FUTBOLDA BURCHAK TO‘PINI AMALGA OSHIRISH USULLARI

Аннотация

В этой статье будет проведен глубокий анализ тактико-технических аспектов углового удара (corner Kick)в футбольном матче. Освещаются основные методы реализации угловых мячей-прямой пас, короткий пас, обратный пас, удары инсвингера и аутсвинг,атакжетакиеварианты,какбыстрый угловой мяч. Ключевые слова. Футбол, угловой мяч, угловой удар, тактика, техника, инсвингер, аутсвинг,короткийпас,быстрый угол,защита,тренер,стандартнаяситуация. Annotation. This article will provide an in-depth analysis of the tactical and technical aspects of the corner Kick in a football match. The main methods of implementing corner balls are highlighted-a direct pass, a short pass, a reverse pass, binswanger strikes and outswinging, as well as optionssuchas afast corner ball. Keywords. Football, corner ball, corner kick, tactics, technique, inswinger, outswing, short pass, fast corner, defense, coach,standard situation. Futbol – jahon bo‘yicha eng ommabop sport turlaridan biri bo‘lib, uning rivojlanishi jarayonida turli taktika va strategiyalar yuzaga kelgan. Burchak to‘pi (corner kick) – bu o‘yinning hal qiluvchi epizodlaridan biri bo‘lib, ko‘plab gollar aynan burchakdan amalga oshirilgan to‘plar natijasidauriladi. 1.Burchakto‘pining mohiyati vaahamiyati Burchak to‘pi – raqib jamoaning himoyachisi yoki darvozaboni to‘pni darvoza chizig‘i ortiga yo‘llaganida, hujum qilayotgan jamoa foydasiga belgilanadigan standart holatdir. Bunday vaziyatda to‘p burchak bayrog‘i oldidan zarbaga qo‘yiladi va hujumni davom ettirish imkoniyati yuzaga keladi. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, professional o‘yinlarda urilgan gollarning 20% ga yaqinrog‘i aynan burchak to‘plaridan so‘ngamalga oshiriladi. 2.Burchakto‘piniamalga oshirishningasosiy usullari Futbolda burchak to‘pini bajarishning bir nechta asosiy usullari mavjud. Ular jamoaning taktikasiga, futbolchilarning texnik tayyorgarligiga va raqib jamoaning himoya tizimiga qarab tanlanadi. To‘g‘ridan-to‘g‘ri uzatma (Direct cross). Bu usulda futbolchi to‘pni darvoza yaqiniga yoki jarima maydoniga aniq havodagi uzatma bilan yetkazadi. Bu usul boshi bilan zarba beradigan www.wordlyknowledge.uz ILMIYMETODIK JURNAL JOURNAL OFIQRO –ЖУРНАЛ ИҚРО –IQRO JURNALI –volume 15,issue01,2025 ISSN:2181-4341, IMPACT FACTOR( RESEARCH BIB )–7,245,SJIF–5,431 futbolchilar uchun samarali hisoblanadi. Ko‘pincha himoyachilarni chalg‘itish va bo‘sh hudud yaratish orqali gol urish maqsad qilinadi. Qisqa uzatma (Short corner). Burchak to‘pi yaqin turgan sherikka qisqa masofada uzatiladi. Bu usul raqib himoyasini chalkashtirib, aniqlik bilan uzatilgan paslar orqali hujumni davom ettirishga imkon beradi. Ayniqsa, texnikasi yuqori bo‘lgan jamoalar ushbu usulni tez-tez qo‘llashadi. Orqaroqqa uzatma (Back pass strategy).Burchak to‘p orqa chiziqda turgan yarim himoyachiga qaytariladi. Bu usul darvoza yaqinida zich himoyani yorib o‘tishning imkoni bo‘lmaganda qo‘llaniladi. Futbolchi uzoqdan zarba berishi yoki yangi hujum kombinatsiyasini boshlashi mumkin. “Insvinger” va “Outsvinger” zarbalari Bu zarbalar to‘pning aylanma yo‘nalishiga asoslanadi. “Insvinger” – to‘p darvoza tomon egilib boradi, “outsvinger” esa aksincha, tashqariga qarab buriladi. Bu usul yordamida raqib himoyachilarini chalg‘itish va noaniq vaziyatlar yaratish mumkin. Tezkor burchak (Quick corner) To‘pni darhol maydonga kiritish orqali raqibning safga tizilishiga yo‘l qo‘ymaslik maqsad qilinadi. Bu usul raqib mudofaasi hali to‘liq safga turib ulgurmaganida gol urishga xizmat qiladi. 3.Himoya vaqarshichora-tadbirlar Burchak to‘plarigaqarshi samarali himoyalanish uchun quyidagi chora-tadbirlar qo‘llaniladi:  Zonal yoki shaxsiy himoya usullari  Darvozabonning faol ishtiroki  “Birinchi to‘p” uchun kurashish  Orqa ustunlarni yopib turish Tajribali jamoalar burchak to‘plariga qarshi aniq reja asosida harakat qiladilar, buesa ularga kam gol o‘tkazib yuborish imkoniniberadi. 4.Mashg‘ulotlarda burchakto‘pini o‘rganish Murabbiylar burchak to‘plari bo‘yicha mashg‘ulotlar o‘tkazishda quyidagilarga e’tibor berishlari kerak:  O‘yinchilarning pozitsiyasi vaharakati  Belgilangan kombinatsiyalarni mashq qilish  Zarbani beruvchi futbolchining texnikasi  Turli vaziyatlar uchun taktik ssenariylar Ushbu mashg‘ulotlar nafaqat standart vaziyatlarda, balki real o‘yin holatlariga yaqinlashtirilgan holdaamalga oshirilishikerak. Burchak to‘plari futbol o‘yinida juda muhim o‘rin tutadi. Ularni to‘g‘ri tashkil etish va ijro etish orqali jamoalar g‘alabani qo‘lga kiritish imkoniyatlarini oshiradilar. Har bir usul o‘zining afzalliklari va kamchiliklariga ega bo‘lib, jamoaning umumiy o‘yin falsafasiga mos ravishda www.wordlyknowledge.uz ILMIYMETODIK JURNAL JOURNAL OFIQRO –ЖУРНАЛ ИҚРО –IQRO JURNALI –volume 15,issue01,2025 ISSN:2181-4341, IMPACT FACTOR( RESEARCH BIB )–7,245,SJIF–5,431 tanlanadi. Shu boisdan, burchak to‘plarini chuqur o‘rganish va muntazam mashq qilish har qanday jamoauchun foydalidir. Foydalanilgan adabiyotlar: 1. Karimov, A. (2018). Futbol: nazariya va metodika asoslari. Toshkent: O‘