Bolalarda eng ko’p uchraydigan stomatit kasallligi

Аннотация

Стоматит — это воспаление слизистого эпителиального слоя в полости рта. Обычно стоматит связан с детским возрастом. Однако в 40 “JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN UZBEKISTAN” JURNALI VOLUME 3, ISSUE 04, 2025. APRIL ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869 настоящее время это заболевание все чаще встречается и у взрослых. Воспаление чаще всего возникает на губах, щеках и на внутренней поверхности нёба. Иногда стоматит также наблюдается под языком. Причинами развития заболевания являются негативное влияние окружающей среды и ослабление иммунных возможностей организма. Ключевые слова: стоматит, травма, воспаление слизистой оболочки полости рта, герпес, вирус, аутоиммунные заболевания, заболевания десен, ибупрофен, неправильное питание, стоматологическое вмешательство, неправильная гигиена полости рта, Ингалит, Гексорал, Люгол, гель на основе лидокаина, бальзам Шостаковского. Muammoning dolzarbligi: Odatda, stomatit belgilari kasallik kelib chiqishi sababidan qat’iy nazar o’xshash bo’ladi. O’tkir og’ir intoksikatsiya, isitma va boshqa jiddiy alomatlar kam kuzatiladi. Turli bakteriyalar va viruslar, albatta, og’iz shilliq qavatiga zarar yetkazadi. Ammo, shartli patogen flora har bir kishi mavjud bo’lsa-da, har doim ham o’zini namoyon qilmaydi. Qo’zg’atuvchining faol o’sishi va patogenezi uchun organizmning himoya qobiliyatini sustlashtiruvchi omil talab etiladi. Boy va to’liq ovqat ratsioni organizmni normal hayot uchun zarur bo’lgan vitamin va mineral moddalar bilan ta’minlash uchun mo’ljallangan. Ushbu moddalarning yetishmasligi kasallanish ehtimolligi oshishiga olib keladi. Stomatit ko’pincha og’iz shilliq qavati yaxlitligining buzilishi oqibatida kelib chiqadi. Bunga lablarni tishlash, shilliq qavatning quruq va qattiq oziq-ovqat bilan jarohatlanishi, kuyish sabab bo’lishi mumkin. Sabzavot va mevalarni yaxshi yuvmasdan iste’mol qilish, qo’llarni yuvish rejimining buzilishi. Tish protezlarini noto’g’ri o’rnatishda, ayniqsa sifatsiz materiallardan foydalanilgan bo’lsa yoki shifokor yetarli malakaga ega bo’lmasa. Tishlarni haddan ortiq ko’p yuvish va tarkibida natriy laurilsulfat saqlagan tish pastalarini ishlatish natijasida so’lak ajralishi sekinlashadi va shilliq qavatning suvsizlanishi rivojlanadi. Bu ta’sir tashqi omillarga og’iz epiteliyning kurashuvchanligini kamaytiradi va natijada stomatit rivojlanadi. Bunday preparatlar, xususan, diuretiklarni o’z ichiga oladi. Ko’pincha stomatitlar tanadagi bir qator yashirin kasalliklar mavjudligini ko’rsatadi, masalan: Sinchkovlik bilan diagnostika yordamida stomatit bilan og’rigan bemorlarning ayrimlarida burun, bo’yin va og’izning onkopatologiyasi aniqlandi. Ionlashtiruvchi nurlanish va kimyoterapiya vositalari ta’siri. Oshqozon traktining kasalliklari, ichak parazitlari bilan kasallanish. Og’izdagi stomatit turli sabablarga ko’ra og’iz shilliq qavatining uzoq muddat suvsizlanishi natijasida yuzaga kelishi mumkin. Og’izda tez-tez yaralarning paydo bo’lishi ehtimoli OIV infektsiyasiga ega bo’lgan odamlarda yuqoriroqdir. 41 “JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN UZBEKISTAN” JURNALI VOLUME 3, ISSUE 04, 2025. APRIL ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869 Ayollarda gormonal fonning buzilishi (ham patologik, ham homiladorlik yoki menopauza sabab). Aftoz stomatit ko’pincha qandli diabet mavjudligi bilan bog’liq. Bronxial astmani aerozol shaklidagi gormonlar bilan davolash zamburug’ tabiatli stomatitiga olib keladi. Og’izdagi yaralarning paydo bo’lishiga ko’pincha anemiya hamrohlik qiladi. Yaralar va boshqa kasalliklar rivojlanishi va qaytalanishini oldini olish uchun quyidagi alomatlar kuzatilganda shifokorga murojaat qilish tavsiya etiladi: Stomatitning kelib chiqishi zararlangan hududning shishishi va og’riqli hislar bilan birga qizarishi bilan boshlanadi. Agar stomatit bakterial infektsiya tufayli rivojlangan bo’lsa, jarohat joyida ertasi kuni silliq kichik yara hosil bo’ladi. Uning atrofida qizarish kuzatiladi, jarohatning o’zi ingichka oq parda bilan qoplangan bo’ladi. Agar yaraga teginilsa, og’riq va achishish paydo bo’ladi. Ba’zi hollarda jarohat og’rig’i ovqat yeyishga va normal gapirishga to’sqinlik qiladi. Stomatitning kechishi so’lak ajralishining oshishi va og’izdan yoqimsiz hid kelishi bilan birga bo’ladi. Ba’zi holatlarda milk qonashi kuzatiladi. Og’ir hollarda kasallik tana haroratining 39°C gacha ko’tarilishi va limfa tugunlarining kattalashishiga sabab bo’lishi mumkin. Yaralar eng ko’p uchaydigan joy — lablarning ichki yuzasida, lunjda, tanglayda va bodomsimon bezlar ustida bo’ladi. Kasallikda yarachalar kamdan-kam hollarda tilda va til ostida paydo bo’ladi. Bolalarda stomatit qancha davom etmasin, u noxush oqibatlarga olib kelishi mumkin. Og'izda paydo bo'ladigan yallig'lanishlar yuzning lablari va terisiga, shuningdek, tananing ichki qismiga o'tishi mumkin. Kasallik natijasida immunitetning pasayishi ikkilamchi infektsiyani biriktirishga yordam beradi. Bularning barchasi fonida isitma, konvulsiyalar rivojlanishi mu