PSIXOLOGIYALÍQ TRENIN’ TIYKARLARI TÚSINIGI HÁM STUDENTLERDIŃ KOLLOBORATIV KÓNLIKPELERIN ARTTÍRÍWSHÍ PSIXOLOGIYALIQ TRENIN’LER

Аннотация

In this study, we have presented our ideas and proposals on the use of psychological training based on new innovative psychological approaches in order to improve the quality of education based on multi-vector approaches currently used in modern education. In modern education, there are opportunities to use psychological methods to improve students' collaborative skills based on pedagogical and psychological approaches. Using these opportunities, we have developed modern educational mechanisms by using psychological training as a modern method of education. Key words: Psychological training, psychologist-trainers, psychological approaches, collaborative learning, psychological potential, education, pedagogical research. KIRISIW Oqıwshılar arasında birge islesiw (kollaborativ) kónlikpelerin rawajlandırıw zamanagóy bilim beriwde úlken áhmiyetke iye, sebebi jámáátlik jumis hám toparlarda mashqalalardı sheshiw hám akademiyalıq, hám kásiplik sharayatlarda úlken áhmiyetke iye. Bul maqala kóp vektorlı qatnastı ámelge asırıw arqalı birge islesiw qábiletlerin arttırıw ushın mólsherlengen pedagogikalıq mexanizmlerdi úyrenedi. Kóp vektorlıq usıl hár qıylı bilim beriw strategiyalarına itibar beredi, bul oqıwshılarǵa dinamikalıq, interaktiv bilim beriw processlerinde qatnasıw imkanın beredi. Birgelikte oqıw, qatarlardıń óz-ara tásiri hám pánleraralıq wazıypalar sıyaqlı elementlerdi birlestirgen halda, bul qatnas oqıwshılardıń nátiyjeli birge islesiw qábiletin rawajlandıradı. Izertlewimiz dawamında, sonday-aq, usı processlerdi jeńillestiriw, qarım-qatnas, dóretiwshilik hám sın kózqarastan pikirlew rawajlanatuǵın ortalıqtı úgit-násiyatlawda oqıtıwshılardıń roli kórip shıǵıladı. Kóp vektorlı qatnastan ámeliy paydalanıw studentlerdiń birge islesiw kónlikpelerine unamlı tásir kórsetedi, olardıń keleshektegi kásiplerinde haqıyqıy mashqalalardı sheshiw ushın nátiyjeli boladı. Bul izertlew psixologiyalıq trenin’ hám pedagogikalıq usıllar arqalı studentlerdiń birge islesiw kónlikpelerin arttırıwǵa baǵıshlanǵan. Bilimlendiriwde kóp vektorlıq jaqınlasıwlarǵa tiykarlanǵan jańa sistema jaratıwda birgelikte oqıtıw usıllarınan paydalanıw maqsetke muwapıq dep esaplaymız. 202 NEW RENAISSANCE 2025 APRIL INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE VOLUME 2 | ISSUE 4 Oqıwshılardıń dúnyaǵa kózqarasın qáliplestiriw, birgelikte islew kónlikpelerin arttırıw, psixologiyalıq trenin’ler arqalı bilimlerin bekkemlew arqalı bilimlendiriw nátiyjeliligin jáne de arttıramız. Bul izertlew arqalı biz toparlar hám jámáátlik bilimlendiriwdiń eń nátiyjeli usılın kórip shıqtıq. Bul oqıwshılardıń iyelegen bilimlerin este saqlap qalıw qábiletin arttıradı, erkin pikirlew, pikir júrgiziw, qarar qabıl etiwge járdem beredi, degen pikirdi alǵa qoydıq. Bul úyreniw dawamında biz studentler menen psixologiyalıq trenin’ arqalı sáwbetler ótkerdik hám studentlerdiń pikirlerin tıńladıq. Psixologiyalıq izertlewlerde bilim beriwde kóp vektorli psixologiyalıq trenin’ler jedel hám birgelikte úyreniw boyinsha izertlewlerdiń qısqasha teoriyalıq sholıwın usinis etedi. Usı oqıw formalarınıń anıqlamaları berilgen. Aktiv hám birgelikte oqıtıw formalarınıń tiykarǵı ózgeshelikleri sanap ótilgen. Birgelikte oqitiwda qollanılatuģın oqiw iskerligi túrleri sanap ótilgen: pikir-talas, qatarlaslar menen úyreniw, mashqalalardı sheshiw, birgelikte jazıw, oyınlar. Birgelikte oqitiw nátiyjeliliginiń múmkin bolǵan sebepleri kórsetilgen: social-psixologiyalıq faktorlar hám kognitiv qatnasıwdıń joqarı dárejesin támiyinlew qábiletin arttıradı. Usı izertlewlerge tiykarlanıp studentlerdiń kollaboraciyalıq kónlikpelerin asırıw boyınsha zamanagóy pedagogikalıq metodlarǵa tiykarlanǵan izertlewlerdi ámelde qollanıw hám psixologiyalıq trenin’lerdi shólkemlestiriw boyınsha maǵluwmatlar keltirilgen. Psixologiyalıq trenin’ sabaqlarında qollanılatuǵın hár qıylı psixologiyalıq shınıǵıwlar, muǵallimlerdiń oqıtıw texnikaları hám pedagogikalıq metodların shólkemlestiriwde psixologlar texnikalardıń hár qıylı bolıwına qaramastan, birneshe tiykarǵı psixologiyalıq trenin’ usıllarında metodikalıq mashqalalardı ajıratıp kórsetiw múmkin. Olardıń kópshiligi kollaboraciyalıq bilimlendiriw (yaǵnıy studentler topar bolıp kollaboraciyalıq bilimlendiriw procesinde) dástúriy túrde toparlıq tartısıw hám jaǵdaylı rólli sóylesiwlerdi óz ishine aladı. Bunnan tısqarı, izertlewshiler - psixologiyalıq trenin’niń metodikalıq mashqalaların saplastırıwshı teoriyası hám psixolog ámeliyachıları, shaxslar aralıq seziwsheńlikti úyretiw arqalı ózin-ózi psixofiziologiyalıq basqarıwǵa tiykarlanǵan metodlar, sonıń ishinde, jámáátli halda kollaboraciyalıq tálimde studentlerdiń seziwsheńligin asırıw sıyaqlı shınıǵıwlardı trenin’niń tiykarǵı usılları qatarlarına qosıwdı usınıs yetedi. Sonday-aq, psixologiyalıq trenin’ jumıslarında meditativ metodlar hám eskertiwshi (óz-ózin gipnozlawdi úyretiw ushin) metodlardan paydalanıw pedagog-psixologlarǵa usinis etiledi. Psixologiyalıq trenin’lerdi shólkemlestiriw tiykarınan tayarlıqta topardaǵı talqı