INKLYUZIV TAʼLIMNING TAMOYILLARI VA UNGA BOʻLGAN EHTIYOJLAR SABABLARI VA BOSQICHLARI

Аннотация

Ushbu maqolada inklyuziv taʼlimning tamoyillari, unga boʻlgan ehtiyojlar va ularni keltiribchiqaruvchi sabablar haqidainklyuziv taʼlimni joriyetish bosqichlari tahlilqilinadi. Shuningdek hozirgi kunda inklyuziv taʼlimga boʻlgan qarashlar va uning jamiyat taraqqiyotidagi oʻrni koʻrib chiqiladi. Maqolada inklyuziv taʼlimning asosiy tamoyillari, jumladan, eʼtirof etish, ochiqlik va bogʻlanish, markazlashtirilmaganlik , kompleks yondashuv, moslashuvchanlik va malakaviy tamoyilari batafsil yoritiladi. Bundan tashqari, inklyuziv taʼlimga boʻlgan ehtiyojlarining ijtimoiy tengligini taʼminlash, diskriminatsiyani bartaraf etish va ijtimoiy moslashuvniyaxshilash kabi asosiy sabablarga eʼtiborqaratiladi. Maqolada shuningdek hozirgi kunda inklyuziv taʼlimga boʻlgan qarashlar va uning jamiyat taraqqiyotidagi oʻrni haqida fikryuritiladi. Kalit soʻzlar: Inklyuziv taʼlim, taʼlim tamoyillari , maxsus ehtiyojli bolalar, ijtimoiy tenglik, ijtimoiymoslashuv, Taʼlimislohotlari, qarashlar. Bugungi kunda inklyuziv taʼlim jamiyat taraqqiyotining ajralmas qismi sifatida namoyon boʻlmoqda. Bu yondashuv barcha bolalarning ham umumiy taʼlim jarayoniga toʻliq qoʻshilishini taʼminlashga qaratilgan. Oʻzbekistondainklyuziv taʼlimtizimini rivojlantirish davlat siyosatining muhim yoʻnalishlaridan biri boʻlib, soʻngi yillarda bu borada bir qator islohotlar amalga oshirilmoqda. Shu bilan birga, inklyuziv taʼlimni joriy etishda qishloq hududlarida hali hamon muammolar mavjud. Maxsus ehtiyojli bolalarning taʼlim jarayoniga jalb etish va ularga mos sharoitar yaratish masalalari dolzarb boʻlib qolmoqda. Inklyuziv taʼlimga boʻlgan ehtiyojlarning sabablari: 1) Ijtimoiy tenglikni taminlash, Barcha balalarga jumladan maxsus ehtiyojli bolalarga ham taʼlim olishimkoniyatini yaratish orqali jamiyatda tenglikni mustahkamlash. 2) Diskriminatsiyani bartaraf etish: Nogiron va sogʻlom bolalar oʻrtasidagi toʻsqinliklarni olib tashlash vaularning birgalikda taʼlimolishlarini taʼminlash. 3) Ijtimoiy moslashuvni yaxshilash: Maxsus ehtiyojli bolalarning jamiyatga integratsiyasini osonlashtirishvaularning ijtimoiyhayotda faol ishtirokini taʼminlash. 680 Inklyuziv taʼlimnijoriy etish bosqichlari: Originalarticle ISSN:3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 6,issue2,Mart 2025 https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi worldly knowledge OAKIndex bazalari : research gate, research bib. Qo’shimchaindex bazalari:zenodo,open aire. googlescholar. 1) izlab topish va jalb etish bosqichlari: Maxsus ehtiyojli bolalarni aniqlash va ularni talim jarayonigajalb qilish. 2) Moslashtirish: Taʼlim muassasalarini fizik va akademik jihatdan moslashtirish, oʻquv dasturlarini individual ehtiyojlarga koʻra oʻzgartirish. 3) Oʻqituvchilarni tayyorlash: pedagoglarning inklyuziv taʼlim sohasida malakasini oshirish va ulargazaruriy koʻnikmalarini oʻrgatish. 4) jamiyatni xabardor qilish:Aholi oʻrtasida inklyuziv taʼlimning ahamiyati haqida tushuntirish ishlariniolib borish ijobiymunosabatni shakllantirish. Xulosa Inklyuziv taʼlim bugungi jamiyatda ijtimoiy tenglikni taminlash va barcha bolalarga taʼlim olish imkoniyatini yaratishning muhimvositasi hisoblanadi. Bu taʼlim tizimi imkoniyati cheklangan bolalar va oʻziga xos ehtiyojlariga ega oʻquvchigʻarni umumiy taʼlim jarayoniga jalb qilish orqali ularning rivojlanishi, ijtimoiy integratsiyasini taminlaydi. Manbalar 1)Usmonova M .(2023)."Imkoniyati cheklangan bolalar uchun moslashtirilgan taʼlim dasturlari". Buxoro davlat universiteti. 2)"Inklyuziv taʼlim tamoyillari va unga boʻlgan ehtiyojlar " -arxiv.uz. 3)"Inklyuziv taʼlimga boʻlgan ehtiyojlar vasabablar ,inklyuziv taʼlimga ...." -researchbib.com. 681 Originalarticle