OSIYODA ESG TENDENSIYALARI VA MUAMMOLARI

Аннотация

The article reviews and analyzes trends and challenges in the implementation of ESG in Asia, the interaction between regulatory frameworks and market dynamics, regulatory developments and current issues, case studies, key challenges and potential ways to improve ESG practices in the region. Keywords: ESG trends, regulatory approaches, integration, strategy, market dynamics, investment climate, corporate governance, investment climate, standardization, trend, institutional investors, regulatory approaches. Global korporativ boshqaruvda, investitsion muhitni shakllantirish va korporativ strategiyalarga ta’sir qilishda ekologik, ijtimoiy va boshqaruv (ESG) omillari muhim ahamiyat kasb etmoqda. Osiyoda ESG holati oilaviy va davlat korxonalarining ustuvorlik qilishi, shuningdek, ESG amaliyotini tartibga solishda hukumatning turli darajadagi rollari bilan harakterlash mumkin. Global miqyosda ESG amaliyoti asosan institutsional investorlar va bozor omillari tomonidan boshqariladi, ayniqsa, aksiyadorlar faolligi keng tarqalgan G‘arb mamlakatlarida. Aksincha, Osiyo mamlakatlari ESG tashabbuslarini ilgari surish uchun ko‘pincha hukumat aralashuviga asoslanadi. 259 SCIENCE SHINE INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL Issue 7(42), Volume 1 | ISSN 3030-377X | 15.04.2025 Osiyoda ESG amaliyotini shakllantirishda hukumatlarning roli birinchi darajali ahamiyatga ega. Institutsional investorlar katta ta’sirga ega bo‘lgan G‘arb mamlakatlaridan farqli o‘laroq, Osiyo hukumatlari ko‘pincha ESG qoidalarini belgilashad: 1.Hindiston: Hindiston Biznes mas’uliyati va barqarorligi hisoboti (BRSR) orqali eng yaxshi kompaniyalar uchun barqarorlik hisobotlarini majburiy berish orqali ESG hisobotlarini yaxshilash bo‘yicha faol choralar ko‘rdi. Biroq, ushbu standartlarni xalqaro standartlarga moslashtirish va yashil yuvish bilan bog‘liq muammolarni hal qilishda muammolar saqlanib qolmoqda. 2.Singapur: Singapur yaqinda shaffoflik va hisobdorlikka e’tibor qaratgan holda ESG hisobot tizimini takomillashtirdi. Jahon standartlariga muvofiqlik, masalan, iqlim bilan bog‘liq moliyaviy ma’lumotlarni oshkor qilish bo‘yicha ishchi guruhi (TCFD) ESG amaliyotini yaxshilashga sodiqlikni aks ettiradi, garchi amalga oshirish muammoligicha qolmoqda. 3.Gonkong: Singapurga o‘xshab, Gonkong ham xalqaro kutilmalarga mos keladigan ESG qoidalarini ishlab chiqishda oldinga siljidi. Normativ yondashuvlarni taqqoslash: Osiyo iqtisodiyoti bo‘yicha ESG qoidalarining xilma-xilligi hukumatning turli ustuvorliklari va salohiyatidan dalolat beradi. Ba’zi mamlakatlar proaktiv choralarni qabul qilgan bo‘lsada, boshqalari amalga oshirishda kechikmoqda, bu ESG ma’lumotlarini oshkor qilishda taqqoslashni yaxshilash zarurligini ta’kidlaydi. Egalik tuzilmalari va ESG ishtiroki Osiyoda ESG ishtirokini shakllantirishda mulkchilik tuzilmalari muhim rol o‘ynaydi. Oilaviy va davlat korxonalarida nazorat qiluvchi aksiyadorlarning ustunligi ko‘pincha institutsional investorlarning korporativ boshqaruvga ta’sirini cheklaydi. Oilaviy va davlat korxonalari: Ushbu tuzilmalar uzoq muddatli barqarorlikdan ko‘ra qisqa muddatli yutuqlarga e’tibor qaratishga olib kelishi mumkin, chunki nazorat qiluvchi aksiyadorlar shaxsiy manfaatlarni birinchi o‘ringa qo‘yishi mumkin. Institutsional investorlarning roli: Tarqoq mulkchilik aksiyadorlarning ko‘proq faolligini ta’minlashga imkon beradigan Angliya-Amerika modellaridan farqli o‘laroq, Osiyo bozorlarida ko‘pincha konsentratsiyalashgan egalik tufayli passiv investitsiya yondashuvi kuzatiladi. ESGni amalga oshirish oldida turgan asosiy muammolar Osiyoda ESG amaliyotini samarali amalga oshirishga bir nechta muammolar to‘sqinlik qilmoqda: Greenwashing:to’gridan-to’g’ri “yashil yuvish” riski- bunda korxonalar o’zlarining barqarorlik faoliyatlarini bo’rtirib taqdim qilishi, bu haqiqiy 260 SCIENCE SHINE INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL Issue 7(42), Volume 1 | ISSN 3030-377X | 15.04.2025 ESG tashabbuslariga putur yetkazadi. Ushbu muammo, ayniqsa, tartibga solish nazorati kamroq bo‘lgan hududlarda keng tarqalgan. Standartlashtirishning yo‘qligi: Standartlashtirilgan ESG ko‘rsatkichlari va hisobot tizimining yo‘qligi korporativ barqarorlik sa’y-harakatlarini baholashni qiyinlashtiradi. Bunday bir xillikning yo‘qligi investorlar uchun ESG ko‘rsatkichlarini kompaniyalar o‘rtasida taqqoslashni qiyinlashtiradi. Bozor va tartibga solish omillari: Hukumat qoidalari muhim ahamiyatga ega bo‘lsada, ushbu chora-tadbirlarga tayanish bozorga asoslangan ESG tashabbuslarining paydo bo‘lishini cheklashi mumkin, ular ko‘proq moslashuvchan va manfaatdor tomonlarning o‘zgaruvchan kutilmalariga javob berishi mumkin. ESG trendlari. Biz ESG bilan bog‘liq ba’zi muammolarni, jumladan, tartibga solishning bo‘linishi, sudlovga oid xavflar va siyosiy muhitning korporativ strategiyalarga ta’sirini ko‘rib chiqamiz. ESGning yanada majburiy talablari kuchga kirishi bilan kompaniyalar ESG masalalarini o‘z operatsiyalari va hisobotlariga integratsiya qilish uchun bosim kuchayadi, shu bilan birga