Nofilologik ta'lim yo'nalishi talabalarini masofaviy ta'lim texnologiyalari yordamida avtonom o'qitish ko'nikmasini rivojlantirish(Ingliz tili misolida)

Аннотация

The article analyzes the development of autonomous learning skills among non-philological students through distance learning technologies using the example of English language acquisition. The research explains the concept of autonomous learning, its essence and principles, and examines how students adapt to independent knowledge acquisition in distance learning environments. Furthermore, modern digital technologies, interactive platforms, and methodological approaches employed to effectively organize autonomous learning are discussed. Based on the research results, recommendations aimed at encouraging non-philological students to independently study English have been developed. Keywords: distance learning, autonomous learning, English language, non- philological direction, digital technologies, interactive platforms, independent learning, students' competencies. Kirish: Bugungi globallashuv sharoitida ta’lim tizimining sifat va samaradorligini oshirish, talabalarni o‘quv jarayoniga faol jalb qilish, shuningdek, ularning mustaqil ta’lim olish ko‘nikmalarini shakllantirish ta’lim tizimining dolzarb vazifalaridan biri hisoblanadi. Ayniqsa, xorijiy tillarni o‘rganishda talabalarni avtonom tarzda ta'lim olishga yo'naltirish, mustaqil ishlash qobiliyatlarini rivojlantirish juda muhimdir. Mazkur holat ayniqsa nofilologik yo‘nalish talabalarining ingliz tilini egallash jarayonida o‘z aksini topadi, chunki ular uchun ingliz tili kasbiy faoliyatlarida muvaffaqiyatli faoliyat olib borishning zaruriy vositasi bo‘lib qolmoqda. Hozirgi kunda masofaviy ta’lim texnologiyalarining rivojlanishi bilan bog‘liq holda talabalarni avtonom o'qitishga yo'naltirish imkoniyatlari ham kengayib bormoqda. Talabalarda mustaqil bilim olish ko‘nikmasini shakllantirishda aynan raqamli texnologiyalarning roli beqiyosdir. Ammo bu texnologiyalardan samarali foydalanish, talabalar tomonidan avtonom ta’lim ko‘nikmalarini rivojlantirish darajasini oshirish uchun ularning ta’lim jarayonida qo‘llanilishi metodik jihatdan asoslangan bo‘lishi lozim. 429 “JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN UZBEKISTAN” JURNALI VOLUME 3, ISSUE 04, 2025. APRIL ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869 Shu jihatdan olib qaralganda, ushbu maqolaning asosiy maqsadi – nofilologik yo‘nalishdagi talabalarni ingliz tilini o‘rganish jarayonida masofaviy ta’lim texnologiyalari yordamida avtonom o'qitish ko‘nikmalarini shakllantirish imkoniyatlarini tahlil qilish, mavjud metodik yondashuvlarni o‘rganish hamda samarali tavsiyalar ishlab chiqishdan iboratdir. Asosiy qism: Asosiy qism Bugungi kunda ta’limning sifatini oshirish va uni zamon talablariga moslashtirish uchun ta’lim jarayonida yangi innovatsion texnologiyalarni keng qo‘llash zaruriyati yuzaga kelmoqda. Shu o‘rinda, ayniqsa nofilologik ta’lim yo‘nalishi talabalarining ingliz tilini o‘rganishda avtonom ta’lim ko‘nikmalarini rivojlantirish masofaviy ta’lim texnologiyalari bilan uzviy bog‘liq holda muhim ahamiyat kasb etadi. Chunki ingliz tilini mustaqil o‘zlashtirish va shu orqali kasbiy malakalarni oshirish ularning kelajakdagi faoliyatlarida katta yordam beradi. Avtonom ta’lim tushunchasi va uning ahamiyati Avtonom ta’lim – bu talabalarning o‘z ta’lim jarayonlarini mustaqil ravishda boshqarish va nazorat qilish, shuningdek, bilim olish uchun zarur vositalarni o‘zlari tanlash hamda qo‘llash qobiliyatidir. Ushbu tushunchani ilk marta Henri Holec (1981) ta’riflab bergan bo‘lib, avtonom ta’lim talabadan faollik, o‘z-o‘zini tartibga solish va bilimlarni mustaqil ravishda egallash uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olishni talab qiladi. Bugungi kunda avtonom ta’limni rivojlantirish ta’lim jarayonida pedagogik innovatsiyalarning asosiy yo‘nalishlaridan biri sifatida baholanmoqda. Masofaviy ta’lim texnologiyalari orqali avtonom ta’lim ko‘nikmalarini rivojlantirish Masofaviy ta’lim texnologiyalaridan foydalanish, ayniqsa chet tillarini o‘rganish jarayonida talabalarni mustaqil bilim olishga faol jalb etadi va bu orqali ularda avtonom ta’lim ko‘nikmalarini rivojlantiradi. Masofaviy ta’limda qo‘llaniladigan asosiy texnologiyalar quyidagilarni o‘z ichiga oladi: Elektron o‘quv platformalari (Moodle, Canvas, Google Classroom, Microsoft Teams va boshqalar); Mobil ta’lim ilovalari (Duolingo, Babbel, Memrise); Video darslar va onlayn seminarlar (Zoom, Skype, Google Meet); Mustaqil bilimlarni baholash uchun interaktiv testlar va viktorinalar (Kahoot, Quizlet); Raqamli kutubxonalar va axborot-resurs markazlari. 430 “JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN UZBEKISTAN” JURNALI VOLUME 3, ISSUE 04, 2025. APRIL ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869 Talabalarning mustaqil bilim olish jarayonini tashkil etishda ushbu vositalardan foydalanish ta’limning sifatini oshiradi va talabalarni yanada avtonom qilishga yordam beradi. Nofilologik yo‘nalish talabalarida avtonom ta’lim ko‘nikmalarini shakllantirish metodikasi Ingliz tilini o‘rganishda nofilologik yo‘nalish talabalarining avtonomligini oshirish uchun quyidagi me