GENDER TENGLIGI O'ZBEKISTONDA QANDAY KECHMOQDA

Аннотация

Mamlakatimizda so'nggi besh yil davomida gender tengligi masalasiga ulkan ahamiyat bermoqda.Gender tengligi Birlashgan Millatlar Tashkiloti tomonidan alohida e'tibor qaratilayotgan va qo'llab -quvvatlash zarurligi e'tirof etilayotgan muhim masalalardan biri hisoblanadi. O'zbekiston Respubilkasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev davlat rahbari sifatida faoliyatining ilk kunlaridan asosiy e'tiborni ayollar va oila muammolariga qaratib kelmoqda.Natijada o'tgan davrda gender tengligini ta'minlash va ayollarning ijtimoiy turmush sharoitlarini yaxshilashga doir har qator normativ- huquqiy hujjatlar qabul qilindi. KALIT SO'ZLAR:Gender tengligi,deklaratsiya,mafkura, demokratik,ayollar ,ijtimoiy . HOW IS GENDER EQUALITY PROGRESSING IN UZBEKISTAN ANNOTATSION: Over the past five years ,our country has paid great equality .Gender equality is one the important issues that the United Nations has recorganized as a prirrity and that requres special attention and support from the very first days of his presidency Prezident of the Republic of Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev has focused his attention on woman 's and family issues .As result ,a number of regulatory and legal documantries were adopted in the past period to ensure gender equality and improve the social living conditions of woman . Keywords:gender equality ,declaration ,idealogy ,democratic, womans, social. Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 12-aprelda qabul qilingan "Og'ir ijtimoiy vaziyatga tushib qolgan xotin-qizlarga ,nogironligi bo'lgan ,kam ta'minlangan farzandlarini to'liqsiz oilada tarbiyalayotgan va uy-joy sharoitini yaxshilashga muhtoj oilarga arzon uy-joylar berish tartibi to'grisidagi nizomni tasdiqlash haqida" gi qarori shular jumlasidandir. Ushbu qaror mohiyatidan inson huquqlarini himoya qilish,ayyollarni ijtimoiy -iqtisodiy jihatidan qo'llab-quvvatlash umuman jamiyatmizda gender tengligini ta'minlashga qaratilgan desak 598 mubolag'a bo'lmaydi o'z navbatida 2019-yil 2-sentabrda qabul qilingan "Xotin -qizlar va erkaklar uchun teng. huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari to'g'risida"gi qonuni xotin - qizlarning jamiyatdagi o'rniga huquqiy kafolat hisoblanadi. Mazkur qonun davlatimiz rahbarining 2019-yil 7-martdagi qabul qilgan "Xotin -qizlarning mehnat huquqlari Originalarticle ISSN:3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 7,issue1,Aprel 2025 https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi worldly knowledge OAKIndex bazalari : research gate, research bib. Qo’shimchaindex bazalari:zenodo,open aire. googlescholar. kafolatlarini yanada kuchaytirish va tadbirkorlik faoliyatini qo'llab -quvvatlashga oid chora-tadbirlar to'g'risidagi qaroriga muvofiq ishlab chiqarilgan ."Xotin -qizlar va erkaklar uchun teng huquqlar hamda imkoniyatlar kafolatlari to'g'risidagi "qonunning maqsadi xotin- qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlarni ta'minlash sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.Qonunda gender tengligi tushunchasi ham ta'rif berilgan.Gender xotin -qizlar va erkaklar o'rtasidagi munosabatlarning jamiyat hayoti va faoliyatining barcha sohalarida shu jumladan siyosat,iqtisodiy ,huquq ,mafkura va madaniyat ta'lim hamda ilm-fan sohalarida namoyon bo'ladigan ijtimoiy jihatidir.Demak gender tushunchasi faqat ayollar manfaatlarigina ifodalanmaydi .Balki har ikki jins vakillari o'z orzu va maqsadlari sari dadil odimlamogi ularga hayot sifatini oshirish uchun birxil imkon berishini huquqiy kafolatlaydi. Binobarin har qanday rivojlangan demokratik jamiyatning muhim talablaridan biri ham shu ayollar va erkaklar huquqlari tenglik ta'minlashidir. Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev 2021-yil 22-fevral kuni Birlashgan Millatlar Tashkiloti Inson huquqlari bo'yicha kengashining 46-sessiyasida so'zlagan nutqida gender tengligi siyosati masalasi borasida mamlakatimizning ijtimoiy -siyosiy hayotida va ishbilarmonlik sohasidagi ayyollarning rolini tubdan oshirishning qaratilgan ishlar qatiy davom ettirilishi takidladi.SHu maqsadda joriy yilarda O'zbekistonda Markaziy Osiyo mamlakatlari yetakchi ayollarning muloqoti va xotin-qizlarning mintaqaviy biznes-forumi o'tkazish rejalashtirayotgan e'tiborni qaratdi.Prizidentimiz 2020-yilning 23-sentabrda video-anjuman shaklida o'tkazilgan Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambliyasining 75-yilligi sessiyasida nutqida ham O'zbekistonda gender tengligi siyosati ustuvor masalaga aylandi alohida qayt etgani bejis emas. Chunki keyingi yillarda. yurtimizda xotin -qizlarning davlat boshqaruvidagi o'rni tobora kuchayib bormoqda.Parlamentimizga ayol deputatlar soni ikki barobar ko'paydi.Haqiqatan ham ,bugungi kunda mamlakatimizda xotin-qizlarning o'z imkoniyatlarini to'laqonli ro'yobga chiqarish uchun barcha shart-sharoitlar ta'minlash davlat siyosati darajasiga ko'tarilgan.O'zbekistonda bir qator qonunlar Prezidentning xotin- qizlar huquqlarini ta'minlash ,xususan gender tengligi va ayollarning zo'ravonlik va zulmdan himoya qilish,ayollar tadbirkorligini rivojlantirish maqomini kuchaytirish to'g'risidagi farmon va qarorlarni