MAMLAKATIMIZDAGI MAXSUS TA'LIM TIZIMIDA “O‘ZBEKISTON – 2030” TARAQQIYOT STRATEGIYASINING AHAMIYATI

Аннотация

В данной статье рассматривается влияние Стратегии развития Республики Узбекистан «Узбекистан – 2030» на систему специального образования в нашей стране. Проанализированы основные направления стратегии: инклюзивное образование, подготовка специализированных педагогических кадров, адаптация образовательной инфраструктуры, значение цифровых технологий. Также были даны рекомендации по совершенствованию системы посредством международного сотрудничества, участия родителейи системы мониторинга. Ключевые слова: специальное образование, инклюзивное, стратегия, цифровые технологии,педагогика,социальная адаптация Annotation: This article examines the impact of the Development Strategy of the Republic of Uzbekistan "Uzbekistan - 2030" on the special education system in our country. The main areas of thestrategy are analyzed: inclusiveeducation, training of specialized teaching staff, adaptation of educational infrastructure, the importanceof digital technologies. Recommendations were also given for improving the system through international cooperation, parental participation and a monitoring system. Key words: special education, inclusive, strategy, digital technologies, pedagogy, social adaptation. Ta’lim – har qanday jamiyat taraqqiyotining asosi. Xususan, maxsus ta’lim tizimi ijtimoiy tenglik, inklyuzivlik va har bir shaxsning jamiyatda to‘laqonli ishtirok etishini ta'minlaydi. O‘zbekiston Respublikasining “O‘zbekiston – 2030” Taraqqiyot Strategiyasi maxsus ta’limga alohida e’tibor qaratgan bo‘lib, bu yo‘nalishda amalga oshirilayotgan islohotlar yangi bosqichga ko‘tarilmoqda. Strategiyada hech kim e’tibordan chetda qolmasligi tamoyili asosida, imkoniyati cheklangan shaxslar uchun qulay vasifatli ta’lim muhitini yaratish maqsad qilingan. “O‘zbekiston – 2030” Taraqqiyot Strategiyasining asosiy ustuvor yo‘nalishlaridan biri sifatida inson kapitaliga investitsiya kiritish, xususan, har bir fuqaroga sifatli ta’lim olish www.wordlyknowledge.uz ILMIYMETODIK JURNAL JOURNAL OFIQRO –ЖУРНАЛ ИҚРО –IQRO JURNALI –volume 15,issue01,2025 ISSN:2181-4341, IMPACT FACTOR( RESEARCH BIB )–7,245,SJIF–5,431 imkonini yaratish belgilangan. Bu yondashuv maxsus ta’lim tizimini chuqur isloh qilish zaruratini yuzaga keltirdi. 1.Ta’liminfratuzilmasinizamonaviylashtirish: Davlat tomonidan yangi maxsus ta’lim muassasalari qurilishi bilan birga, mavjud maktablar inklyuziv o‘qitish tamoyillari asosida qayta jihozlanmoqda. Nogironligi bo‘lgan bolalar uchun panduslar, liftlar, nutq sinflari, interfaol doskalar, braillealifbosi asosidagi darsliklar kabilar joriy etilmoqda. 2.Ta’limmazmunining moslashtirilishi: Maxsus ehtiyojli bolalar uchun milliy o‘quv dasturlar qayta ko‘rib chiqilib, ularning rivojlanish sur’atlariga moslashtirilgan ta’lim metodikalari ishlab chiqilmoqda. Shu bilan birga, ularning ijtimoiy moslashuvi uchun hayotiy ko‘nikmalarni shakllantirishga doir mashg‘ulotlar majburiy dars jadvaliga kiritilmoqda. 3.Oilava jamiyat bilan hamkorlik: Strategiyada ota-onalar va mahalla institutlari bilan mustahkam aloqalar o‘rnatish muhim deb hisoblanadi. Maxsus ta’lim olayotgan bolalarning ijtimoiy muhitga moslashuvi uchun psixologik xizmatlar, maslahat markazlari vaoilaa’zolariuchun treninglartashkil etilmoqda. 4.Psixologik-pedagogik xizmatlarni kuchaytirish: Har bir maxsus ta’lim muassasasida psixolog, defektolog, logoped va ijtimoiy pedagoglar faoliyat yuritishi ta'minlanmoqda. Bu mutaxassislar nafaqat o‘quvchilarga, balki ularning oilalariga ham ko‘mak ko‘rsatadi. 5.Ta’limva mehnat bozori integratsiyasi: Maxsus ta’lim bitiruvchilarining keyinchalik ijtimoiy-iqtisodiy hayotda faol bo‘lishi uchun kasb- hunar kollejlari va professional ta’lim muassasalari bilan uzviy aloqalar yo‘lga qo‘yilmoqda. Ular uchun maxsusmodullashtirilgan kasb kurslari ishlabchiqilgan. 6.Raqamli texnologiyalarning qo‘llanilishi: Elektron darsliklar, moslashtirilgan onlayn platformalar (masalan, e-maktab, masofaviy ta’lim portal) orqali ta’lim olish imkoniyatlari kengaymoqda. Shuningdek, nutq sinfli ilovalar, virtual reabilitatsiya dasturlari joriy qilinmoqda. 7.Monitoring vabaholash tizimi: Maxsus ta’lim tizimidagi yutuq va muammolarni muntazam baholab borish uchun raqamli monitoring tizimi ishlab chiqilgan. Bu orqali har bir hududdagi ta’lim sifatini tahlil qilish va tezkor choralar ko‘rish mumkin. O‘zbekiston – 2030 strategiyasida ta’limga ajratiladigan byudjet mablag‘lari hajmini bosqichma-bosqich oshirish, ayniqsa maxsus ta’lim ehtiyojlari uchun zarur resurslarni ta’minlash belgilangan. Bu esa imkoniyati cheklangan bolalar uchun zamonaviy o‘quv-laboratoriya jihozlari, psixologik-pedagogik xizmatlar va reabilitatsiya markazlarining kengayishiga olib keladi. www.wordlyknowledge.uz ILMIYMETODIK JURNAL JOURNAL OFIQRO –ЖУРНАЛ ИҚРО –IQRO JURNALI –volume 15,issue01,2025 ISSN:2181-4341, IMPACT FACTOR( RESEARCH BIB )–7,245,SJIF–5,431 Bundan tashqari, xalqaro tashkilotlar, xususan UNICEF, UNESCO va BMT bilan hamkorlikda maxsus ta’lim dasturlarini ishlab chiqish va moslashtirish is