Современные методы формирования математических представлений через развитие когнитивной деятельности у детей дошкольного возраста

Аннотация

Ключевые слова: В статье раскрывается понятие «когнитивный», его педагог-воспитатель, содержание и сущность, организация различных занятий дошкольное образование, по формированию математических представлений у математика, дошкольников и использование современных методов и образование, математическое приемов посредством когнитивной деятельности для каждого воображение, вида деятельности и эффективность образования детей. метод, При разработке тем, связанных с их интересами, побуждающих методология, их к самостоятельному мышлению, творчеству, знание, формированию математических идей, необходимо выбрать деятельность, мышление, правильные методы обучения, т.е. адаптировать методы его понимание, задачам и содержанию, чтобы адаптироваться к потребностям игра, и возможностям педагогов и детей. процесс обучения, результат. Bugungi kunda uzluksiz ta’limning muhim bo‘g‘ini bo‘lgan maktabgacha ta’lim bosqichiga e’tibor har qachongidan ortib bormoqda. Respublikamiz ta’lim-tarbiya tizimining boshlang‘ich poydevori bo‘lgan maktabgacha ta’limni sifatli va zamon talabi darajasida tashkil etilishini ta’minlash borasida keng qamrovli islohotlar, qator chora- tadbirlar amalga oshirilmoqda. Xususan, maktabgacha ta’lim tizimini yanada takomillash- tirish, moddiy-texnik bazasini mustahkamlash, maktabgacha ta’lim tashkilotlari tarmog‘ini kengaytirish, malakali pedagog kadrlar bilan ta’minlash, bolalarni maktab ta’limiga sifatli tayyorlash darajasini tubdan yaxshilash, ta’lim-tarbiya jarayoniga zamonaviy ta’lim dasturlari va texnologiyalarini tadbiq etish, bolalarni har tomonlama intelektual, ahloqiy, estetik va jismoniy rivojlantirish uchun shart-sharoitlar yaratish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2017–2021-yillarda maktabgacha ta’lim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Qarori [1] qabul qilindi. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Маktabgacha ta’lim tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Qаrori [2] da mavjud tizimli kamchiliklar, 21 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 3 (2021) / ISSN 2181-1415 maktabgacha ta’lim sohasida davlat siyosatini to‘liq amalga oshirishga to‘qinlik qilayotgan sabablar ko‘rsatilgan. Zamonaviy maktabgacha ta’lim uchun bolalarning bilim faoliyati va mustaqilligini rivojlantirish nafaqat zarur o‘quv natijasi, balki bilimlarni e’tiqodga aylantirish uchun shartdir. Ta’lim materiallari mazmunining nazariy darajasini ko‘tarish va maktabgacha yoshdagi bolalarning kognitiv mustaqilligini rivojlantirish o‘zaro bog‘liq bo‘lgan pedagogik muammolar sifatida qaralishi bejiz emas. Ushbu fikrlardan kelib chiqib oldimizga bir savol qo‘yaylik: “Kognitiv faoliyat” o‘zi nima? Kognitiv faoliyat shaxsiyatning ijtimoiy ahamiyatli fazilati bo‘lib, turli xil faoliyat turlarida maktabgacha yoshdagi bolalar orasida shakllanadi. Lug‘atlar va entsiklopediya- lardagi maqolalarda “faoliyat” tushunchasi aksariyat hollarda “faoliyat” shaxsning o‘ziga xos xususiyati bo‘lib, u shaxsning faoliyatga bo‘lgan munosabatida namoyon bo‘ladi: tayyorlik holati, mustaqil faoliyatga intilish, uni amalga oshirish sifati, maqsadga erishishning maqbul usullarini tanlash. Kognitiv faoliyat katta maktabgacha yoshdagi bolalarning yangi bilim, ko‘nikma, ichki qat’iyat va ma’lum bilimlarni to‘plash uchun turli xil harakat usullaridan foydalanish zaruriyatiga bo‘lgan qiziqishini aks ettiradi. Kognitiv faoliyat – dunyo ob’ektlari va hodisalari haqida to‘liq ma'lumotga intilish. Bolaning kognitiv faolligini shakllantirishga ta’sir etuvchi omillar sifatida ushbu muammoni o‘rgangan mualliflar quyidagilarga e’tibor qaratadilar: Normativ vaziyat parametrlarining o‘zgarishi, vaziyatning murakkabligi darajasi oshishi bilan, ya’ni vaziyatning tashqi parametrlari sonining ko‘payishi va harakat qilishning mumkin bo‘lgan usullari bilan, yoshi kattaroq maktabgacha yoshdagi bolalarning kognitiv faolligi namoyon bo‘lishiga ta’sir qiladi, bola tomonidan ko‘rsatiladigan kognitiv faollik kuchayadi. Kognitiv faoliyatni rivojlantirish muammosi o‘qituvchilar va psixologlarning turli xil asarlarida ko‘rib chiqilgan. Ya.A. Komenskiy, K.D. Ushinskiy, D. Lok, Jan-Jak Russo kognitiv faoliyatni maktabgacha yoshdagi bolalarning o‘rganishga bo‘lgan tabiiy istagi sifatida belgilagan. A.K. Markova, V.P. Lozova, J.N. Telnova, G.I. Sukina va boshqalar kognitiv faoliyatning xususiyatlarini va uni eski maktabgacha yoshdagi bolalarda qanday faollashtirishni o‘rganishdi. So‘nggi paytlarda pedagogikada, shuningdek, fanning boshqa ko‘plab sohalarida amaliyot va ish uslublarini qayta qurish boshlandi, xususan, o‘yinlarning har xil turlari keng tarqalmoqda. O‘qitish jarayonida o‘yin uslublarini qo‘llashga o‘qituvchilarning qiziqishi ortishi quyidagi hodisalar bilan bog‘liq. Birinchidan, o‘yin texnikasini amaliyotga joriy etish ijtimoiy tashkil etishning yangi shakllarini va o‘qituvchi va bola o‘rtasidagi munosabatlar madaniyatini topishga qaratilgan bir qato