QALQONSIMON BEZNING MORFOLOGIK TUZILISHI VA VAZIFALARI

Аннотация

Liver cirrhosis is a chronic progressive disease, which is manifested by the necrosis of its cells, the growth of connective tissue, the disruption of the normal architecture of the liver and the formation of regeneration nodes. Liver cirrhosis is a polyetiological disease, and its occurrence is most often caused by the following: infections, hepatitis B and C viruses, alcohol abuse, lack of proteins and vitamins in the diet, toxic-allergic factors, cholestasis, etc. Clinical features of liver cirrhosis Liver cirrhosis may initially be asymptomatic. However, currently, people around the world suffer from a wide range of forms of this disease. It is a severe chronic disease that disrupts the basic functions of the liver and threatens human life. Keywords: Liver cirrhosis, alcohol, viral hepatitis, fatty hepatosis, autoimmune diseases, genetic diseases, hepatocyte. МОРФОЛОГИЧЕСКАЯ СТРУКТУРА И ФУНКЦИИ ЩИТОВИДНОЙ ЖЕЛЕЗЫ Аннотация. Цирроз печени — хроническое прогрессирующее заболевание, характеризующееся некрозом ее клеток, нарушением нормальной архитектуры печени за счет разрастания соединительной ткани и образованием регенерационных узелков. Цирроз печени считается полиэтиологичным заболеванием, и его возникновение чаще всего обусловлено следующими причинами: инфекции, вирусы гепатита В и С, 882 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4 злоупотребление алкоголем, недостаток белков и витаминов в рационе, токсико- аллергические факторы, холестаз и др. Клинические признаки цирроза печени Цирроз печени вначале может протекать бессимптомно. Однако сегодня люди по всему миру страдают от самых разных форм этого заболевания. Это серьезное заболевание печени, которое нарушает ее основные функции и угрожает жизни человека. Ключевые слова: Цирроз печени, алкоголь, вирусный гепатит, жировой гепатоз, аутоиммунные заболевания, генетические заболевания, гепатоцит. JIGAR SIRROZINING KLINIK AHAMIYATI KIRISH: Jigarning oʻtkir yalligʻlanishi — gepatit, uning A, B, C, D shakllarida, nomoyon bo’ladi. gepatitga aylanayotganda, bezgak, sil, zahim, kabi yuqumli kasalliklarda, oʻt pufagi va oʻt yoʻllarining surunkali yalligʻlanishida, turli kimyoviy moddalardan muntazam zaharlanishda, shuningdek, alkagolizim va boshqa sabablarga koʻra paydo boʻladi. Jigar sirrozi — sekin rivojlanadigan surunkali kasallik. Jigar sirrozi turlicha namoyon boʻladi va u xastalikning qaysi shaklida kechishi hamda davriga bogʻliq; tekshirganda jigarning qattiqlashgani va funksiyasining buzilganligiga qaramay, kishi uzoq vaqt hech qanday xastalik alomatini sezmay yurishi mumk Jigar sirrozining kelib chiqishiga quyidagi omillar sabab bo‘lishi mumkin: 1.Virusli gepatitlar B, C, D – jigar hujayralarining surunkali yallig‘lanishiga va nekroziga olib keladi. 2.Alkogolizm – uzoq muddatli spirtli ichimliklarni iste’mol qilish jigarning fibrozlanishiga olib keladi. 3.Metabolik kasalliklar – Vilson-Konovalov kasalligi, gemoxromatoz va boshqa irsiy kasalliklar jigarda patologik o‘zgarishlarga sabab bo‘lishi mumkin. 4.Autoimmun gepatit – immun tizimining o‘z jigar hujayralariga hujum qilishi. 5.Biliar (o‘t yo‘li) patologiyalari – birlamchi va ikkilamchi biliar sirroz jigardan o‘t ajralishining buzilishi tufayli rivojlanadi. 6. Dori-darmon va toksinlar – ayrim dorilar va zaharlar jigarni zararlashi mumkin. Yuqoridagi omillar orasida jigar sirrozining kelib chiqishida bizning mamlakatimizda virusli gepatitlar yetakchi o’rin egallaydi. Sirrozning bu turi jigar hujayralarida virusning persistirlanishi ya’ni uzoq muddat gepototsitlarda yashashi natijasida ko’zatiladi. Uzoq vaqt davom davom etuvchi alkagol intoksikatsiyasi ichakda vitaminlar va oqsillar so’rilishiga to’sqinlik qiladi shuningdek bevosita jigar hujayralarining metabolizimiga salbiy ta’sir ko’rsatadi va oqibatda jigar sirrozi rivojlanishiga sabab bo’ladi. 883 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 4 1.Alimentar omil - yaxshi ovqatlanmaslik asosan oqsillar va vitaminlarning yetishmasligi qator hollarda jigar tsirrozi rivojlanishiga sabab bo’ladi 2.Toksik -allergik serrozlarga turli xil dori vositalariga (aminazin ayrim antibiotiklar sulfanilamid preparatlari va boshqalar sabab bulishi mumkun) Yuqori sezuvchanlik tufayli vujudga kelgan jigar parenximasining distrofiyasi va nekrozi sabab buladi 3.Biliar sirrozning kelib chiqishida jigar ichi va jigarrdan tashqari o’t yo’llarining obturatsiyasi yallig’lannishi va buning oqibatida o’tning dimlanishi ya’ni xolestaz vujudga kelishi katta ahamiyatga ega 4. Etiologik omillar har doim ham sirrozning rivojlanish yo’llari va darajasini belgilaydi. Jigarga birxil salbiy ta’sir etuvchi moddalar sirrozning turli xil morfologik shakliga olib kelishi mumkun, aksincha ayrim etiologik omillar esa birxil morfologik shakl rivojlashiga sabab bo’ladi. Jigar sirrozini patogenitik rivojlanishi undagi morfologik o’zgarishlar bilan chambarchas bog’liq bunda jigar hujayralarining turli sabablarga ko’ra qayta nekrozga yetakchi o’rin egallaydi. Saqlanib qolg