OSHQOZON ICHAK KASALLIKLARI VA ULARNI OLDINI OLISH

Аннотация

Ushbu maqolada hozirgi kunga kelib eng ko’p uchraydigan oshqozonichak kasalliklari bilan tanishib chiqamiz.Maqolada gastrit, pilorus,ingichka ichakkasalliklari,yog’on ichak kasalliklarini korib chiqamiz. Kalit sõzlar: Gastrit, ingichka ichak, yõğon ichak, pilorus, kiron kasalligi. Kirish: Hozirgi paytda oshqozon ichak kasalliklari tushunchasi keng tarqalgan atama bulib u tibbiyot,meditsina va klinik psixologiya sohasida qo'llaniladi.Qanday muammolar oshqozonga taʼsir qilishi mumkin .Kasalliklar ko'pincha onkologiya sohasiga yõnaltiradi.Bu holatda oshqozon saratoni haqida gapirish odatiy holdir bu esa, barcha saratoni kasalliklarini taxminan 40%ni tashkil etadi.Kasallik sababi hali Fanga ma'lum emas biroq shifokorlarning taxminiga ko'ra, taxminan 15% erkaklar shuningdek keksalar va spirtli ichimliklarga oshqozon saratoni ehtimoli ko'proq. Yana bir sabab merosxo'r olishi mumkin. Oshqozon - ichak kasalliklari — oshqozon-ichak trakti, yaʼni qiziloʻngʻach, oshqozon, ingichka ichak, yoʻgʻon ichak va toʻgʻri ichak va ovqat hazm qilishning yordamchi organlari, jigar, oʻt pufagi va oshqozon osti bezi bilan aloqador boʻlgan kasallik turidir.Oshqozon kasalliklari deganda oshqozonga taʼsir qiladigan kasalliklar tushuniladi. Oshqozonning har qanday sababga koʻra infeksiyasi bilan yalligʻlanishi gastrit deb ataladi va oshqozon-ichak traktining boshqa qismlarini qoʻshganda gastroenterit deb ataladi. Gastrit surunkali holatda davom etsa, u atrofik gastrit, pilorik stenoz (oshqozondan ingichka ichakning birinchi qismiga (pilorus) teshikning torayishi) va oshqozon saratoni kabi bir qancha kasalliklar bilan bogʻliqdir. Yana bir keng tarqalgan:Oshqozon kasalligi holat — oshqozon yarasi yaʼni shikastlanishidir. Yaralar oshqozon shilliq qavatini buzadi, bu oshqozon toʻqimasini oshqozon kislotalaridan himoya qiladi. Peptik yaralar koʻp hollarda bakterial Helicobacter pylori (odatda oshqozonda topiladigan, gram-manfiy, mikroaerofil, spiral (spiral) bakteriya) infeksiyasidan kelib chiqadi. Epstein-Barr virusi infeksiyasi oshqozon saratonini qoʻzgʻatadigan yana bir omildir.Oshqozon yarasi bilan bir qatorda gʻayritabiiy arteriyalar yoki tomirlarning yorilishi natijasida Dieulafoy lezyoni (koʻpincha oshqozon devorida (submukozal) eroziya va qon ketadigan katta burilishli arteriola bilan tavsiflangan tibbiy holat) va oshqozon antral tomir ektaziyasini oʻz ichiga oladigan qon qusish holati ham boʻlishi mumkin. Oshqozonning tugʻma kasalliklari oʻz ichiga parietal (bosh suyagining tepa qismiga oid) hujayralarga qarshi B12 vitaminini singdira olmaslikka olib keladigan zararli anemiyani ham oladi. Oshqozon kasalligiga olib kelishi mumkin boʻlgan boshqa umumiy simptomlar orasida ovqat hazm qilish buzilishi yoki dispepsiya, qusish va surunkali kasalliklarda ovqat hazm qilish muammolari, toʻyib ovqatlanmaslik shakllari kiradi. Gastrit — oshqozon shilliq pardasining yallig‘lanishi bo‘lib, sabablari: sifatsiz ovqatlanish, ovqatlanish tartibining buzilishi, dag‘al, o ‘ta achchiq ovqat, spirtli ichimliklar iste’mol qilish ham katta ahamiyatga ega. Gastrit o4kir va surunkali bo£ladi.0 ‘tkir gastrit 98 kataral, flegmonoz va yiringli bo‘ladi. 0 ‘tkir gastrit, shilliq pardaga ta’sirlovchi moddalar ta’sir qilganda yoki undan toksik moddalar ajralib chiqqanda (uremiya va infeksion kasalliklarda) kelib chiqadi. Bunda, shilliq parda qalinlashib, qonga to ‘lishib qoladi, ba’zan shilliq pardada erroziyalar paydo bo‘ladi.Flegmonoz gastritda, shilliq parda yiringli infiltratsiyaga uchraydi. Ba’zan jarayon shilliq osti, mushak, serroz pardaga o‘tib, peretonitga olib keladi.0 ‘tkir gastrit, tez-tez qaytalanib, oxirigacha davolanmasa surunkali gastritga aylanadi. Yana, u «В» vitamin komleksi yetishmasligidan kelib chiqadi. Kasallikda shilliq parda gipertrofiyaga uchraydi va gipersekretsiya kuzatiladi. Ba’zan, gipertrofiya - atrofiya bilan almashinadi, oshqozon burmalari kamayib, shilliq parda yupqalashib, sekretsiyasi kamayadi.Yara kasalligi, ko‘p uchraydigan kasallik bo‘lib, gastrit, allegiya, ayrim dori-darm onlar, spirtli ichimliklar, ovqatlanishning buzilishidan kelib chiqishi mumkin. Neyrogen faktor - stress, katta ahamiyatga ega. Yaralar yakka, dumaloq yoki oval shaklida chraydi ). Ba’zan bir nechta yara ham bo‘lishi m um kun, diametri 1-6 sm. Y aralar ko‘pincha, oshqozonning kichik egriligida, plorik qismida, 12 barmoqli ichakning boshlanish qismida joylashadi. Yara kasalligi, ko‘pincha, oshqozon sekretsiyasini oshishi bilan boshlanadi - oshqozon shirasida xlorid kislota ko‘payib ketadi.U, yara ichiga kirib, nerv oxirlarinita’sirlab, og‘riq keltirib chiqaradi. Bundan tashqari xlorid kislota qon tom irlarni yemirib, qon oqishiga ham olib keladi va bem orlarda anemiya paydo bo‘lishiga sabab bo‘ladi. Yara chetlari boğlab chandiqlanish, regeneratsiya jarayoni ro ‘y beradi va bunday yara qadoqlashgan - kallez yara deyiladi. Og‘ir hollarda yara oshqozon pardalarini teshib, ichidagi massa qorin boshlig‘iga tushadi va peretonit rivojlanadi. Ba’zan, yara atrofdagi