AXBOROTLASHGAN JAMIYATDA YOSHLAR MA‘NAVIYATINI SHAKLLANTIRISH VA YUKSALTIRISH MUAMMOLARI

Аннотация

Today, in the conditions of advanced means of communication, ideological influence acquires a rapid and intense character, manifesting itself in various forms within various spheres and directions. Youth, in particular, under the influence of various objective and subjective factors, becomes the main object of ideological threats. As a result, the issue of increasing ideological immunity among young people is becoming more relevant than ever. Tayanch so'zlar: Internet, axborot, ma’naviy dunyo, axborot, zamonaviy texnologiyalar, ta’lim, tarbiya, jamiyat, davlat, taraqqiyot. Ключевме слова: Интернет, информация, духовньш мир, средства массовой информации, современнью технологии, образование, воспитание, обгцество, государство, прогресс. Keywords: Internet, Information, spiritual world, media, modern, technology, education, Education, Society, State, Development. XXI asrni globallashuvi, chegaralaming barham topishi, axborot- 66 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference kommunikatsiya texnologiyalari va internet asriga aylanib borayotganini isbotlashga hojat boTmasa kerak. Zamonaviy axborot kommunikatsiya texnologiyalarining imkoniyatlari cheksiz boTib, u shiddat bilan rivojlanmoqda. MaTumki, yangilanish va islohatlar jarayoni hech vaqt birdaniga amalga oshmagan, negaki, bu inson ongi, tafakkuri va dunyoqarashi bilan bogTiq jarayon. Inson ongi asta sekinlik bilan shakllanib borar ekan, uning faoliyati bilan bog‘liq bo‘lgan yangilanish va islohatlar jarayoni ham muhim ahamiyat kasb etadi. Axborot asrida yashar ekanmiz, inson va jamiyat hayotida axborot oddiy ehtiyoj me‘yoridan chiqib siyosiy va mafkuraviy vosita, bunyodkorlik yoki vayronkorlik kuchiga aylanayotganiga guvohmiz. Insoniyat xalqaro ekstremizm va terrorizm doirasidagi yovuz kuchlaming xurujlaridan sezilarli aziyat chekmoqda. Bundan tashqari, bu intilishlar ayniqsa, mustaqil taraqqiyot yodiga chiqqan yangi davlatlarning hayotida o‘ziga xos hoi da aks etmoqda. “Mana shunday vaziyatda odam o‘z mustaqil fikriga, zamonlar sinovidan o‘tgan hayotiy-milliy qadriyatlarga, sogdom negizda shakllangan dunyoqarash va mustahkam irodaga ega bodmasa, har turli ma’naviy tahdidlarga, ulaming goh oshkora, goh pinhona ko‘rinishdagi ta’siriga bardosh berishi amri mahol” -degan edi I. Karimov “Yuksak ma’naviyat - yengilmas kuch” asarida. Bugungi kunda ilg‘or kommunikatsiya vositalari sharoitida mafkuraviy ta’sir ko‘rsatish tezkor va shiddatli tus olib, turli soha va yo‘nalishlar doirasida xilma-xil shakllarda namoyon bodmoqda. Bu mafkuraviy tahdidlaming tarixan yangi sifat bosqichiga kirganini ko‘rsatadi. Ayniqsa yoshlar turli obyektiv va subyektiv omillar ta’sirida mafkuraviy tahdidlaming asosiy obyektiga aylanmoqda. Natijada, yoshlarda mafkuraviy immunitetni yuksaltirish masalasi har qachongidan ham dolzarb bo‘lib bormoqda. Buning uchun jamiyatimiz yoshlarining hayotiy modjal va maqsadlarini, orzu-istaklarini bilish, ma’naviy- ahloqiy hayotidagi ustuvor tendensiyalarni aniqlash zarur. Bu mafkuraviy tahdidlaming oldini olishda asosiy vazifalardan birini hal qilishga zamin yaratgan bodar edi. Odish davrida axborot-mafkuraviy idrok etish bilan bogdiq vaziyatning murakkabligini, ya’ni davlat, jamiyat va shaxsda mafkuraviy raqobat borasida yetarlicha demokratik tajriba yo‘qligida ham dir. Bugungi kunda demokratik taraqqiyot, moderinizatsiya va yangilanish borasida belgilangan maqsadlarga erishishda eng muhim qadriyat hamda hal qiluvchi kuch bodgan bilimli va intellektual rivojlangan avlodni tarbiyalash har qachongidan ham dolzarbdir. 67 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference 0‘zbekistonda “ushbu dastur ...unib-o‘sib kelayotgan avlodning ongida demokratik qadriyatlarni mustahkamlashga qaratilgan bodib, qisqacha aytganda, bu dastur hayotda o‘z fikriga, o‘zining qarashlari va qatdy grajdanlik pozitsiyasiga ega bodgan, har tomonlama yetuk va mustaqil fikrlaydigan shaxsni shakllantirishni maqsad qilib qo‘yadi” . Ammo bugungi kundagi yoshlarimiz qanday tarbiya topayapdilar? Ulaqaysi axborotlar, qaysi muhit ta’siri doirasida shaxs sifatida shakllanmoqdalar? To‘g’risini aytish kerakki, bugungi kunda ko‘pchilik ota- onalar turmush tashvishiga berilib ketib bola tarbiyasi masalasiga kamroq e’tibor qaratishmoqda. Ammo, odgan asrning boshida yashab odgan ma’rifatparvar adib Abdulla Avloniyning “Turkiy Guliston yoxud axloq” asarida “Tarbiya, -bizlar uchun yo hayot - yo mamot, yo najot - yo halokat, yo saodat - yo falokat masalasidir degan fikr-mulohazalari bugungi kunda ham o‘z mazmun mohiyatini yo‘qotgan emasligini yodga olsak foydadan xoli bodmaydi. Albatta, ota-onalar imkon qadar o‘z farzandlarini hech kimdan kam bodmasligi uchun zamonaviy texnologiyalardan, jumladan kompyuterdan foydalanish, Internet tarmogdga kirish imkoniyatlarini yaratib berishmoqda. Muammoning yechimini izlashda inson huquqlarini buzmaslikka e’tibor qaratilishi lozim. Bunda ta’qiqlash usulidan foydalanishdan qochish kerak. Madumki, Inte