TALABALARNING INDIVIDUAL TAʼLIM TRAYEKTORIYASINI LOYIHALASHDA RAQAMLI TA`LIMNING AHAMIYATI

Аннотация

Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasi oliy ta‘lim muassasalarida raqamli ta‘lim muhitida talabalarning mustaqil ta`lim jarayonlarini pedagogik loyihalashtirishda hozirgi kundao‘tkazilayotgan ilg‘ortarg‘ibotishlari haqida so‘z ketgan. Kalit so‘zlar. Raqamli iqtisodiyot, individual ta‘lim traektoriyasi, elektron biznes, axborot texnologiyalari. Kirish. Raqamli iqtisodiyotni shakllantirish yoʻnalishi soʻnggi bir necha yil ichida ijtimoiy- iqtisodiy rivojlanishning global tendensiyasiga aylandi. Raqamli iqtisodiyotning salohiyati koʻp jihatdan axborotli jamiyatini yaratish va rivojlantirish natijalari bilan bogʻliq. Axborot jamiyati sohasida davlat siyosatini qabul qilish muddatidan qatʼi nazar, raqamli iqtisodiyotning istiqbollari mavjud infratuzilma, jumladan, uning hisoblash quvvati, aloqa liniyalari va mazmunidan foydalanish orqali yangi iqtisodiysamaralarga erishish mumkin. Raqamli ta’lim muhiti zamonaviy texnologiyalar yordamida ta’lim jarayonini moslashuvchan va shaxsiylashtirilgan qilish imkonini beradi. Bunda talabaning qobiliyatlari, qiziqishlari va ta’lim ehtiyojlariga mos individual ta’lim traektoriyasini shakllantirish muhim rol o‘ynaydi. Raqamli ta’lim muhiti individual ta’lim traektoriyasini loyihalashda katta imkoniyatlarni taqdim etadi. Sun’iy intellekt, adaptiv o‘quv platformalar va big data texnologiyalaridan foydalangan holda, har bir talabaga mos keladigan ta’lim yo‘lini yaratish mumkin. Bu esa ta’lim samaradorligini oshirish va kelajak kasblariga mos malakalarni shakllantirishga yordam beradi. Raqamli ta’lim muhitining rivojlanishi natijasida ta’lim jarayonini shaxsiylashtirish va talabalarning o‘ziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda ta’lim traektoriyalarini yaratish imkoniyati oshdi. Har bir talabaga individual yondashish ta’lim samaradorligini oshiradi va bilimlarni o‘zlashtirish jarayonini optimallashtiradi. Raqamli ta’lim muhiti individual ta’lim traektoriyasini shakllantirish uchun katta imkoniyatlar yaratadi. Sun’iy intellekt, katta ma’lumotlar (Big Data) va adaptiv o‘qitish texnologiyalari yordamida talabaning ehtiyojlariga mos keladigan ta’lim dasturlarini ishlab chiqish mumkin. Materiallar va uslublar. Oliy ta’lim, kasbiy ta’lim va onlayn kurslar orqali shaxsiylashtirilgan o‘qitish tizimi yaratish kelajak ta’lim jarayonining asosiy yo‘nalishlaridan biri bo‘lib qoladi. Individual ta’lim traektoriyasi – bu har bir talaba uchun uning shaxsiy xususiyatlari va maqsadlariga moslashtirilgan o‘quv yo‘nalishi bo‘lib,quyidagi omillarasosidashakllantiriladi: Talabaning bilim darajasi – oldingi o‘zlashtirilgan bilimlar asosida yangi materiallarni moslashtirish. Qiziqishlari vakasbiy yo‘nalishi–kelajakdagi kasbigamos kurs va fanlar tanlash. worldlyjournals.com ILMIY TADQIQOTLAR VA ULA1R93NING YECHIMLARI JURNALI JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCH AND THEIR SOLUTIONS VOLUME 4, ISSUE 02, APREL 2025 WORLDLY KNOWLEDGE NASHRIYOTI O‘qish uslubi va imkoniyatlari – vizual, eshitish yoki amaliy tajribaga asoslangan o‘rganish uslubiniqo‘llash. Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlim tizimining 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyalaridan birida “... taʼlim jarayoniga raqamli texnologiyalar va zamonaviy usullarni joriy etish boʻyicha quyidagi tadbirlar amalga oshirilishi belgilangan: raqamli iqtisodiyot uchun yuqori malakali muhandis-texnik kadrlar tayyorlash tizimini tashkil etish; zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va taʼlim texnologiyalarining mustahkam integratsiyasini taʼminlash, bu borada pedagog kadrlarning kasbiy mahoratini uzluksiz rivojlantirib borish uchun qoʻshimcha sharoitlar yaratish; yoshlarning qonun hujjatlari mazmun-mohiyatidan xabardorligi, huquqiy ongi va madaniyatini rivojlantirish, ularda sogʻlom turmush tarziga rioya etish, inson huquqlari, gender tengligi, tinchlikparvarlik va millatlararo totuvlik, vijdon erkinligi, barcha millat va elatlarning tillari, urf-odatlari va anʼanalarini hurmat qilish kabi umuminsoniy qadriyatlar bilan birga milliy- axloqiy qadriyatlarni kamol toptirish, ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy faollik, mustahkam fuqarolik pozitsiyasini shakllantirish”. Natijalar va muhokamalar. Mazkur yoʻnalish doirasida, asosan, raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish talablariga javob beradigan va raqamli kompetensiyalarga yega boʻlgan kadrlarni tayyorlash boʻyicha vazifalar belgilandi. Albatta, raqamli iqtisodiyot uchun kadrlar tayyorlash tizimi uni rivojlantirishning asosiy manbai, yaʼni iqtisodiyotning turli tarmoqlarida raqamli maʼlumotlarni qayta ishlash algoritmlarini yaratuvchi va qoʻllaydigan, yuqori texnologiyali tovarlar va xizmatlar yaratuvchi, innovatsiyalarni joriy yetuvchi mutaxassislarni tayyorlashdir. Rivojlangan oliy va kasb-hunar taʼlimi tizimi mavjudligiga qaramay, raqamli iqtisodiyot maqsadlariga erishish uchun yangi taʼlim loyihalari yaratildi. Yaratilgan taʼlim va ilmiy-tadqiqot tuzilmalari boshqaruv vataʼlim dasturlari jihatidan davlat universitetlaridan tubdan farq qiladi. Xulosa.Raqamli taʼlimning zarur raqamli kompetensiyalarni oʻrganish