TOPARLARǴA PSIXOLOGIYALIQ TRENIN’ ÓTKERIW QAǴIYDALARI HÁM PSIXOLOGIYALIQ TRENIN’ TÚRLERI

Аннотация

Hár qanday jámiyette gruppa bolıp islew jaǵdayın shólkemlestiriw úlken áhmiyetke iye bolmaqta. Olar gruppa normalariga ámel etedi. Bul izertlewde toparlarǵa psixolog trenin’ler shólkemlestiriwdiń tiykarǵı qaǵıydaları haqqında maǵlıwmatlar keltirip ótiledi. Bul qaǵıydalarǵa gruppa bolıp islewde ámel qılıw maqsetke muwapıq boladı. Sonıń menen birge, izertlewimiz dawamında psixologiyalıq trenin’ túrleri hám zamanagóy psixologiyalıq jantasıwlar haqqında maǵlıwmatlar berip ótiledi. Gilt sózler: Psixologiyalıq trenin’, gruppa dinamikası, psixologiyalıq jantasıwlar, psixoterapiya, psixologiyalıq qawipsizlik, psixologiyalıq trenin’ usılları. GURUHLARGA PSIXOLOGIK TRENING O'TKAZISH QOIDALARI VA PSIXOLOGIK TRENING TURLARI Annotatsiya. Har qanday jamiyatda guruh bo’lib ishlash holatini tashkillashtirish muhim ahamiyat kasb etmoqda. Ular guruh normalariga rioya qiladi. Ushbu tadqiqotda guruhlarga psixolog treninglar tashkillashtirishning asosiy qoidalari haqida ma’lumotlar keltirib o’tiladi. Bu qoidalarga guruh bo’lib ishlashda rioya qilish maqsadga muvofiq bo’ladi. Shuningdek, tadqiqotimiz davomida psixologik trening turlari va zamonaviy psixologik yondashuvlar haqida ma’lumotlar berib o’tiladi. Kalit so’zlar: Psixologik trening, guruh dinamikasi, psixologik yondashuvlar, psixoterapiya, psixologik xavfsizlik, psixologik trening usullari. Kópshilik sociallıq psixologlar trenin’tegi topar dinamikasın birinshi gezekte roller almasıwı sıpatında qabıl etedi. V.I.Slobodchikovtıń pikirinshe eki túrli roller bar "sociallıq roller" hám "oyınlı roller." "Sociallıq rol" - bul insanlar arasındaǵı qatnasıqlardı hám baylanıslardı talqılawǵa qaratılǵan jaǵdaylardan biri. 199 Aprel, 2025-Yil "Oyınlı rol" - ǵárezsiz, biraq waqıtsha jaǵdaylardıń birgeliktegi analizi. Olardı bir-birinen ajıratatuģın ózgesheliklerden biri bul tańlawdıń ģárezsizligi esaplanadı. Sociallıq rollerde insan hár qıylı jaǵdaylardan ǵárezsiz bolmaydı. Sociallıq ortalıqqa beyimlesiw ushın igson bir nıqaptı sheship ekinshisin kiyedi, máselen: lider, shańaraqlı adam, nızamǵa boysınıwshı hám basqalar. Trenin’niń birinshi basqıshında ishki stereotiplerden jıraq bolıw máselesi kóriledi. Sebebi hár bir insanda ózine tán bolgan stereotipler kompleksi bar. Máselen, basshı bolǵan insan, mudamı avtoritar lider rolin atqarıwǵa háreket etedi. Biraq psixologiyalıq trenin’ wazıypası adamlarda iyiliwsheńlik qábiletin qáliplestiriwden ibarat. Kóp jaǵdaylarda roller qayta baylanıs ornatıw ushın jaqsı jaǵdaylardan biri esaplanadı. Bunday proceslerdi bolsa ózin ańlaw imkaniyatın beriwi múmkin. Hár qanday jámiyette topar bolıp islew jaǵdayı shólkemlestirilgen. Olar toparlıq normalarga ámel etip jasaydı. Aǵan nızam buzılsa buǵan jaza qollanıladı. Trenin’ toparıńnıń da ózine jarasa normaları bar. Hár bir topar ushın trener tárepinen óz aldına nızam qaǵıydalar islep shıǵıladı. Baslawshı topar normalarınıń kerekligin seziwi kerek, bul normalar topardıń maqset hám wazıypalarına sáykes keliwi kerek. Mexanikalıq tárizdegi basqa nızamlardı óziniń trenin’ine ótkeriw bul ádep-ikramlılıq jaqtan nadurıs esaplanadı hám olar bul shınıǵıwlarǵa ulıwma tuwrı kelmewi de múmkin. Trenin’ toparınıń basınan-aq topar normaları isley baslaydı. Tájiriybeler sonı kórsetedi, qatnasıwshılarǵa sabaqtıń basınan-aq nızam-qaǵıydalardı kórsetiw kerek. Jumıstıń basında baslawshı bul shınıǵıwdıń nátiyjesi nege qaratılǵanı haqqında maǵlıwmat beriwi talap etiledi. Psixologiyalıq trenin’lerdin’ sonnan keyin islew principleri islep shıǵıladı. Kóplegen trenin’ toparlarında qollanılatuģın principler tómendegiler: 1. Usı jerde hám házir. Bunda toparda bar bolgan jaģdaylar analizlenedi. Qatnasıwshılardı analizlew de múmkin. Bunda ótmish haqqında hám keleshek haqqında aytıw qadaǵan etiledi. Bul princip házirgi zamanǵa baǵdarlanǵan bolıp qatnasıwshılardı ózine itibardı qaratıwǵa úyretedi. Óz is-háreketlerin talqılaw imkaniyatın jaratadı. 2. "Shın kewillik hám ashıqlıq." Bunda eń áhmiyetlisi aldamaw hám xoshametlemew. Eger qatnasıwshılar trenin’ waqtında hesh kimdi aldamasa hám shın kewilden bolsa trenin’ jumısı jaqsı ótedi. Eger insan ózi haqqındaǵı maǵlıwmatlardı anıqlay alsa bul onıń kúshinen derek beredi. 3. Men principi. Trenin’ waqtında qatnasıwshılardıń dıqqatı ózin-ózi túsiniwge qaratılǵan bolıwı kerek. Hátte basqa insanlar talqılanıp atırǵanda da qatnasıwshılar dáslep ózlerin onıń ornına qoyıwı hám sonnan keyin bul jaǵdaylardı talqılawı talap etiledi. trenin’te "biziń pikirimizshe" degen sózlerdi aytıw qadaǵan etiledi. hár qanday pikir ózinen kelip shıqqan halda aytılıwı kerek. 4. Aktivlik. Toparda passiv otırıw imkaniyatı joq. Psixologiyalıq trenin’ ózi aktiv oqitiw usılı esaplanganlıǵı ushın, hár qanday trenin’tegi aktivlik bul zárúr jaǵdaylardan biri esaplanadı. 200 Aprel, 2025-Yil Kóplegen shınıǵıwlar barlıq qatnasıwshılardıń qatnasıwın talap etedi. Hátte shınıǵıwlar kórgizbeli yamasa individual pikir talap etiletuǵın bolsa da, barlıq qatnasıwshılardıń oǵan ózleriniń qatnasıwı menen qatnasıwı talap etiledi. hátteki