KORRUPSIYAGA QARSHI KURASHNING LOYIHA BOSHQARUVIDA IJTIMOIY TA'SIRINI BAHOLASH

Аннотация

В данной статье анализируются вопросы оценки социального воздействия противодействия коррупции на управление проектами, в частности влияние коррупции на проекты, основные показатели оценки социального воздействия противодействия коррупции, методы оценки и проблемы, возникающие при оценке. Ключевые слова: коррупция, управление проектами, социальное воздействие, оценка, показатели, социальная справедливость, прозрачность, экономика, государственное управление. ASSESSMENT OF THE SOCIAL IMPACT OF ANTI-CORRUPTION IN PROJECT MANAGEMENT Tulyaganov Raimjan Talipovich Master student of Academy of Banking and finance Annotation: This article analyzes the issues of assessing the social impact of anti- corruption in project management, in particular the impact of corruption on projects, the main indicators of assessing the social impact of anti-corruption, methods of assessment and problems arising in assessment. Keywords: corruption, project management, social impact, assessment, indicators, social justice, transparency, economy, public administration. So‘nggi yillarda O‘zbekistonda korrupsiyaga qarshi kurashish sohasida muhim institutsional va huquqiy islohotlar amalga oshirildi. Ushbu o‘zgarishlar O‘zbekistonning korrupiyaga qarshi siyosatining ajralmas qismi bo‘lgan korrupsiyaga qarshi tadqiqotlar va ta’limni rivojlantirish orqali qo‘llab-quvvatlanmoqda, bu esa asosli qarorlar qabul qilish va ko‘rilayotgan chora-tadbirlar samaradorligini baholash uchun asos bo‘lib xizmat qilmoqda. Xalqaro ilmiy tadqiqotlar natijalari korrupsiyani murakkab, moslashuvchan tizim, “jamoaviy harakatlar” muammosi sifatida tushunishga konseptual yondashuvlarning o‘zgarishini ko‘rsatadi, bu esa korrupsiyaning funksiyalari va dinamikasini kengroq ijtimoiy- siyosiy kontekstda aniqlashga qaratilgan yanada tizimli va keng tahlilni talab qiladi. 112 Korrupsiya jamiyatning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishiga salbiy ta'sir ko'rsatadigan global muammodir. Korrupsiya loyihalarning samaradorligini pasaytiradi, resurslarni noto'g'ri taqsimlaydi, ijtimoiy adolatsizlikni kuchaytiradi va davlat boshqaruviga ishonchni kamaytiradi. Korrupsiyaga qarshi kurash loyiha boshqaruvining muhim qismi bo'lib, loyihalarning muvaffaqiyatli amalga oshirilishini ta'minlash va jamiyatga ijobiy ta'sir ko'rsatishga yordam beradi. Korrupsiyaga qarshi kurashning loyiha boshqaruvidagi ijtimoiy ta'sirini baholash uning samaradorligini aniqlash va takomillashtirish uchun zarurdir. «Jamiyatimizda korrupsiya balosi o‘zining turli ko‘rinishlari bilan taraqqiyotimizga g‘ov bo‘layotganligi, bu yovuz illatning oldini olmasak, jamiyatning birorta tarmog‘i rivojlanmasligi, korrupsiyaga qarshi kurashishda aholining barcha qatlamlari, eng yaxshi mutaxassislar jalb qilinmas ekan, jamiyatimizning barcha a’zolari, ta’bir joiz bo‘lsa, «halollik vaksinasi» bilan emlanmas ekan, o‘z oldimizga qo‘ygan yuksak marralarga erisha olmaymiz»[1] Tashkiliy, huquqiy va boshqaruv xususiyatlarining xususiyatlari ijtimoiy ta'sir loyihalariga investitsiyalar natijasi bo'lgan ijtimoiy ta'sirni baholashning uslubiy asoslarini tanlashga ta'sir qiladi. Ijtimoiy sohadagi davlat siyosatini amalga oshirishning o'ziga xos xususiyatlarini, transformatsiya mexanizmining imkoniyatlarini va turli xil moliyalashtirish sxemalarini qo'llashni hisobga olgan holda ijtimoiy ta'sir loyihalari samaradorligini baholashga uslubiy yondashuvlarni (mezonlarni) asoslash ilmiy qiziqish va amaliy ahamiyatga ega. Korrupsiya jamiyatning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishiga salbiy ta'sir ko'rsatadigan global muammodir. Korrupsiya loyihalarning samaradorligini pasaytiradi, resurslarni noto'g'ri taqsimlaydi, ijtimoiy adolatsizlikni kuchaytiradi va davlat boshqaruviga ishonchni kamaytiradi. Korrupsiyaga qarshi kurash loyiha boshqaruvining muhim qismi bo'lib, loyihalarning muvaffaqiyatli amalga oshirilishini ta'minlash va jamiyatga ijobiy ta'sir ko'rsatishga yordam beradi. Korrupsiyaga qarshi kurashning loyiha boshqaruvidagi ijtimoiy ta'sirini baholash uning samaradorligini aniqlash va takomillashtirish uchun zarurdir[2]. Korrupsiyaga qarshi kurashning ijtimoiy ta'sirini baholash masalalari ko'plab tadqiqotchilar tomonidan o'rganilgan. Xalqaro tashkilotlar (BMT, Jahon banki, OECD) korrupsiyaga qarshi kurashning ijtimoiy ta'sirini baholash bo'yicha o'z metodologiyalarini ishlab chiqqan. Ushbu metodologiyalarda korrupsiyaga qarshi kurashning ijtimoiy ta'sirini baholash uchun turli ko'rsatkichlar va usullardan foydalaniladi. O'zbekistonlik olimlar ham korrupsiyaga qarshi kurash, davlat boshqaruvi va ijtimoiy rivojlanish masalalari bo'yicha tadqiqotlar olib borishgan. Mezonlarni qo'llash sohasi-ijtimoiy ta'sir loyihalarini amalga oshirish natijalariga ko'ra ijtimoiy ta'sirga erishishni mustaqil ekspert baholash jarayonlari sifatida korrupsiyaga qarshi asosiy vosita bo’lib xizmat qiladi. Investitsiyalar manbai davlat byudjetlarining mablag'lari bo'lib, shunga ko'ra, baholash predmeti ulardan maqsadli foydalanishni o'z ichiga olishi kerak va baholash m