TURISTLARNI O'ZBEKISTONGA JALB QILGAN OMILLAR

Аннотация

Mazkur maqolada O‘zbekistonga turistlarni jalb qiluvchi omillar tahlil qilinadi. O‘zbekistonning boy tarixiy va madaniy merosi, mehmondo‘stlik, milliy oshxona, arzon narxlar, qulay transport infratuzilmasi, diniy ziyoratgohlar va madaniy tadbirlar kabi faktorlar sayyohlarning qiziqishini oshirishda muhim rol o‘ynaydi. Maqolada ilmiy iqtiboslar va turistlarning shaxsiy fikrlari orqali O‘zbekistonning turizm salohiyatiga oid omillar keng yoritilgan. O‘zbekistonning global turizm maydonidagi o‘rni, shuningdek, mamlakatda turizmni rivojlantirish yo‘nalishlari, shu jumladan ekoturizm, agrosayohat va ekstremal turizmni rivojlantirishga qaratilgan strategiyalar tahlil etilgan. Maqola turizm sohasida o‘zgarishlarni va uning iqtisodiyotga qo‘shgan hissasini chuqur tahlil qilishni maqsad qilgan. Kalit so’zlar: O‘zbekiston, turizm, tarixiy meros, madaniy meros, mehmondo‘stlik, milliy oshxona, arzon narxlar, transport infratuzilmasi, diniy turizm, ziyoratgohlar, madaniy tadbirlar, festival, ekoturizm, agrosayohat, ekstremal turizm, turizm siyosati, global turizm. So'nggi yillarda O'zbekiston turizm sohasida sezilarli yuksalishlarga erishdi. Bunda hukumat tomonidan amalga oshirilayotgan islohotlar, tarixiy-madaniy merosning keng targ‘iboti, zamonaviy infratuzilmaning rivojlanishi va xalqaro aloqalarning mustahkamlanishi muhim rol o'ynadi. Ushbu maqolada aynan qanday omillar xorijiy sayyohlarni O'zbekistonga jalb qilayotgani ilmiy manbalar va turistlarning shaxsiy taassurotlari asosida tahlil qilinadi. Tarixiy va madaniy meros 81 ISSN (E): 2181-4570 ResearchBib Impact Factor: 6,4 / 2024 SJIF 2024 = 5.073/Volume-3, Issue-4 O'zbekiston Markaziy Osiyodagi eng boy tarixiy va madaniy merosga ega davlatlardan biri hisoblanadi. Samarqand, Buxoro, Xiva kabi shaharlar YuNESKOning Jahon merosi ro'yxatiga kiritilgan bo‘lib, ming yillik tarixga ega me’moriy obidalarni o‘zida mujassam etgan. Ilmiy iqtibos: Akademik Sh. R. Rasulov o‘z tadqiqotida quyidagilarni ta’kidlaydi: "O‘zbekistondagi tarixiy shaharlar sayyohlik brendi sifatida xalqaro bozorda o‘z o‘rnini topmoqda. Ayniqsa, Islom sivilizatsiyasi bilan bog‘liq yodgorliklar diniy turizmni rivojlantirishda muhim ahamiyat kasb etmoqda." (Rasulov, 2021) Turist fikri: “Men Buxoroga kelganimda o'zimni xuddi o'rta asrlarga qaytgandek his qildim. Har bir binoning o'ziga xos hikoyasi bor. Bunday qadimiylik kamdan-kam joyda uchraydi,” – deydi Germaniyadan kelgan sayyoh, Markus H. Mehmondo‘stlik va milliy taomlar O‘zbekiston xalqi mehmondo‘stligi bilan mashhur. Sayyohlar nafaqat diqqatga sazovor joylarni, balki mahalliy aholining iliq munosabatini ham qadrlashadi. Shuningdek, o‘zbek milliy taomlari – palov, somsa, lag‘mon va boshqalar – turistlar orasida mashhur. Ilmiy iqtibos: Turizm bo‘yicha ekspert M. I. Sattorova ta’kidlaydi: "Milliy oshxonalar – bu nafaqat ovqatlanish joylari, balki madaniy tajriba markazlaridir. Sayyohlar o‘zbek oshxonasini tatib ko‘rish orqali xalqning urf-odatlari, qadriyatlari va tarixini anglaydi." (Sattorova, 2020) Turist fikri: “O'zbekiston oshxonasi meni hayratda qoldirdi. Palov, ayniqsa, Samarqandda yeganim juda mazali edi. Har kuni yangi taom tatib ko'rdim,” – deydi Yaponiyalik sayyoh, Aiko Tanaka. 82 ISSN (E): 2181-4570 ResearchBib Impact Factor: 6,4 / 2024 SJIF 2024 = 5.073/Volume-3, Issue-4 Raqobatbardosh narxlar va qulay viza tizimi So‘nggi yillarda O‘zbekiston 90 dan ortiq davlat fuqarolari uchun viza tartibini soddalashtirdi yoki bekor qildi. Bundan tashqari, sayyohlik xizmatlari nisbatan arzonligi bilan ajralib turadi. Ilmiy iqtibos: Jahon sayyohlik tashkiloti (UNWTO) 2023-yilgi hisobotida O‘zbekistonni "sayyohlar uchun eng jozibador va byudjetga mos yo‘nalishlar" ro‘yxatiga kiritgan. Turist fikri: “Men Yevropada bir hafta sarflagan pulimga O‘zbekistonda ikki hafta ajoyib dam oldim. Viza olish jarayoni ham juda oson bo‘ldi,” – deydi Fransiyalik sayyoh, Claire M. Ekoturizm va tog‘li hududlar O‘zbekistonning Farg‘ona vodiysi, Tyan-Shan tog‘ tizmasi va Qizilqum cho‘li ekoturizm va sarguzashtli sayohatlar uchun katta imkoniyatlar yaratmoqda. Shu bilan birga, Chotqol va Zarafshon tizmalari sport va sog‘lomlashtirish turizmi uchun qulay joylar hisoblanadi. Ilmiy iqtibos: Turizm rivoji markazi mutaxassislari yozishicha: "Tabiiy resurslarning to‘g‘ri boshqaruvi ekoturizmni barqaror rivojlantirishda muhim rol o‘ynaydi. O‘zbekiston bu borada mintaqada yetakchilikka intilmoqda." (Turizm Markazi Hisoboti, 2022) Diniy turizmning rivojlanishi O‘zbekiston musulmon dunyosi uchun muhim diniy markaz hisoblanadi. Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Bahouddin Naqshband, Abduxoliq G’ijduvoniy kabi yirik allomalar yurtida yashab, ilm-ma’rifat tarqatgan. Ularning maqbaralari nafaqat ilm-fan, balki diniy turizm manbai sifatida minglab sayyohlarni jalb etadi. Ilmiy asos: 83 ISSN (E): 2181-4570 ResearchBib Impact Factor: 6,4 / 2024 SJIF 2024 = 5.073/Volume-3, Issue-4 Islom tarixini o‘rganuvchi tadqiqotchi D. Qodirova o‘z maqolasida yozadi: “O‘zbekistondagi ziyoratgohlar, ayniqsa, Naqsh