Mobil qurilmalar yordamida til o’rganishda so’z boyligini oshirishdagi o’rni

Аннотация

Zamonaviy axborot kommunikatsiya texnologiyalar, ayniqsa ,mobil qurilmalar muhim ahamiyatga ega hisoblanadi xorijiy tillarni o’rganish uchun.Hozirgi kunda ko’pchilik yoshlar mobil qurilmlardan, ya’ni , kompyuter yoki o’zlaring shaxsiy smartfonlari yordamida chet tillarini mukammal tarzda o’rganishmoqda .Chet tilini o’rganish uchun turli xildagi mobil ilovalar mavjud ,jumlada, til o’rganuvchilariga lug’atlarni oson tarzda o’rgatish uchun turli xildagi platformalar va qiziqarli onlayn darslar tashkil qilingan va bu ilovalar qiyin lug’atlar va tushunarsiz mavzularni oson tushunishga yordam beradi.Ushbu maqolada mobil qurilmalar yordamida so’z boyligini oshirishning samarali yo’llari va afzalliklari va ba’zi qiyinchiliklari haqida muhokamaqilinadi. Kalit so‘zlar: Mobil qurilmalar, so‘z boyligi, chet tili o‘rganish, ilovalar, Masofaviy ta’lim,interaktiv mashqlar, onlayn kurslar, tinglab o‘rganish. Chet tilini o’rganish ikki bosqichida amalga oshiriladi ,ya’ni ,onlayn va offline tarzda o’rganish mumkin.Hozirgi kunda ko’pchilik talabalar va abituriyent online tarzda o’rganishni afzal ko’rishadi.Chunki ular vaqtlarni tejashadi, shu sabali ular bu o’rganishni o’zlari uchun qulay variant bilishadi va bundan tashqari online kurslar ham arzon narxlarda bo’lishi mumkin. ELearning-ya’ni buchet tilinimustaqil o’rganish hisoblanib,video yoki audio materiallarni,mobil va o’yinlarga asoslangan ta’lim kabi keng tarmoqli tushuncha sanaladi.Masofaviy ta’lim haqidagi tushunchalar asosan 20-asrda paydo bo’lgan va bu tushunchalar va hozirgi kungacha qo’llanib kelinmoqda.(1) ELearning eng samarali shakli-mobil ta’lim shakli hisoblanadi.Uning boshqa o’quv dasturlardan qulaylik tarafi shundaki u mobil texnalogiyalarga asoslangan bo’ladi .Onlineta’limtizimingommalashishning asosiy sababi shundaki: •bundanbizistagan joyimizdavaistagan vaqtimizdakirib o’rganishimiz mumkin; •kerakli ma’lumotlarni qulay va oson tarzdaolishimizmumkin. Masofaviy ta’limda asosan elektron kitoblar va online platformalardan foydalaniladi.Online ta’limtizimi uchun turli xildagi platformalar ishlabchiqilgan misoltariqasida: 1.Duolingo: Yangi so‘zlarva grammatikani o‘rganish; Interaktiv mashqlar bajarish; Qiziqarli o‘yin uslubidagi darslar orqali tilo‘rganish; 2.Memrise: So‘z yodlashni tezlashtirishuchunvizualva audio qo‘llanmalar; Onatilidagapiruvchilarning ovozini eshitishvataqlid qilish; Qisqavideo darslar orqali amaliy mashqlar. 3.Busuu: Onatilidaso‘zlashuvchilarbilan muloqotqilish; Tilbo‘yicha individualtavsiyalar olish; Grammatikani chuqur o‘rganish uchun darslar; 4.Babbel: Ish vakundalik hayot uchun moslashtirilgan darslar; Matn yozish vatalaffuzni yaxshilashga yordam beruvchi mashqlar; Real hayotiy suhbatlargatayyorgarlik. 5.HelloTalk: Boshqa tillarni o‘rganuvchilar bilan real vaqtdachat qilish; Samarkand State Institute of Foreign Languages 643 ILMIYVAPROFESSIONALTA’LIMJARAYONIDAMULOQOT,FANVAMADANIYATLAR INTEGRATSIYASI Onatilidaso‘zlashuvchilardan to‘g‘ridan-to‘g‘ri tuzatishlarolish; Matn, ovozvavideo orqali muloqotqilish. 6.Tandem: Onatilidaso‘zlashuvchilarbilan suhbatlashish; Do‘stonamuloqotorqali tilnitabiiyo‘rganish; Matn vaovozlixabarlar orqali yozish vatalaffuzni rivojlantirish. 7.BBC Languages: Video vamaqolalar orqali til o‘rganish; Tinglab tushunish vatalaffuz mashqlari; Grammatik qoidalarni o‘rganish Bugungi kunda aksariyat yoshlar chet tilini o’rgashiga qiziqshishi oshib bormoqda. Bu qiziqishlari ortidan ular xorijiy tillarni mukkamal tarzida o’ragnib xuddi native speakerlardek muloqot qilishmoqda ammo xorijiy til o’rganuvchilarning 50% mukammal tarzida gapira olishmaydi.Buning sababi esa lug’at boyligining kamligi va juda kam lug’at yodlashi sabab bo’lishi mumkin.Bunday dolzarb muammolarni oldini olish uchun eng samarali usullardan biri mobilqurilmlarvamaxsusilovolardan foydalanishdir. 1. Hozirgi kunda turli xildagi mobil ilovalar mavjud bo’lib ular lug’atlarni esda saqlab qolish va tez o’rganishga yordam beradi.Masalan,Quizlet,Anki,Memrise ilovalar eslab qolish texnikasi va takrorlash usuli orqali yodlashga yordamlashdi.Bu platformalar intereaktiv usilda o’rgatadi va o’rganish uchun qiziqishlar uyg’otadi. 2. Lug’atlarni to’g’ri talaffuz qilish va uzoq muddatda eslab qolish uchun podcast,filmlar va qo’shiqlarham yoradam beradi.(2) Podcastlar:ingliz tilidagi podcastlar tinglash orqali yangi so’zlar va talaffuzi o’rganiladi. Filmlar va serial:ingliz tilidagi film va seriallar tomosha qilish kontesktda yangi so’zlarni bilib olishga yordam beradi xorijiytilni o’ganuvchilargava lug’at boyligini oshirishni istovchilarga. Musiqalar tinglash asosan so’zni to’g’ri talaffuz qilishga yordam beradi va biz qo’shiqni takror eshitaversak undagi lug’atlar judatezlikdaesimizga qoladi. 3. Chet tilini o’rganmoqchi bo’lgan talabalar asosan o’zlarining darajalarinii aniqlab olishlari muhim ahamiyatga ega hisoblanadi sababi shundaki, agar ular o’zlaring darajalarini bilslar darajalariga mos tarzidagi kitoblar yoki maqollar o’qib borishadi va o’zlariga notanish bo’