PSIXOTERAPEVTIK TOPARLARDA ISLEW HÁM PSIXOTERAPIYA HAQQINDA MAǴLIWMATLAR

Аннотация

This study is about the basic rules of working with psychotherapeutic groups. During the study, information was provided about the history of psychotherapy and the origin of psychotherapy, the use of psychotherapy, and types of psychotherapy. 208 NEW RENAISSANCE 2025 APRIL INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE VOLUME 2 | ISSUE 4 The basic information was presented as rules for psychologists when using psychotherapeutic active methods. Using these rules, psychologists will be able to organize trainings and use modern methods. Keywords: Psychological research, psychotherapeutic activity, psychotherapy, psychologist, psychological training. Toparlıq psixologiyalıq trenin’ ámeliy psixologiyadaǵı aktiv metodlardıń jıyındısı esaplanadı. Olar tómendegi jaǵdaylarda qollanıladı: 1) klinikalıq psixoterapiyada nevrozlardı, alkogolizmdi hám somatik keselliklerdi emlewde; 2) psixikalıq salamat insanlar menen islesiwde, ózin rawajlandırıw ushın járdem hám psixologiyalıq járdem mútájler ushın. Biziń jumısımızda ekinshi jaǵday biz ushın áhmiyetli. Psixologiyalıq sózlikte psixologiyalıq trenin’ ámeliy psixologiyanıń tarawi sipatında kórsetiledi. Bunda baylanıs ushın qábiletlilikti anıqlaw ushın qollanıladi. Toparlıq psixologiyalıq trenin’ tek ǵana sociallıq psixologiyada emes, al keń qollanılatuǵın usıllardan biri. Psixologiyalıq Trenin’ iskerligi boyınsha jetekshi qánigelerden biri esaplanǵan YU.N. Emelyanovtıń pikirinshe trenin’ bul adamlardıń hár qıylı jaǵdaylarda ańsat sóylesiw imkaniyatın beretuǵın usıllardan biri esaplanadı. Buǵan topardaǵı oqıw shınıǵıwların mısal etip keltiriw múmkin. Házirgi kúnge kelip trenin’ ataması ótken jıllardaǵıdan da keńirek mánige iye bolmaqta. Neyrolingvistika hám akmeologiya boyınsha jetekshi qániges A.P. Sitnikovtıń pikirinshe: "Trenin’ bul oqıw hám oyın xızmetin ózinde birlestiretuǵın sintetik antropotexnikalıq usılı esaplanadı." Antropotexnika bul insannıń óz qábiletlerin tábiyiy túrde rawajlandırıwǵa qaratılǵan process esaplanadı. Antropotexnikanıń úsh túrli kórinisi bar: oqıw, oqitiw hám oyın. Trenin’ti kóp tarawlarda qollanıwdıń tiykarǵı sebeplerinen biri bul maqsetlerdi keńeytiw bolıp esaplanadı. Arnawlı basqarıw trenin’leriniń kóbeyiwi bul jeke ósiw esaplanadı. Psixologiyalıq trenin’ túsinigi sonshelli keń, ol toparılıq psixoterapiya, psixokorrekciya hám oqitıw menen kesilisedi. Trenin’niń tiykargı paradigmaları hám ózine tán ózgeshelikleri. Trenin’ti ózine tán qásiyetleri bul ámeliy psixologiya páninen ajıratıw imkaniyatın jaratadı. Olar tómendegilerden ibarat: • topar iskerliginde belgili bir principlerge súyenedi; • qatnasıwshılarǵa psixologiyalıq járdem beriwge baǵdarlanǵanlıq, bunda járdem tek trenerden emes, al qatnasıwshılardıń ózlerinen de shıǵıwı múmkin. 209 NEW RENAISSANCE 2025 APRIL INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE VOLUME 2 | ISSUE 4 • turaqlı gruppanıń bar ekenligi (ádette 7 den 15 ke shekem), 2-5 kún dawamında turaqlı isleytuǵın gruppa sıpatında • imarattı shólkemlestiriw hám anıqlastırıw (kópshilik jaģdaylarda bul esitilmeytuģın imarat bolģanı maqul, qatnasıwshılar kóp waqıtların aylanbadan otırıp ótkeredi); • topar qatnasıwshıları arasındaǵı múnásibetlerge itibar qaratıw, bunda "usı jerde hám házir" jaǵdaylarına tiykarlanǵan halda boldı; • topar iskerliginde aktiv usıllardı qollanıw • sáwbette erkinlik hám ashıqlıq qatnasıwshılar arasında payda ete alıw zárúr, bunda qatnasıwshılar psixologiyalıq qáwipsizlikti seziwi kerek boladı. Trenin’niń kórinisine qarap hár qıylıların kóriwimiz múmkin. Áyne topar menen islesiw waqtında bul úlken áhmiyetke iye: eki kúnnen baslap bir jilga shekem. Kishi toparlar ishindegi nizamlılıqlardıń rawajlanıwı trenin’niń tiykargı ózgesheliklerinin biri bolip esaplanadı. Trenin’te úsh tiykarǵı basqısh bar: baslanǵısh iskerlik, jumıs iskerligi hám juwmaqlawshı iskerlik. Ayırım jaǵdaylarda bular tómendegishe talqılanadı: "jaqtıń eriwi," "ózgeris," "muzlatıw." Trenin’ti psixologtıń dúnyaǵa kózqarasına ayrıqsha itibar qaratqan halda ámelge asırıladi. Trenin’ paradigmaları hár qıylı bolıwı múmkin: 1. Psixologiyalıq trenin’ ózine tán dressirovka usılı bolıp, bunda tásir arqalı ózińiz qálegen jaǵdaydı keltiriw múmkin, unamsız tásir arqalı kerek emes sózler umıtıladı; 2. Psixologiyalıq trenin’ shınıǵıwǵa uqsaydı, bunıń nátiyjesinde bilim hám kónlikpelerdi analizlew hám qáliplestiriw múmkin, olar unamlı minez-qulıqlardı qáliplestiriwi múmkin. 3. Psixologiyalıq trenin’ aktiv oqıtıw usılı sıpatında, onıń maqseti psixologiyalıq bilimlerdi beriw hám bilim hám kónlikpelerdi rawajlandırıw bolıp esaplanadı. 4. Psixologiyalıq trenin’ ózin kórsetiw usılı sıpatında, bunda qatnasıwshılar óz betinshe sheshimge keledi. Joqarıda keltirilgen paradigmalar óziniń basqarılıw dárejesinde tómendegishe jaylasqan. "dressirovkalawshı" ózgerislerdegi juwapkershilikti ózine aladı, topardaǵı túsiniklerge qızıqpaydı ishki processlerdi esapqa almaydı. "Trener" tek kishi juwapkershiliklerdi esapqa aladı. "Oqıtıwshı" qatnasıwshılar menen birge islesi