AMALIY TIZIMLARDA BERILGANLAR BAZASINI BOSHQARISH TIZIMLARI O‘RNI.

Аннотация

Ushbu maqolada Berilganlar bazasini boshqarish tizimlari (BBBT) ning ma’lumot turlari, ularning qo‘llanilish sohalari hamda ta’lim jarayoniga innovatsion yondashuvlar orqali qanday ta’sir ko‘rsatishi tahlil qilinadi. BBBT bugungi kunda nafaqat ta’lim sohasida, balki biznes, sog‘liqni saqlash, moliya va boshqa ko‘plab sohalarda muqarrar zaruratga aylangan tizimlardan biridir. Ayniqsa, raqamli transformatsiya davrida bunday tizimlar axborotni tizimli boshqarish va samarali qarorlar qabul qilishda muhim rol o‘ynaydi. Maqolada, shuningdek, BBBT xizmatlarining amaliyotdagi real qo‘llanilishi misollar asosida ko‘rsatilib, ularning kelajakdagi rivojlanish istiqbollari va zamonaviy texnologiyalar bilan integratsiyasi ham yoritib o‘tiladi. Ushbu tahlillar orqali BBBT nafaqat ma’lumotlarni saqlash vositasi, balki innovatsion rivojlanishning asosiy omillaridan biri ekanligi isbotlab beriladi. Kalit so‘zi: MySQL, PostgreSQL, Oracle, Microsoft SQL Server, MongoDB (NoSQL), Microsoft access, BBBT, POSTGRES. Annotation: This article analyzes the types of data in Database Management Systems (DBMS), their applications, and their significance in enhancing the educational process through innovative approaches. Nowadays, DBMS is an essential system not only in education but also in sectors such as business, healthcare, finance, and many others. Especially in the era of digital transformation, these systems play a crucial role in structured data management and effective decision-making. The article also presents practical examples of DBMS applications, highlighting their future development prospects and integration with modern technologies. Through this analysis, it is demonstrated that DBMS is not just a tool for storing information, but also one of the key factors of innovative development. Keywords: MySQL, PostgreSQL, Oracle, Microsoft SQL Server, MongoDB (NoSQL), Microsoft Access, DBMS, Postgres Aннотатция: В данной статье анализируются типы данных в системах управления базами данных (СУБД), области их применения, а также их значение в обогащении образовательного процесса с помощью инновационных подходов. На сегодняшний день СУБД являются важнейшими системами не только в образовании, но и в таких сферах, как 77 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference бизнес, здравоохранение, финансы и другие. Особенно в эпоху цифровой трансформации такие системы играют ключевую роль в управлении данными и принятии эффективных решений. В статье также приводятся примеры практического применения СУБД, освещаются перспективы их дальнейшего развития и интеграции с современными технологиями. В результате анализа доказывается, что СУБД — это не просто инструмент для хранения информации, а один из важнейших факторов инновационного развития. Ключевые слова: MySQL, PostgreSQL, Oracle, Microsoft SQL Server, MongoDB (NoSQL), Microsoft Access, СУБД, Postgres Kirish: Axbortlarni saqlash, qayta ishlash va uzatish kabi vazifalarni bajarishda ma’lumotlar va bilimlar bazasi texnologiyalarining hizmati beqiyos ekaniga ishonch hosil qilmoqda. Respublikamizdagi viloyatlar, shaharlar, tumanlarga qarashli korxonalar, tashkilotlar va muassasalar zamonaviy kompyuter texnikalari bilan jihozlanib, ular mahsus qurilmalar yordamida axborotlarni uzatish va qabul qilish imkoniyatiga ega bolmoqda. Insonning iqtisodiy, ekologik, siyosiy va boshqa sohalarda fikrlash doirasining kengayishi axborotli muhitninig sifat va miqdor jihatdan o‘zgarishi, yangi xususiyatga ega bo‘lgan axborotli muhitning kelib chiqishiga sabab bo‘lmoqda. “Berilganlar bazasi” fanini o‘rganishdan asosiy maqsad har bir talabada kompyuter texnologiyalarga bo‘lgan qiziqishni uyg‘otish, amaliy informatika va avtomatlashtirilgan axborot tizimlahdan foydalanib turi iqtisodiy masalalar echish usullari sohasida bilimlar berishdir. Boshqaruv jarayonidagi axborotlarni saqlash, saralash, uzatish, qabul qilish, qayta ishlash va foydalanish kabi amallarni organish va turli sohalarga tadbiq qilish mazkur fanning predmeti hisoblanadi. Har qanday axborot tizimining maqsadi real muhit ob’yektlari haqidagi ma’lumotlarga ishlov berishdan iborat. Keng ma’noda ma’lumotlar bazasi - bu qandaydir bir predmet sohasidagi real muhitning aniq ob’yektlari haqidagi ma’lumotlar to‘plamidir. Predmet sohasi deganda avtomatlashtirilgan boshqarishni tashkil qilish uchun o‘rganilayotgan real muhitning ma’lum bir qismitushiniladi. Masalan, korxona, zavod, ilmiy tekshirish instituti, oliy o‘quv yurti va boshqalar. Asosiy qisim: BBBT — Berilganlar Bazasini Boshqarish Tizimi (BBBT) — bu ma’lumotlarni yaratish, saqlash, o‘zgartirish, qidirish va boshqarish uchun mo‘ljallangan dasturiy ta’minot tizimidir. Eng mashhur BBBTlarga quyidagilar kiradi: MySQL 1. 78 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference PostgreSQL 2. Oracle 3. Microsoft SQL Server 4. MongoDB (NoSQL) 5. Microsoft access 6. Microsoft Access MBBT relyatsion ma’lumotar bazasini boshqaruvchi tizim sanalib, unda