Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
БАНК СОҲАСИДА МОЛИЯВИЙ ХИЗМАТЛАР САМАРАДОРЛИГИНИ ОШИРИШ ЙЎЛЛАРИ
ОШИРИШ ЙЎЛЛАРИ · Юлдошев Оббос Амонович
Прикладные науки в современном мире: проблемы и решения · 2026
Аннотация
The article reflects the importance of using digital technologies in banks to improve the efficiency of financial services. In particular, proposals for improving the convenience of remote banking services for the population and its development are discussed. Keywords. payment system, remote banking, digital technologies, retail payment systems (Uzcard and Humo). Кириш. Аҳолига молиявий хизматни ривожлантиришнинг асосий йўналишларидан бири бу - тўлов тизими архитектурасини жадал ривожлантиришдир. Тўлов тизими - бу қийматни бир шахсдан (ёки ҳўжалик юритувчи субъектдан) иккинчисига ўтказиш тушунчасидир. Бугунги кунда рақамли ахборот технологиялари иқтисодиётнинг барча соҳаларига жадал кириб бориб, унинг шакли ва моделларини ўзгартирмоқда. Рақамли технологиялар ҳисоб-китоб ва тўлов тизимларининг шакли, мазмуни билан боғлиқ технологик жараёнларини ўзгартириб, уларни тез ва қулай бажармоқда. 115 Улар мобиль банк иловалар, онлайн-банкинг, сунъий интеллект, блокчейн технологиялари, электрон тўлов тизимларидан фойдаланишга асосланган. Таҳлил ва натижалар. Масофавий банк хизматларининг ривожланиши. Ўзбекистон банк тузилмаларида ҳам молиявий хизматлар бўйича бир қанча ижобий ўзгаришларни кўриш мўмкин. Жумладан, рақамли технологияларга асосланган масофавий банк хизматларидан (МБХ) фойдаланувчилар сонини банклар кесимида қуйидаги жадвалда кўрамиз. 1-жадвал. Масофадан банк хизматларини кўрсатувчи тизимлардан фойдаланувчиларнинг сони 2024 йил 1 август ҳолатига* Юридик шахслар ва якка Жисмоний Банк Жами тартибдаги шахслар тадбиркорлар 1 Миллий банк 108 797 2 028 981 2 137 778 Ўзбекистон саноат- 74 537 6 189 832 6 264 369 2 қурилиш банки 3 Агробанк 221 998 5 574 275 5 796 273 4 Ипотека-банк 173 784 3 304 263 3 478 047 5 Микрокредитбанк 74 096 1 064 120 1 138 216 6 Халқ банки 120 781 4 791 543 4 912 324 7 Гарант банк 7 000 78 836 85 836 Бизнесни 32 532 292 449 324 981 8 ривожлантириш банки 9 Туронбанк 48 616 475 896 524 512 10 Hamkorbank 128 309 1 772 240 1 900 549 11 Асака банк 36 861 820 191 857 052 12 Ипак Йўли банки 69 642 2 786 256 2 855 898 13 Ziraat bank Uzbekistan 5 298 70 690 75 988 14 Трастбанк 50 026 255 080 305 106 15 Алоқабанк 65 495 1 615 416 1 680 911 16 КДБ Банк Ўзбекистон 1 434 51 534 52 968 17 Содерот банк Тошкент 446 2 825 3 271 18 Универсал банк 13 933 166 176 180 109 19 Капиталбанк 57 660 1 519 429 1 577 089 20 Octobank 2 719 73 884 76 603 21 Давр-банк 26 149 246 796 272 945 22 Invest Finance bank 17 878 380 145 398 023 23 Asia Alliance bank 26 900 599 467 626 367 24 Ориент Финанс банк 30 729 617 509 648 238 116 25 Мадад Инвест банк 1 148 1 939 3 087 26 AVO bank 125 299 424 27 Пойтахт банк 1 157 11 268 12 425 28 Tenge bank 3 423 240 818 244 241 29 TBC bank - 3 650 976 3 650 976 30 ANOR bank 29 812 4 210 585 4 240 397 31 UZUM bank - 1 300 046 1 300 046 32 HAYOT bank - 1 898 1 898 Жами 1 431 285 44 195 662 45 626 947 * Ўзбекистон Республикаси Марказий Банкининг расмий сайти. – https://cbu.uz/ru. Ушбу жадвалда МБХ дан фойдаланувчилар сони банклар кесимида келтирилган бўлиб, унда МБХ дан фойдаланувчи жисмоний шахслар сони бўйича энг юқори кўрсаткич Ўзбекистон саноат-қурилиш банкида (6 189 832 киши), кейинги ўринларни Агробанк (5 574 275 киши), Халқ банки (4 791 543 киши) ва ANOR bank (4 210 585 киши) эгалламоқда. Шуни қайд этиш керакки, ANOR bank мамлакатимизда ташкил бўлган янги банклардан (2020 йил онлайн-сервис ишга туширилган) бўлишига қарамасдан, мавжуд 32 та банклар орасида бў йўналишда мижозлар сонини кескин ошириб, муваффақиятга эришаётганлигини кўриш мўмкин. Марказий банкнинг ҳисоб-китоблар клиринг тизимида (2014 йилда жорий этилган) республикада фаолият юритаётган чакана тўлов тизимларининг (Uzcard ва Humo) банк карталари орқали жами 30 дан ортиқ хизматлар (барча коммунал ташкилотлар, бюджет тўловлари, нотариат ва ФХДЁ тўловлари, жарима ва бошқа тўловлар) бўйича тўловлар реал вақт режимида амалга оширилмоқда ҳамда тизим орқали амалга оширилаётган тўловлар ҳажми ва кўлами доимий равишда ортиб бормоқда. Миллий карточкали чакана тўлов тизимларининг (Uzcard ва Humo) жорий қилиниши қандай натижа бераётганлигини қуйидаги диаграммада кўрамиз. БАНК ПЛАСТИК КАРТАЛАРИ СОНИ ВА ТРАНЗАКЦИЯЛАР МИҚДОРИНИНГ ЎЗГАРИШИ ДИНАМИКАСИ (2018-2022 карталар сони (минг дона) Й)транзакциялар (трлн.сўм) 200000 177671 180000 160000 140000 120000 111137 100000 81000 80000 63712 71020 60000 34196 40000 20547 25776 27105 17686 20000 0 2018 2019 2020 2021 2022 117 Диаграмма маълумотлари йиллар (2018-2022) давомида банк карталари сони ошиб бориши билан транзакциялар суммаси ҳам ўсиб борганлигини кўрсатади, жумладан, 2022 йилда 2018 йилга нисбатан банк карталари сони 1,9 мартага (34 196 / 17 686) ошган бўлса, мос равишда транзакциялар сўммаси 2,8 мартага (177 671 / 63 712) ошган. Бундан, чакана тўлов тизимларининг (Uzcard ва Humo) жорий қилиниши анъанавий тўлов тизимларидан фарқли равишда ривожланиш тенденциясини кўрсатаётганлиги яъни, аҳолига қулайликлар келтираётганлигини хулоса қилиш мўмкин. Шундай бўсада, ҳамон кўпчилик одамлар ҳ
Доказательный фрагмент
«The article reflects the importance of using digital technologies in banks to improve the efficiency of financial services.»
Образец извлечения
Демо-превьюThe article reflects the importance of using digital technologies in banks to improve the efficiency of financial services. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- payment system, remote banking, digital technologies, retail payment, чакана тўлов тизимлари (Uzcard ва Humo)., тўлов тизими, рақамли технология, масофавий банк хизматлари
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025