Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
КОРРУПЦИЯВИЙ ЖИНОЯТЛАР БЎЙИЧА ПАРАЛЛЕЛ МОЛИЯВИЙ ТЕРГОВ ЎТКАЗИШНИНГ КРИМИНАЛИСТИК ЖИҲАТЛАРИ
КОРРУПЦИЯВИЙЖИНОЯТЛАР БЎЙИЧАПАРАЛЛЕЛМОЛИЯВИЙТЕРГОВ · ЎТКАЗИШНИНГ КРИМИНАЛИСТИКЖИҲАТЛАРИ · ВалижоновОйбек Каримжон ўғли
Научный информационный бюллетень · 7 · 2025
Аннотация
Ушбу мақолада коррупциявий жиноятларни тергов қилишда параллел молиявий тергов ўтказишнинг криминалистик жиҳатлари таҳлил қилинган. Шунингдек, параллел молиявий терговнинг ўзига хос хусусиятлари, уни ўтказишда қўлланиладиган криминалистик усул ва воситалар, ҳамда мавжуд муаммолар ва уларнинг ечимлари кўриб чиқилган. Аннотация:В данной статье проанализированы криминалистические аспектыпроведения параллельно - финансового расследования при рассмотрении коррупционных преступлений. Также рассмотрены особенности параллельно - финансового расследования,криминалистическиеметоды и средства, применяемые при его проведении, атакжесуществующие проблемыиспособы ихрешения. Annotation: This article analyzes the forensic aspects of conducting parallel financial investigations in the investigation of corruption crimes. It also examines the specific features of parallel financial investigations, forensic methods and tools used in their implementation, as well as existingproblems and theirsolutions. Муҳим сўзлар: коррупциявий жиноятлар, параллел молиявий тергов, криминалистика, жиноят предмети, молиявий таҳлил, жиноят оқибатида етказилган зарар, мусодара, далилларнитўплаш. Ключевые слова: коррупционные преступления,параллельнофинансовое расследование, криминалистика, предмет преступления, финансовый анализ, ущерб, причиненный преступлением,конфискация,сбор доказательств. Keywords: corruption crimes, parallel financial investigation, forensic science, crime object, financial analysis, damage causedby crime, confiscation, evidence collection. Коррупциявий жиноятлар бугунги кунда Ўзбекистон Республикасида содир этилаётган умумий жиноятларнинг салмоқли қисмини ташкил қилмоқда. 2023 йилда судлар томонидан кўрилган 4128 та иш коррупцион жиноятлар билан боғлиқ бўлиб, энг кўп содир этилганлари ўзлаштириш ёки растрата йўли билан талон-торож қилиш (2 067), пора бериш (894), фирибгарлик (769), пора олиш (121) ва мансаб ваколатини суиистеъмол қилиш (125) ҳисобланади. 96 Бундай жиноятларни тергов қилиш жараёнида молиявий ҳаракатларни кузатиш, жиноят оқибатида етказилган зарарни ҳисоблаш ва жиноий фаолият натижасида топилган маблағларни аниқлаш муҳим ҳисобланади. Параллел молиявий тергов айнан шу жараённи мукаммал равишдаолибборишни таъминлайди. Originalarticle ISSN:3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 7,issue1,Aprel 2025 https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi worldly knowledge OAKIndex bazalari : research gate, research bib. Qo’shimchaindex bazalari:zenodo,open aire. googlescholar. Параллел молиявий тергов – жиноятнинг молиявий томонларини аниқлаш ва таҳлил қилиш мақсадида олиб бориладиган тадбирлар мажмуидир. Бу усул халқаро миқёсда коррупция, уюшган жиноятчилик, терроризмни молиялаштириш ва жиноий даромадларни легаллаштиришгақарши курашишда самарали деб эътироф этилган. Хорижий тажрибалардан маълумки, АҚШ, Буюк Британия, Германия ва Франция каби давлатлар параллел молиявий тергов методларини коррупцияга қарши курашда кенг қўллайди. Бу давлатларда молиявий кузатув ва таҳлил қилишнинг автоматлаштирилган тизимлари йўлгақўйилган. Шунингдек, профессор Жефрей Робинсон ҳам параллел молиявий терговни коррупцияга қарши курашишнинг энг муҳим воситаси сифатида баҳолаб, уни жиноят содир этилишидан олдинги, содир этилиши вақтидаги ва ундан кейинги молиявий операцияларниўрганиш жараёни сифатидатаърифлайди Ўзбекистон Республикасида параллел молиявий терговга оид бир неча муҳим қонунлар қабул қилинган. Хусусан, 26.08.2004 йилда “Жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш тўғрисида”ги Қонун, 2008 йилда Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг “Коррупцияга қарши курашиш тўғрисида”ги Конвенциясига қўшилиши, 29.06.2020 йилда “Коррупцияга қарши курашиш тизимини такомиллаштириш”га оид Фармон, 06.07.2021 йилда “Коррупцияга қарши муросасиз муносабатда бўлиш муҳитини яратиш”га оид Фармон, 28.06.2021 йилда тасдиқланган “Жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга қарши курашиш миллий тизиминиривожлантириш”Стратегияси шулар жумласидандир. Параллел молиявий тергов жиноятнинг молиявий томонларини таҳлил қилиш, ноқонуний молиявий операцияларни аниқлаш, коррупциявий жиноятларнинг оқибатларини бартараф этишгақаратилган.Бунда қуйидаги асосийусуллар қўлланилади: - Ҳужжатли далилларни таҳлил қилиш – банк кўчирмалари, бухгалтерия ҳужжатлари, солиқҳисоботлари,шартномалар,тўловҳужжатлариниўрганиш; - Электрон далилларни йиғиш – электрон молиявий маълумотлар базалари, аудиторлик ҳисоботлари,блокчейнва криптовалютаоперацияларинитаҳлил қилиш; - Экспертлик хулосалари – молиявий таҳлил дастурлари, махсус экспертлар иштирокида таҳлилларўтказиш; - Тезкор қидирув фаолияти натижалари – тезкор қидирув тадбирлари ўтказиш орқали мол-мулкларни аниқлаш ва уларнинг келиб чиқиш манбалари бўйича маълумотларни таҳлилқилиш; - Ташкилотлар ва мансабдор шахсларнинг манфаатлар тўқнашувларини таҳлил қилиш. 97 Originalarticle ISSN:3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 7
Доказательный фрагмент
«Ушбу мақолада коррупциявий жиноятларни тергов қилишда параллел молиявий тергов ўтказишнинг криминалистик жиҳатлари таҳлил қилинган.»
Образец извлечения
Демо-превьюУшбу мақолада коррупциявий жиноятларни тергов қилишда параллел молиявий тергов ўтказишнинг криминалистик жиҳатлари таҳлил қилинган. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- corruption crimes, parallel financial investigation, forensic science, crime object, мусодара, параллел молиявий тергов, молиявий таҳлил, жиноят предмети, жиноят оқибатида етказилган зарар, далилларни тўплаш., криминалистика, коррупциявий жиноятлар
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025