Формирование специальных компетенций у студентов на основе интегративного подхода

Аннотация

Ключевые слова: В статье рассматривается процесс формирования информатика, базовых и предметно-специфических компетенций образование, учащихся общеобразовательных школ с использованием информатизация, интегративного подхода, включающего интегрированные компьютерные технологии, технологии и различные научные подходы. Описываются интегративный подход, основные аспекты интегративных технологических компьютер, процессов в образовательной сфере, а также ключевые веб-дизайн, компоненты данного подхода. информационная система, технологические компетенции, частная компетентность, компетентность учителя, методика обучения. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentyabrdagi “O‘zbekiston – 2030” strategiyasini 2023-yilda sifatli va o‘z vaqtida amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ–300-son qarorida yoshlarni talab yuqori bo‘lgan kasb-hunarga o‘qitish orqali bandligini ta’minlash bo‘yicha qator vazifalar belgilandi [1]. Ushbu dolzarblik asosida mamlakatimizning uzluksiz ta’lim tizimi, shu jumladan oliy ta’lim tizimi o‘quv jarayoniga ilg‘or innovatsion texnologiyalar va axborot-kommunikatsiya vositalarini joriy etish, o‘qitish intensivligini, samaradorligini oshirish, jahon andozalariga moslashtirish bo‘yicha keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilmoqda. Mamlakatimizda aholining barcha qatlamlarida raqamli koʻnikmalarni uzluksiz shakllantirib borish, axborot texnologiyalaridan foydalanish jarayonlarini keng ommalashtirish, raqamli kompetensiyalarga ega yangi avlodni tarbiyalashning samarali mexanizmlarini amaliyotga joriy etishga katta eʼtibor qaratilmoqda. “Axborot texnologiyalari sohasida masofaviy, onlayn va virtual oʻqitish texnologiyalarini joriy etish va rivojlantirish, onlayn kurslar uchun platformalar ishlab chiqish, raqamli texnologiyalar sohasida yuqori malakali kadrlar avlodini shakllantirish maqsadida umumtaʼlim maktabi oʻquvchilariga dasturlashni oʻrgatish uchun sharoit yaratish” axborot texnologiyalari sohasida taʼlim berish va malaka oshirishning ustuvor yoʻnalishlari alohida ahamiyat kasb etadi. Bu esa, integrativ yondashuv asosida o‘quvchilarda tayanch va fanga oid xususiy kompetensiyalarni rivojlantirishning metodik tuzilmasi va komponentlarini aniqlashtirish, algoritmik kompetensiyalar asosida boʻlajak kasbiy faoliyatga tayyorgarlikni shakllantirish metodikasini takomillashtirishni taqozo etadi. Integrativ ta’lim va kompetensiyaviy yondashuv muammolari o‘zining ilmiy, nazariy va amaliy xususiyatiga ega soha ekanligi ilmiy tadqiqotlarda qayd qilingan. Mamlakatimizda informatika oʻqitish metodikasini takomillashtirish A. Abduqodirov, F. Zakirova, N. Xaytullayeva, D.M. Maxmudovalar; mantiqiy tafakkur, kompyuter savodxonligi va kasbiy kompetentlikni rivojlantirish masalalari 114 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 08 (2024) / ISSN 2181-1415 U. Begimqulov, M. Lutfullayev, N. Muslimov, oʻquvchilarda tayanch va fanga doir xususiy kompetensiyalarni shakllantirish, kompetensiyaviy yondashuvni amalga oshirishning nazariy asoslari U. Inoyatov, N. Muslimov, O. Musurmonova, B. Xodjayev, M. Mirsoliyeva, M. Pardayevalar, boshlangʻich sinf oʻquvchilarda algoritmik koʻnikmalarni shakllantirish Kodirov J.A., Shodiev R.D., algoritmik kompetensiyalarni rivojlantirish orqali kasbiy faoliyatga tayyorlash P.T.Abduqodirova, J.R. Muxitdinovalarning ilmiy-tadqiqot ishlarida oʻz aksini topgan. Mustaqil davlatlar hamdoʻstligi (MDH) mamlakatlarida oʻquvchilarda algoritmik tafakkurni shakllantirishning pedagogik shartlarini Y.V. Sedelnikova, M.A. Kovrova, N.N. Yeremeyevalar, fizika, matematika va axborot texnologiyalari fanlarini oʻqitish jarayonida rekursiv algoritmlarni qoʻllashga doir T.N. Lebedeva, N.N. Golikova, A.N. Stas, N.F. Dolganovalar, ta’limda tizimli faoliyat yondashuvini qoʻllashga oid tadqiqotlar E.V. Soboleva, E.G. Sabirova, N.S. Babieva, M.G. Sergeeva, J.V. Torkunovalar tomonidan tadqiq qilingan. Xorijlik olimlardan Y. Cakici, S. Mehmet O‘zdemir kabilar boshlangʻich sinf oʻquvchilarining algoritmik fikrlash koʻnikmalarini kodlash ta’limi asosida rivojlantirish, dasturlash tushunchalarining hisoblash va fikrlash qobiliyatidagi oʻrni xususida Umit Demir, Hakan Cevahirlar, boshlangʻich ta’limda tezkor aqliy hisoblash tizimidan foydalanish imkoniyatlari esa Rushan Ziatdinov Sajid Musa, John F., Sanford, Professor Emeritus, Kursat Yendlmezlar oʻrganishgan. Integratsiyalashgan texnologik yondashuvlar barcha ijtimoiy jarayonlarni umumiy tavsifini yoritish hamda ularning istiqbollarini belgilashga xizmat qiladi. Ayrim manbalarda ishlab chiqarish texnologiyasi muayyan mahsulotni xomashyo tanlashdan iste’molchiga yetkazib berishgacha bo‘lgan jarayonlarni o‘z ichiga oladigan davr bilan belgilanadigan butun bir bosqich ekani tushuntiriladi [2]. Lekin ijtimoiy hayotdagi texnologik jarayonlar bilan ta’lim jarayonidagi texnologiyalarning integrativ va differensial xususiyatlari mavjud. Tadqiqot olib borish jarayonida ta’lim texnologiyalarining integrat