ZAMONAVIY RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNING TA’LIM TIZIMIDA TASNIFI

Аннотация

This article explains the meaning of the concept of digitalization. The main characteristic of modern information processes is visual practice, which becomes the basis of everyday life. Today, people, even schoolchildren, are distinguished by the fact that they receive and perceive more and more information through the “screen”. The field of education is explored by studying, systematizing and generalizing the existing practice of obtaining scientifically based conclusions on the introduction of digital technologies in education. Key words: Virtuality, knowledge, digitalization, education, computer, virtual reality, potential, school, virtual image, information. Bugungi kunda raqamli texnologiyalar hayotning barcha sohalarida faol qoʻllanilmoqda. Iqtisodiyot, bank, xizmat sektori, shuningdek, ta’lim jarayonini ham tez sur’atlarda rivojlanishiga xizmat qilmoqda. Bundan tashqari boshqaruv jarayonlarining robotlashtirilishi natijasida bank sektorida, robotlar va ishchilar oʻrtasidagi raqobat masalasi ham koʻtarilmoqda. Davlat va jamiyat boshqaruvi, ijtimoiy sohada ham raqamli texnologiyalarni keng joriy etish, natijadorlikni oshirish, bir soʻz bilan aytganda, odamlar turmushini keskin yaxshilash mumkin. Raqamli iqtisodiyot bu birgina faoliyat turi emas, balki ishbilarmonlik, sanoat obyektlari, sifatli ta’lim va xizmatlar deganidir. Bu atama barcha sohalarda axborot texnologiyalaridan faol foydalanishni anglatadi. Agar oddiy iqtisodiyotda moddiy buyumlar 22 7 “YANGI O‘ZBEKISTONDA ZAMONAVIY PSIXOLOGIYA VA PEDAGOGIKAGA DOIR MUAMMOLARNI TADQIQ ETISHNING TRANSFORMATSION IMKONIYATLARI” Xalqaro ilmiy - amaliy konferensiyasi, 2025-yil 24-aprel asosiy resurs hisoblansa, raqamli iqtisodiyotda bu qayta ishlanadigan va uzatiladigan axborot, ma’lumotlar boʻladi. Raqamlashtirish ijtimoiy jarayonlarga kiritilmoqda, odamlarning muvaffaqiyatli hayoti tobora koʻproq unga bogʻliq, bundan tashqari, davlat tashkilotlari va tuzilmalari ishiga raqamli texnologiyalarni keng miqyosda joriy etish kuzatilmoqda. Faoliyatning barcha sohalariga kompyuter texnologiyalarining global joriy etilishi, yangi kommunikatsiyalar va yuqori avtomatlashtirilgan axborot muhitini shakllantirish nafaqat an’anaviy ta’lim tizimini oʻzgartirishning boshlanishi, balki axborot jamiyatini shakllantirish yoʻlidagi birinchi qadam boʻldi. Maktablarda zamonaviy sharoitda oʻquv jarayonlarini optimallashtirish zarurati mavjud. Bugungi kunda oʻqituvchilar butun dunyo miqyosida uzining xamkasblari, doʻstlari bilan muloqot qilishlari mumkin. Tabiiyki, bu toifa kishilar odatda oflayn platformasini, konferensiyalar va uchrashuvlarni tark etishgan buladi, ammo, onlayn suhbatlarga seminar va videokonferensiyalarga qoʻshilishdan juda xursand bo‘ladilar. Ta’limning eskisidan farq qiladigan zamonaviy formulasi bu ta’limni raqamlashtirish, ya’ni bu elektron tizimga oʻtish jarayonidir. Shu jihatdan, mamlakatimiz Prezidenti Shavkat Mirziyoyev ta’kidlaganlaridek “Taraqqiyotga erishish uchun raqamli bilimlar va zamonaviy axborot texnologiyalarini egallashimiz zarur va shart. Bu bizga yuksalishning eng qisqa yoʻlidan borish imkoniyatini beradi. Zero, bugun dunyoda barcha sohalarga axborot texnologiyalari chuqur kirib bormoqda. Albatta, raqamli iqtisodiyotni shakllantirish kerakli infratuzilma, koʻp mablagʻ va mehnat resurslarini talab etishini juda yaxshi bilamiz. XX asrning ikkinchi yarmidan boshlab dunyoning koʻplab mamlakatlari iqtisodiy rivojlanishida axborot texnologiyalari, xususan, raqamli iqtisodiyotni yuksaltirishga boʻlgan e’tibor kuchaydi. Ilmiy-texnik taraqqiyot tufayli shakllanishi mumkin boʻlgan yagona axborot –iqtisodiy makonining oʻsishiga va mehnat unumdorligini oshirishga; innovasion ish oʻrinlari va raqamli aktivlarning yaratilishiga; fuqarolar huquqlarining yanada yaxshilanishiga; jahon bozoriga chiqish yoʻllarining ochilishiga; korxonalarning raqobatbardoshligini ta’minlash, davlat xizmatlari sifatini oshirish va boshqalarga yordam beradi. 1995 yilda N.Negroponte tomonidan iqtisodiy jarayonlarda zamonaviy axborot texnologiyalaridan(raqamli) foydalanish va ularni boshqarishga nisbatan kiritilgan "Raqamli iqtisodiyot" konsepsiyasi qabul qilingan. Uning fikricha, axborot hajmi bilan almashtiriladigan mahsulotning jismoniy ogʻirligining yoʻqligi, elektron tovarlarni ishlab chiqarish uchun resurslar sarfining kamayishi, mahsulot egallagan maydonning ancha kichikligi, shuningdek, Internet orqali tovarlarning deyarli bir zumda harakatlanishi iqtisodiyotni raqamlashtirishni talab etadi. Raqamli iqtisodiyotning rivojlanishi bilan uning ekologik xavfli ta’siri kuchayadi, jumladan, texnologik xorijiy yetkazib beruvchilarga qaramlikning oʻsishi natijasida, umuman mamlakat darajasida ham, ayrim sanoat va korxonalar darajasida ham texnologik va iqtisodiy xavfsizlikning zaiflashuvi yuzaga keladi. Davlat ularga maqsadli yordam koʻrsatishi mumkin. Birinchidan, bank kreditlari, shu jumladan, eksport kreditlari boʻyicha kafolatlar berish, patentlash xarajatlarining bir 22 8 “YANG