PSIXOLOGIYALIQ TRENINGLERDIŃ METODIKALIQ MÚMKINSHILIKLERI HÁM KOLLORATIVLIQ OQIWDA TOPAR MASHQALALARI

Аннотация

В исследовании дана подробная информация о методических проблемах психологической подготовки в процессах совместного обучения и педагогических проблемах студенческих коллективов. Многие наши зарубежные ученые проводили исследования по преодолению методических проблем в психологической подготовке. Не будет ошибкой сказать, что результаты исследований, проведенных с использованием современных методов применения психологического тренинга в образовании, принесли свои плоды. Мы считаем, что основной причиной методических проблем в психологической подготовке может быть использование некорректных педагогических методов в обучении. Ключевые слова: Психологический тренинг, психологические методы, совместное обучение, педагогические методы, индивидуальный подход, методические психологические проблемы, групповая дискуссия, психологические упражнения, метод мозгового штурма. KIRISIW Psixologiyalıq trening sabaqlarında qollanılatuǵın hár túrli psixologiyalıq shınıǵıwlar, muǵallimlerdiń oqıtıw texnikaları hám pedagogikalıq usılların shólkemlestiriwde psixologlar texnikalardıń hár qıylı bolıwına qaramastan, bir neshe tiykarǵı psixologiyalıq trening usıllarında metodikalıq máselelerdi ajıratıp kórsetiw múmkin. Olardıń kópshiligi birgelikte oqıw (yaǵnıy studentler topar bolıp birgelikte oqıw procesinde) dástúriy túrde toparlıq talqılaw hám jaǵdayǵa baylanıslı rol oyınların óz ishine aladı. Bunnan tısqarı, izertlewshiler - psixologiyalıq treningniń metodikalıq máselelerın saplastırıwshı teoretikler hám ámeliyatshı psixologlar, adamlar aralıq sezgirlikti úyretiw arqalı ózin psixofiziologiyalıq basqarıwǵa tiykarlanǵan usıllar, sonıń ishinde jámáátlik penen birgelikte oqıwda studentlerdiń qabıl etiw sezgirligin asırıw sıyaqlı shınıǵıwlardı treningniń tiykarǵı usılları qatarına qosıwdı usınıs etedi. Sonday-aq, psixologiyalıq trening jumıslarında meditativ metodlar hám eskertiwshi (óz-ózin gipnoz etiwge úyretiw ushın) metodlardan paydalanıw pedagog-psixologlarǵa usınıs etiledi. Psixologiyalıq treninglerdi shólkemlestiriw tiykarınan tayarlıqta topardaǵı talqılaw - bul hár qanday tartıslı máseleni birgelikte (kolloborativ) talqılaw, bul tikkeley sóylesiw procesinde topar aǵzalarınıń pikirleri, poziciyaları hám qatnasıqların anıqlastırıwǵa (bálkim ózgertiwge, pikir júrgiziwge, erkin pikir júrgiziwge) 168 Aprel, 2025-Yil imkan beredi. Treningde topar talqılawınan qatnasıwshılarǵa psixologiyalıq treninglerde kelip shiqqan mashqalaģa hár túrli kózqarastan qaraw imkaniyatın beriw ushin da paydalanıw múmkin (bul óz ara basshılıq hám topardıń basqa agzalarınan jańa informaciyanı qabıl etiwge qarsılıqtı azaytıwshı óz ara poziciyalardı anıqlaydı) hám individual analiz arqalı topardı sáwlelendiriwdiń psixologiyalıq metodikalıq mashqalasın saplastırıw usılı sıpatında ámelge asırıladı. Nátiyjede bul tájiriybe topardıń birligin kúsheytedi hám sonıń menen birge qatnasıwshılardı óz dúnyasın kórsetiwge járdem beredi. Kollaboraciyalıq tálimde psixologiyalıq treninglerdi ámelge asırıwda toparlıq talqılaw formaların klassifikaciya etiw ushın túrli sebepler bar dep oylaymız. Strukturalıq talqılawlarda psixologiyalıq treningde metodikalıq mashqalalar kelip shıǵıwınıń tiykarǵı sebepleri talqılaw teması belgilenedi hám geyde olardıń tártibi anıq tártipke salınadı. Dúzilmegen talqılawlar alıp barıwshınıń passiv psixologiyalıq metodikalıq mashqala metodikası róli menen ajıralıp turadı, olardıń temaları ózleri qálegeninshe tańlanadı, talqılaw waqtı rásmiy túrde sheklenbegen halda psixologiyalıq trening shártleri jámáát qaǵıydaları túsindiriledi. Bunnan basqa, Psixologiyalıq treningde psixologlar tematikalıq pikirlesiwlerdi kórip shıǵıwı múmkin, bunda treningniń barlıq qatnasıwshıları ushin áhmiyetli bolǵan temalar talqılanadı; ótmish tájiriybesine tiykarlanǵan biografiyalıq; topar aǵzalarınıń óz ara qatnasıqlarınıń dúzilisi hám mazmunı bolǵan interaktiv usıllar, pedagogikalıq-psixologiyalıq tiykarlanǵan dereklerden paydalanıladı. Pikirlesiwlerdiń usılları hár túrli jaǵdaylardı tallawǵa, shınıǵıw qatnasıwshılarınıń turmısı yamasa ómirinen, psixolog tárepinen usınılǵan adamlar arasındaǵı quramalı jaǵdaylardı tallaw hám basqa jaǵdaylarda psixologiyalıq usıllar qollanıladı. Oyın usıllarına situaciyalıq rol oynaw, didaktikalıq, dóretiwshilik, shólkemlestiriwshilik- belsendilik, eliklew, isbilermenlik oyınları kiredi. Treningde oyın usıllarınan paydalanıw, kóplegen izertlewshilerdiń pikirinshe júdá nátiyjeli esaplanadı. Topar (kolloborativ jaǵdayda) jumısınıń birinshi basqıshında oyınlar qatnasıwshılardıń ruwxıy túskinligi hám aqılıy zorıǵıwın jeńiw ushın, psixologiyalıq qorǵawdı awırıwsız alıp taslawdıń shárti sıpatında paydalı. Psixologiyalıq treningge tiykarlanǵan oyın usılı júdá tez-tez abaylap, qarım-qatnas qıyınshılıqları hám awır psixologiyalıq mashqalalardıń bar ekenligin ańsat anıqlawǵa imkan beretuǵın diagnozlarǵa tiykarlanǵan ózin-ózi diagnostikalaw quralına aylanbaqta. Oyın arqalı psixologiyalıq trening procesi jedellesedi, jańa minez-qulıq kónlikpele