OQITIWSHILAR TÁLIM PROCESSLERINDE PEDAGOGIKALIQ METODIKALIQ USILLARDAN PAYDALANIWDIŃ ZAMANAGÓY USILLARI

Аннотация

This study provides information on the use of methods based on pedagogical programs currently used in education and on improving the pedagogical skills of teachers. During the research, the use of pedagogical methods based on innovative technologies and the advantages of this educational method for teachers were discussed. Also, recommendations are made on the development of modern scientific methods that improve the pedagogical skills of teachers. Keywords: Pedagogical methods, education, pedagogical skills, educational program, educational reforms, pedagogical research. KIRISIW Bilimlendiriw procesinde interaktiv metodlar, innovaciyalıq texnologiyalar, pedagogikalıq hám málimleme texnologiyaların oqıw procesinde qollanıwǵa bolǵan qızıǵıwshılıq, itibar kúnnen- kúnge kúsheyip barmaqta, bunday bolıwınıń sebeplerinen biri, usı waqıtqa shekem dástúriy bilim beriwde studentlerdi tek tayar bilimlerdi ielewge úyretilgen bolsa, zamanagóy texnologiyalarda bolsa, olardı iyelep atırǵan bilimlerdi ózleri izlep tabıwlarına, óz betinshe úyrenip talqılawlarına, hátteki juwmaqlardı ózleri keltirip shıǵarıwlarına úyretedi. Pedagog bul processke shaxstıń rawajlanıwı, qáliplesiwi, bilim alıw hám tárbiyalanıwına sharayat jaratadı hám sonıń menen bir qatarda basqarıwshılıq, baǵdarlawshılıq funkciyasın atqaradı. Bilimlendiriw procesinde student tiykarǵı figuraǵa aylanadı. Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Miromonovich Mirziyoevtiń atap ótkenindey: "Hámmemiz jaqsı bilemiz, búgingi dáwir joqarı texnologiyalar, innovaciyalar zamanı. Dúnyadaǵı rawajlanǵan mámleketler óz aldına tek ǵana kóplep ónimler islep shıǵarıw hám olardı bazarǵa shıǵarıwdı emes, al tereń bilim hám ilimiy jetiskenliklerge tiykarlanǵan innovaciyalıq ekonomikaǵa ótiw wazıypasın qoymaqta. Yaǵnıy, óz ekonomikasın bar tábiyǵıy resurslardı jumsaw esabınan emes, innovaciyalıq ónimler jaratıw, ózlestiriw hám aldınǵı texnologiyalardı islep shıǵarıwǵa engiziw arqalı rawajlandırıw rawajlanıwdıń tiykarǵı faktorına aylanbaqta. Pedagogikalıq izertlewler nátiyjelerin talqılaw oqıwshılardıń shaxsın sociallastırıw hám tárbiyalaw (toparda islew, birge islesiw, jetekshilik qábiletin rawajlandırıw) sıyaqlı bir qatar pedagogikalıq mashqalalardı sheshiw ushın jámáátlik iskerlik imkaniyatları haqqında aytıwǵa múmkinshilik beredi. Kollaboraciyalıq kónlikpelerdi qáliplestiriw menen bir qatarda oqıwshılardıń kognitivlik qızıǵıwshılıǵı, belsendiligi, erkinligi, shaxstıń jámáátlik, kommunikativlik pazıyletlerin, oqıwǵa juwapkershilikli qatnasın rawajlandırıw tiykarǵı wazıypalarǵa aylanadı. Birgeliktegi (kolloborativ) bilimlendiriwdiń joqarıdaǵı xarakteristikaları birgeliktegi kóp vektorlı bilimlendiriw baǵdarlarında úlken tárbiyalıq potencialǵa iye degen juwmaqqa keliwge imkaniyat 246 NEW RENAISSANCE 2025 APRIL INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE VOLUME 2 | ISSUE 4 beredi. Oqıw procesinde pedagogikalıq birge islesiw ortalıǵın jaratıw arqalı biz oqıwshılardı jumıstıń ulıwma kommunikativ kontekstine kolloborativ qáliplestiremiz degen pikirdemiz. Mámleketti innovaciyalıq rawajlandırıw strategiyası hám mexanizmleri, bárinen burın, usı mámlekette jaratılǵan intellektuallıq hám ilimiy-texnikalıq potencialdan qanshelli nátiyjeli paydalanıw menen tıǵız baylanıslı. Bilimlendiriwdi informaciyalastırıw - bilimlendiriw tarawın metodikalıq hám ámeliy jaqtan zamanagóy informaciya-kommunikaciya texnologiyaları hám texnikalıq qurallar menen támiyinlew hám onnan nátiyjeli paydalanıw tiykarında tálim-tárbiya procesiniń ruwxıy-pedagogikalıq maqsetlerin ámelge asırıwǵa baǵdarlanǵan process bolıp, tómendegilerdi óz ishine aladı:  ilimiy-pedagogikalıq informaciyalar, informaciyalıq-metodikalıq materiallar hám de kommunikaciya tarmaqlarınıń avtomatlastırılǵan maǵlıwmatlar bankinen paydalanıw tiykarında bilimlendiriw sistemasın basqarıw mexanizmin jetilistiriw;  zamanagóy málimleme jamiyeti sharayatında bilim alıwshı shaxstıń rawajlanıw maqsetlerine sáykes keletuģın tálim-tárbiya sisteması metodologiyası, shólkemlestiriw formaları hám de tálim mazmunı strategiyasın jetilistiriw;  bilim alıwshınıń óz betinshe bilim alıw hám informaciyalıq-oqıw, izertlew-izertlew jumısların ámelge asırıw, óz iskerligindegi túrli tarawlarda informaciyalardı óz betinshe qayta islew qábiletlerin qáliplestiriw tiykarında intellektual potencialın rawajlandırıwǵa qaratılǵan metodikalıq sistemanı jaratıw;  bilim alıwshınıń bilimin qadaǵalaw hám bahalawdıń kompyuter-test sistemasın jaratıw hám onnan paydalanıw. Bilimlendiriwdi informaciyalastırıw bilim beriwshi hám alıwshı iskerligin intellektuallastırıw procesi sıpatında tek ǵana zamanagóy informaciya-kommunikaciya texnologiyaları tiykarında rawajlanadı. Innovaciyalıq texnologiyalar pedagogikalıq process hám de oqıtıwshı hám student iskerligine jańalıq, ózgerisler kirgiziw bolıp, onı ámelge asırıwda tiykarınan interaktiv metodlardan tolıq paydalanıladı. Interaktiv metodlar - bul jámáát bolip pikirlewden ibarat dep júritiledi, yaǵnıy pedagogikalıq tásir etiw usıl