Chet tilini o`rganish metodikasi. Samarali yondashuvlar va innovatsion usullar

Аннотация

Ushbu maqolada chet tilini samarali va osson o`rganish metodikalariga oid innovatsion yondashuvlar tahlil qilinadi. Lingvistika, pedagokika va psixalogiya fanlari doirasida samaradorligi isbotlangan usullar ko`rib chiqiladi. Xususan, komnikativ metod, mnimonik usullar, interfaol texnologiyalar va sun`iy intellektdan foydalanish kabi dolzarb yondashuvlar muhokama qilinadi. Maqola til o`rganuvchilar va o`qituvchilar uchun amaliy tavsiyalarni o`z ichiga oladi. Ya`ni Pedagokika texnologiya va til o`rganishning kesishishini o`rganib chet tillarni o`rganish samaradorligi va innovatsion yondashuvlarni o`z ichiga olishning ahamiyatini ochib beradi. Kalit so`zlar: Chet tilini o`rganish, innovatsion yondashuvlar, axborot texnologiyalari, til o`rganish metodologiyasi, online platformalar, til o`rganish uchun ilovalar,komunikativ metod, mnimonik usullar, interfaol texnologiyalar, suniiyintelekt. Bugungi globallashuv jarayonida chet tilini o`rganish muhim ahamiyat kasb etmoqda. ko`plab insonlar uchun til o`rganish uzoq va murakkab jarayon sifatida qabul qilinadi. Biroq zamonaviy metodikalar va texnologik yutuqlar bu jarayonni sezilarli darajada axbarot texnologiyalardan foydalanishda turli xil innovatsion yondashuvlar va ular bilan bog`liq muamolar o`z imkoniyatlar ko`rib chiqiladi. Ushbu maqola til o`rganuvchilar orasida tilni o`zlashtirish madaniy xabardorlik va komunikativ malakani oshirish uchun axborot texnologiyalardan foydalanishning o`zgaruvchan sohasini ochishga qaratilgan. Chettilinio`rganishda asosiy metodik yondashuvlar: 1.1Komunikativmetod Til o`rganishda eng samarali yondashuvlardan biri bu komunikativ metod hisoblanadi. Ushbu usulningasosiy tamoyillari quyidagilardan iborat. Tilni real hayotiy vaziyatlarda qo`llash interektiv suhbatlar, rolli o`yinlar va simulyalardan foydalanish. Tadqiqotlar shuni ko`rsatadiki, komunikativ metod yordamida til o`rganish tezligi an`anaviy gramatik yondashuvlarga qaraganda yuqoriroq bo`ladi. 1.2Mnimonikusullarvavizual yondashuv So`z boyligini tez o`rganish uchun mnimonik metodlar keng qo`laniladi. Bunga quyidagilar kiradi. Assotsiativ yondashuv- yangi so`zlarni ma`lum bir tasvir, ovoz yoki vaziyat bilanbog`lash. Lug`aviy kartochkalar [flashcards] so`zlarni vizual ravishda yodlash. ] Fonik metod – so`zlarning talaffuzini fonetik bog`lash orqali eslab qolish. Tadqiqotlar shuni ko`rsatadiki vizual va eshitish vositalari yordamida o`rganilgan so`zlar uzoq muddatli xotirada yaxshiroq saqlanadi. 2.Zamonaviy texnologiyalar vainnovatsionusullar 2.1 Suniy intelekt va interaktiv vositalar – So`ngi yillarda sun`iy intelekt va interfaol texnologiyalar til o`rganish jarayonini yanada ossonlashtiradi. Masalan; Mobil ilovalar [Duolingo, Memrise, Anki] foydalanuvchilarga so`zlarni takrorlash va o`rganish imkoniyatini beradi. Chatbot va virtual suhbatdoshlar foydalanuvchilarga chet tilida muloqot qilish uchun real vaqt rejimidayordam beradi. Talaffuzni yaxshilash dasturi [Elsa speak, speeching] Chet tilida so`zlashuv ko`nikmalarini rivojlantirishdaqo`l keladi. 2.2 Immersion [tilga sho`ng`ish] metodi – Ushbu usul chet tilini tabiiy muhitda o`rganishni nazarda tutadi. Tilga sho`ng`ish quyidagi ussular orqali amalga oshirilishi mumkin. Samarkand State Institute of Foreign Languages 609 ILMIYVAPROFESSIONALTA’LIMJARAYONIDAMULOQOT,FANVAMADANIYATLAR INTEGRATSIYASI Chet el filmlarini orginal tilda tomosha qilish, chet tilida podkast va avidio kitoblar tinglash til amaliyotiga ega bo`lgan hamkor bilan suhbatlashish.Immersion metodi yordamida til o’rganish tezligi sezilarli darajada o’sishi mumkin chunki bu yondashuv insonni tabiiy tilde muloqot qilishgamajburqiladi. Online platformalarning chet tillarni o`rganishdagi afzalliklari Online ta`lim texnologiyalarning rivojlanishi chet tillarini o`rganish jarayonini sezilarli darajada yangilashtiradi. Quyida bunday platformalarning asosiy afzalliklari haqida. 1.Qulaylik va moslashuvchanlik Online platformalar foydalanuvchilarga istalgan vaqda va joyda til o`rganish imkoniyatini beradi. An`anaviy darslarga bog`lanmagan holda, har bir kishi o`zining individual jadvali bo`yicha mashg`ulotlarni rivojlantirishimumkin. 2.Interaktiv ta`lim usullari Zamonaviy online platformalar o`yin elementlari, video darslar, avideo materiallar, testlar va topshiriqlar orqali interaktiv o`rganish imkonini yaratadi. Bu usul vizual va audial eslab qolish qobiliyatlarini oshirib, tilnio`zlashtirishnitezlashtiradi. 3.Mustaqilo`rganish imkoniyati . Online kurslar va ilovalar foydalanuvchilarga mustaqil ravishda til o`rganish imkoniyatini beradi. Bu repetitorga yoki guruh darslariga bog`lanmagan holda, har bir kishining shaxsiy qobiliyatlari vatezligiga moslashgan holdao`qish imkoniniberadi. Ko`pgina platformalar bepul darslar va resurslarni taklif qiladi. To`lovli kurslar an`anaviy ta`limga nisbatan arzonroq bo`lib sifat jihatdan yuqori bo`lishi mumkin. Mashhuronlineplatformalar vaularning o`ziga xosligi. 1.Duolingo Boshlang`ich va o`rta darajadagi o`rganuvchilar uchun mo`ljallanga