MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALAR IJODIY QOBILIYATLARINI INNOVATSION YONDASHUV ASOSIDA RIVOJLANTIRISH

Аннотация

This article contains the necessary information on teaching preschool children to think creatively using innovative pedagogical technologies. The article also covers concepts such as creativity, innovative technology, preschool education, and school age. Keywords: preschool education, educator, creativity, ability, pedagogical technology, innovation, education, training, interactive method. Shaxsning ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish muammosi hozirgi paytda ayniqsa dolzarb bo‘lib qoldi. Pedagogik amaliyotda faoliyatning turli sohalarida har bir insonning ijodiy salohiyatini ochish, har kimda ijodiy tamoyillarni rivojlantirish, o‘zini eng to‘liq va faol namoyon etish imkoniyatini beradigan usullarni faol izlash mavjud. Pedagogikaning ushbu yo'nalishining asosiy sababi insonni hayotdagi o'rnini, yo‘lini, faoliyat yo‘nalishini mustaqil ravishda belgilaydigan g‘ayrioddiy shaxs sifatida tasavvur qilishdir. Shu sababli, bugungi kunda pedagogika, oldingi avlodlar tomonidan ishlab chiqilgan ijtimoiy tajriba va bilimlarni uzatishning an'anaviy vazifalari bilan bir qatorda, shaxsning ijodiy rivojlanishi vazifalariga duch kelmoqda, bu erda har bir inson o'z mavjudligining alohida ahamiyati va qadr- qimmatiga, o‘ziga xosligiga ega bo'ladi. ~ 93 ~ Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali Impact Factor: 8.2 | 2181-3035 | № 5(63) Ijodiy qobiliyatlarni rivojlantirish maktabgacha ta'lim tashkilotining innovatsion faoliyatidagi etakchi yo‘nalishlardan biridir. Ijodkorlik pedagogikasi ushbu tashkilotlarning asosiy muammolaridan birini hal qilishi kerak – kundalik hayotdan uzoqlashish, bu erda bola kundalik tajriba chegaralarida mavjud bo'lib, pedagogik usullar yordamida muntazam ravishda ajratilgan va tartibga solingan. Ushbu muammoni hal qilish uchun, bir tomondan, bolalar ijodiyotining afzalliklarini saqlaydigan, boshqa tomondan, bolaga o'zini namoyon qilish vositalarini o'zlashtirishga yordam beradigan o'zaro ta'sir usullarini izlash kerak va mumkin. Xususan, yurtboshimiz Sh.Mirziyoyev maktabgacha ta’lim tizimi haqida quyidagi fikrlarni bejizga bildirmagan edilar: “Aslida, farzandlarimiz tarbiyasida eng asosiy bo‘g‘in hisoblangan maktabgacha ta’lim tizimining jamiyatimiz hayotidagi o‘rni va ahamiyatini hech narsa bilan o‘lchab bo‘lmaydi. Aynan maktabgacha ta’lim sohasiga bo‘lgan e’tibor mamlakatning ertangi taraqqiyoti uchun mustahkam zamin yaratadi”. Bilamizki, ta’limning mazmuni, vositalari, metodlari bolalarning yosh xususiyatlarini inobatga olgan holda tashkil etiladi. Ta’limiy faoliyatlarda innovatsion pedagogik texnologiyalarni muntazam qo‘llar ekanmiz, bolaning shaxsiy imkoniyatlari, menligi, ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirishga qaratilgan metodlar, texnologiyalarga diqqat qaratish maqsadga muvofiq sanaladi. Innovatsiyon pedagogik texnologiya - bola shaxsini shakllantirish jarayonining loyihasi sifatida pedagog mahoratiga bog‘liq bo‘lmagan xolda pedagogik muvaffaqiyatni kafolatlaydi. Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida tashkil etilayotgan mashg’ulotlarda qo’llanilayotgan interfaol usullar ta’lim samaradorligi hamda muhitini yaxshilaydi. Tarbiyachining kasbiy mahorati oshadi. Bolalar ijtimoiy muhitda, jamoasida o’z o’rnini his qila boshlaydi. Hozirgi kun talabi tez o’zgaruvchan, murakkab va o’zaro bir-biriga bog’liq dunyoda o’z o’rnini topa oladigan shaxsni tarbiyalashdir. Ta’lim innovatsiyasi deyilganda avvalo mashg’ulotlarda pedagogik texnologiyalardan foydalanish nazarda tutiladi. Texnologik yondashuv asta-sekin takomillashib innovatsion xarakterga ega bo’ldi. Har qanday yangilik egtiyoj natijasida yuzaga keladi. Ehtiyoj qanchalik yuqori bo’lsa, uning samaradorlik darajasi ham ko’tarilaveradi. Masalan maktabgacha ta’lim tizimida an’anaviy yo’nalishdagi mashg’ulotlar sistemasiga e’tibor berilganda, bu faoliyatda tarbiyachi obyekt bola subyekt rolini o’ynagan edi. Ya’ni faqat bola tinglovchi, tarbiyachi notiq sifatida gavdalangandi. Ammo barcha tajribalar ta’lim berishdagi bunday harakatlar samarali bo’la ololmasligini tasdiqladi. Natijada ta’limni samaraliligini belgilay oladigan yondashishlarni yuzaga keltirish zarurati tug’ildi. Ta’lim innovatsiyalari deyilganda ko’z oldimizga albatta yangi pedagogik texnologiyalar gavdalanadi. Pedagog ta’lim jarayonini innovatsiyalashda texnologiyani qo’llashni nazarda tutadi. Innovatsiya yangilik kiritish bo’lsa, texnologiya- mahorat, san’at sifatida gavdalanib, innovatsion ~ 94 ~ Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali Impact Factor: 8.2 | 2181-3035 | № 5(63) texnologiyalar yuzaga keladi. Demak, tarbiyachining innovatsion faoliyati, bu uning pedagogik mahorati belgisidir. Innovatsion texnologiyalarning har bir turi bolalarda faqatgina yangi bilim hosil qilishga xizmat qilibgina qolmasdan, balki ularda har tomonlama rivojlanish xizmat qila oladi. Ma’naviy savodxonligi sust bo’lgan inson hayot davomida uchrashi mumkin bo’lgan qiyinchiliklar oldida esankirab qolishi mumkin. Xulosa o‘rnida shuni ta’kidlab o‘tish joizki, ijodkorlikni faollashtirish usullaridan foydalan