Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
X ,Y Z AVLODLAR O’RTASIDA XAVOTIRLANISHNI NAMOYON BO’LISHINING IJTIMOIY PSIXOLOGIK OMILLARI
SCIENCE SHINE · Juraboyeva Xurshidabonu Ahrorjon qizi
Свет науки · 1 · 12–14 · 2025
Аннотация
В данной статье уделено особое внимание тревожности и её особенностям. Рассмотрены факторы, влияющие на возникновение тревожности, а также методы управления и снижения её уровня. Кроме того, статья посвящена изучению социально-психологических факторов проявления тревожности среди поколений X, Y и Z. В исследовании анализируются социальные, культурные и технологические условия, влияющие на формирование каждого поколения. Психологические особенности поколения X, сформировавшиеся в условиях экономической и политической нестабильности послевоенного периода, социальная адаптация поколения Y в эпоху цифровых технологий и глобализации, а также состояния тревожности у поколения Z, связанные с цифровой зависимостью и социальной изоляцией, подвергаются тщательному анализу. Также исследование вносит вклад в разработку 378 SCIENCE SHINE INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL Issue 8(43), Volume 1 | ISSN 3030-377X | 30.04.2025 стратегий управления тревожностью в современных условиях. Это исследование будет полезным для психологов, социологов, педагогов и других специалистов, интересующихся социально-психологическими изменениями между поколениями. Ключевые слова: тревожность, особенности тревожности, эмоциональные компоненты, профилактическая работа, социально- психологические факторы, социальные условия, характеристики, факторы тревожности, глобальные проблемы, экономическое состояние, технологический прогресс, культурные ценности. Аbstrасt: This article focuses on anxiety and its characteristics, as well as factors contributing to anxiety and various methods for managing and reducing it. Additionally, it is dedicated to studying the socio-psychological factors of anxiety manifestation among generations X, Y, and Z. The research examines the social, cultural, and technological conditions influencing the formation of each generation. It analyzes the psychological traits of Generation X shaped by post-war economic and political instability, the social adaptation of Generation Y during the era of digital technologies and globalization, and the anxiety states of Generation Z resulting from digital dependency and social isolation. Furthermore, the study contributes to developing strategies for managing anxiety in modern conditions. This research will be beneficial for psychologists, sociologists, educators, and other specialists interested in exploring socio-psychological changes across generations. Kеy wоrds: Anxiety, characteristics of anxiety, emotional components, preventive measures, socio-psychological factors, social conditions, features, factors of anxiety, global issues, economic situation, technological development, cultural values. Eng avvalo savolni quyidagicha berish lozim. Xavotirlanish nima? Xavotirlanish — bu shaxsning kelajakdagi noma’lum voqealardan yoki tahdidli vaziyatlardan qo‘rqish natijasida yuzaga keladigan psixologik holati. Bu his-tuyg‘u insonning evolyutsion rivojlanishi davomida hayotiy xavflardan saqlanish vositasi sifatida shakllangan. Ammo zamonaviy jamiyatda xavotirlanish faqat biologik funksiyani emas, balki ijtimoiy va psixologik jarayonlarni ham o‘z ichiga oladi. "Xavotir yo‘qlikka qarshi kurashdir"[1] Xavotirlanishning asosiy xususiyatlarini quyidagicha keltirishimiz mumkin. Hissiy komponent bunda noma’lumlik, tashvish, qo‘rquv yoki asabiylik hissi kiradi. 379 SCIENCE SHINE INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL Issue 8(43), Volume 1 | ISSN 3030-377X | 30.04.2025 Kryingi komponent jismoniy komponent , yurak urishining tezlashishi, terlash, nafas olishning tezlashishi kabi simptomlar kuzatiladi. Kognitiv komponent salbiy fikrlash, xavf-xatarga haddan tashqari e’tibor qaratish natijasida yuzaga keladi. Xulq-atvor komponenti, xavotir manbalaridan qochish yoki ularga haddan tashqari sezgirlik ko‘rsatishkabi holatlar namoyon bo'ladi. Ijtimoiy-psixologik omillari turlicha ularni quyidagicha keltirilishi mumkin. Xavotirni shakllantiruvchi omillar shaxsning ijtimoiy muhitdagi o‘rniga va uning psixologik xususiyatlariga bog‘liq tarzda yuzaga keladi va quyida asosiy ijtimoiy va psixologik omillar keltirish mumkin. Bunda asosan xavotirlanishning ijtimoiy omillari shaxsning jamiyatdagi sharoitlari va u bilan o‘zaro munosabatlaridan kelib chiqadi. Ijtimoiy o‘zgarishlar odatda tezkor o‘zgaruvchanlik, zamonaviy jamiyatda texnologik taraqqiyot, globalizatsiya va iqtisodiy o‘zgarishlar xavotirni oshiradi. Masalan, mehnat bozoridagi raqobat va malaka talablarining oshishi ko‘pchilikda o‘zini barqaror his qilishga to‘sqinlik qiladi. Urbanizatsiya bu yirik shaharlarda yashovchi insonlar turli ijtimoiy bosimlarga duch keladi, bu esa xavotirni kuchaytirishi mumkin. Ijtimoiy tarmoqlar va raqamli texnologiyalar va boshqa jihatlar esa insonni ijtimoiy taqqoslash ijtimoiy tarmoqlardagi mukammallik tasvirlari shaxsning o‘zini past baholashiga olib keladi. Axborotning haddan tashqari ko‘pligi ham negativ yangiliklarning ko‘pligi doimiy xavotir hissini uyg‘otadi. Ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash darajasida oilaviy muhit qo‘llab-quvvat
Доказательный фрагмент
«В данной статье уделено особое внимание тревожности и её особенностям.»
Образец извлечения
Демо-превьюВ данной статье уделено особое внимание тревожности и её особенностям. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- тревожность, особенности тревожности, Xavotirlanish, profilaktik ishlar, xususiyatlar, global muammolar, texnologik taraqqiyot, hissiy komponentlar, xavotirlanish xususiyatlari, madaniy qadriyatlar., iqtisodiy holat, xavotir omillari, ijtimoiy-psixologik omillar, Ijtimoiy sharoitlar
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
МонографииK.J.Murodov2026
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025