TIKUV DASTGOHLARIDA INTELLEKTUAL BOSHQARUVNI JORIY ETISH ZARURATI

Аннотация

The article analyzes the relevance and necessity of introducing intelligent control systems in the garment industry. The advantages of automatic control systems based on artificial intelligence are highlighted - the ability to optimize the production process, improve product quality, reduce human errors and detect malfunctions in advance. The functional capabilities of modern sewing machines using advanced technologies are also demonstrated through examples. The article justifies the importance of the widespread introduction of intelligent control systems inthegarment industry to acceleratedigital transformation and produce competitiveproducts. Keywords:intelligent management, technology, artificial intelligence. Tikuv dastgohlari haqida umumiy tushuncha— bu mato, charm, trikotaj va boshqa materiallarni tikish orqali birlashtirishga mo‘ljallangan mexanik yoki avtomatik qurilmalardir. Tikuv dastgohlarining ishlash prinsipi. Tikuv dastgohi yuqori va pastki iplarni birlashtirish orqali matoda tikuv hosil qiladi. Tikuv turi (to‘g‘ri, zigzag, elastik) dastgohda tanlangan rejimga va igna-ip harakatiga bog‘liq. Ular yengil sanoat, xususan tikuvchilik, kiyim-kechak ishlab chiqarish, mebel va avtomobil sanoati kabi sohalarda keng qo‘llaniladi.Tikuv dastgohlarining asosiy qismlari haqida quyida:  Ramka(korpus)–butundastgohni birlashtirib turuvchi asosiy karkas.  Ignali mexanizm–matoni teshish orqali ipnio‘tkazadi.  Mato harakatlantiruvchi mexanizm –matonitikuv yo‘nalishidaharakatga keltiradi.  Pastkiip yuritish(chulkachali) mexanizmi–pastki ipniboshqaradi.  Bosish oyoqchasi –matoni joyida ushlab turadi.  Motor(elektr yoki mexanik)–tikuvjarayonini harakatga keltiruvchi dvigatel. Tikuvdastgohlarining turlari: Maishiytikuv dastgohlari:  Uyda foydalanish uchun mo‘ljallangan.  Ko‘pfunksiyali, oddiy tikuvishlari uchun qulay.  Misollar: Singer, Brother, Janome. worldlyjournals.com ILMIY TADQIQOTLAR VA ULARNING YECHIMLARI JURNALI JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCH AND THEIR SOLUTIONS VOLUME 4, ISSUE 02, APREL 2025 WORLDLY KNOWLEDGE NASHRIYOTI Sanoat (industriyal) tikuvdastgohlari:  Kattahajmliishlab chiqarish uchun ishlatiladi.  Yuqori tezlikdaishlaydi, bardoshli va kuchli motorbilan jihozlangan.  Maxsus tikuvturlariga mo‘ljallangan bo‘ladi. Maxsus tikuvdastgohlari:  Overlok (chetlab tikish)  Koverlok (pastdan va yuqoridan tikuv)  Zanjirlitikuv dastgohi  Tigel tikuvdastgohi  Tugma qadash yoki ilak-chalak o‘rnatish dastgohlari Zamonaviy texnologiyalar va intellektual boshqaruv. Bugungi kunda tikuv dastgohlari sun’iy intellekt, avtomatlashtirilgan sensorlar va raqamli displeylar bilan jihozlanmoqda. Intellektual boshqaruv yordamida:  Tikuvparametrlarini avtomatik sozlash,  Nosozliklarni aniqlash,  Tikuvsifatini nazorat qilish,  Materialga moslashishimkoniyati yaratilmoqda. Zamonaviy sanoat tarmoqlarida raqamlashtirish, avtomatlashtirish va sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanish tobora ommalashib bormoqda. Ayni paytda tikuvchilik sanoati ham zamonaviy texnologiyalarni joriy etish orqali mahsuldorlik va sifatni oshirish, xarajatlarni kamaytirish, inson mehnatini engillashtirishga intilmoqda. Ayniqsa, tikuv dastgohlarida intellektual boshqaruv tizimlarini joriy etish tikuv jarayonlarining samaradorligini keskin oshirishga xizmat qiladi. Intellektual boshqaruv – bu mashinalarning o‘z holatini baholash, qaror qabul qilish, atrof-muhit bilan o‘zaro aloqada bo‘lish va o‘z-o‘zini moslashtirish imkonini beradigan algoritmlar va sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalangan holda avtomatik boshqaruv tizimidir. Bu turdagi tizimlarmashinaga “fikrlash”,“o‘rganish” va“moslashish”imkonini beradi. Tikuv dastgohlaridagi muammolar. An’anaviy tikuv dastgohlari ko‘pincha inson tomonidan boshqariladi vaquyidagi kamchiliklarga ega:  Xatolikehtimoli yuqori –inson omili tufayli tikishdanuqsonlar yuzaga kelishimumkin.  Tezlikvaunumdorlik cheklangan –tikishjarayoni ko‘pvaqt talab qiladi.  Moslashuvchanlik yetarli emas – materiallar va dizayn o‘zgarishlariga tez moslasha olmaydi.  Texnikxizmat ko‘rsatish murakkab –nosozliklarni oldindan aniqlash qiyin. Intellektual boshqaruv joriy etishning afzalliklari. Intellektual tizimlar yordamida tikuv dastgohlarining imkoniyatlari sezilarli darajada kengayadi:  Sun’iy intellekt yordamida avtomatik sozlash - dastgoh tikilayotgan material turiga qarab iptarangligi, igna harakati, tezlik vaboshqaparametrlarni mustaqil ravishdasozlaydi.  Nosozliklarni oldindan aniqlash - sensorlar va tahlil algoritmlari orqali mashinada yuzaga kelishimumkin bo‘lgan muammolaroldindan aniqlanadi vaogohlantirish beriladi.  Ishlab chiqarish tezligini oshirish - har bir operatsiya optimallashtirilgan algoritmlar asosidaamalga oshiriladi, buesaumumiysamaradorlikni oshiradi.  Mahsulot sifati barqarorligi - har birtikuv birxil aniqlikda bajariladi, buesa nuqsonsizva sifatlimahsulotlarni ta’minlaydi.  Moslashuvchanlik - turli mato turlari, dizayn va tikuv uslublariga moslashgan dasturlar yordamidamashina t