SHARQ TILLARINING ESTETIK AHAMIYATINI O‘QITISHNING PEDAGOGIK MASALALARI

Аннотация

The article discusses the rich historical roots, artistic beauty and aesthetic means of expression of the Eastern languages, in particular Persian, Arabic, Urdu and Turkic, and examines the incomparable importance of the literary heritage written in these languages, including the works of thinkers such as Hafiz, Sa'di, Rudaki, Navoi, and Ghazali, in educating human spirituality, enriching thinking, and developing linguistic sensitivity. Keywords: Eastern languages, science, education, research, aspirant, enlightenment, language, style. Аннотация: В статье рассматриваются богатые исторические корни, художественная красота и эстетические средства выражения восточных языков, в частности персидского, арабского, урду и тюркских. В работе также рассматривается несравненное значение литературного наследия, написанного на этих языках, включая труды таких мыслителей, как Хафиз, Саади, Рудаки, Навои и Газали, в воспитании духовности человека, обогащении мышления и развитии языковой чувствительности. Ключевые слова: восточные языки, наука, образование, исследование, студент, просвещение, язык, стиль. Bugungi kunda sharq tillarini o‘qitishda ularning faqat kommunikativ emas, balki estetik ahamiyatini ochib berish ham muhim pedagogik vazifa sanaladi. Biroq bu borada bir qator muammolar va hal etilishi lozim bo‘lgan masalalar mavjud. Sharq tillarini o‘qitishda estetik ahamiyatning mohiyati haqida so‘z ketganda, tilning estetik jihatlari deganda, uning obrazlilik, go‘zallik, ritm, ohangdorlik, ifoda boyligi kabi xususiyatlari tushuniladi. Sharq tillarida bu 139 THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF PEDAGOGICAL SCIENCES International scientific-online conference jihatlar ayniqsa rivojlangan bo‘lib, ular orqali tashbeh, isti’ora, kinoya kabi badiiy vositalar yuksak darajada ifodalangan. Shuningdek, axloqiy, falsafiy va ma’naviy tushunchalar san’at bilan uyg‘un holda berilgan. Har bir so‘z ko‘p qatlamli ma’no va estetik yuklamaga ega. Tilning bu jihatlarini o‘rgatish orqali nafaqat grammatikani, balki fikrlash madaniyatini shakllantirish mumkin. Bundan tashqari sharq tillarini pedagogik muammolar asosida o‘qitishda sharq tillarining estetik tomonini o‘qitishda bir qator qiyinchiliklar kuzatiladi. Xususan didaktik materiallarning biryoqlamaligi ham katta muammolardan biri bo‘lib, ko‘pchilik darsliklar va o‘quv qo‘llanmalarda grammatika va leksika asosiy o‘rinda turadi, estetik va badiiy jihatlar e'tibordan chetda qolgan. Metodik yondashuvning yetishmasligi ham estetik komponentlar bilan ishlash bo‘yicha o‘qituvchilarda maxsus metodik tayyorgarlik kamdir. Yana bir muhim tomoni, talabalar motivatsiyasining pastligi: Tilning estetik go‘zalligini his qilmagan o‘quvchi, uni faqat majburiy fan sifatida o‘zlashtiradi. Yechimlar va takliflar Estetik komponentni til o‘qitish jarayoniga integratsiya qilish uchun quyidagi usullar tavsiya etiamiz: - She’riyat va badiiy matnlar orqali o‘rgatish: Har bir grammatik mavzuga mos holda badiiy namunalar (bayt, ruboiy, maqollar) bilan mustahkamlash. - Madaniyat bilan integratsiyalashgan darslar: Tarixiy shaxslar, madaniy voqealar, san’at asarlari haqida matnlar asosida dars tashkil qilish. - Ijodiy yondashuv: Talabalarga o‘zlari ham fors yoki arab tilida she’r yoki hikmat yozishga topshiriqlar berish. - Interaktiv vositalar: Estetik jihatlarni ochib beruvchi audio, video va vizual materiallardan foydalanish (masalan, Hofiz g‘azallarini musiqiy ohang bilan eshittirish). Xulosa qilib, sharq tillarining o‘ziga xos estetik boyligi ulkan tarbiyaviy va ma'naviy salohiyatga ega. Bu tillarni o‘qitishda estetik jihatlarni inobatga olish — bu nafaqat til o‘rganishni chuqurlashtirish, balki o‘quvchida go‘zallikni anglash, estetik didni shakllantirish va milliy-ma'naviy qadriyatlarni qadrlash tuyg‘usini rivojlantirishdir. Pedagogik yondashuvlarda bu jihatlarni inobatga olish — o‘qitish sifatini oshirish, talabaning tilga bo‘lgan mehrini kuchaytirish va ijodiy tafakkurini rivojlantirishda muhim omil bo‘lib xizmat qiladi. Adabiyotlar ro‘yhati: 1. Jalolov, Jamol Jalolovich. Chet til o‘qitish metodikasi: chet tillar oliy o‘quv yurtlari (fakultetlari) talabalari uchun darslik / J.J. Jalolov. — Toshkent: 0 ‘qituvchi, 2012. — 432 b. 140 THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF PEDAGOGICAL SCIENCES International scientific-online conference 2. Baxtiyorovna, S. Y. (2022). Initial correspondence features of incident grammatical elements in personal correspondence. Asian Journal of Research in Social Sciences and Humanities, 12(5), 31-34. 3. Baxtiyorovna, Sevara Yoqubova. "Initial correspondence features of incident grammatical elements in personal correspondence." Asian Journal of Research in Social Sciences and Humanities 12.5 (2022): 31-34. 4. Ruzikulovich, A. T., & Shayimovich, B. K. (2022). Lingupoetic Features Of Imperative Devices Used In Literary Texts In The Uzbek Language. Journal of Pharmaceutical Negative Results, 13. 141