ПОНЯТИЕ ЛОГИЧЕСКОГО МЫШЛЕНИЯ И ЕГО ПОНЯТИЕ.

Аннотация

Данная статья посвящена изучению понятия логического мышления, а также анализу его содержания и сущности. В статье рассматриваются философские, психологические и педагогические аспекты логического мышления, его значение в повседневной жизни и роль в системе образования. Кроме того, освещается развитие логического мышления и его роль в социальной и жизненной деятельности. Статья предлагает научно обоснованные рекомендации по методам и способам развития логического мышления для учащихся и студентов. Ключевые слова: мышление, язык, речь, логическое мышление, ощущение, восприятие, представление, мыслительная деятельность, понимание, гипотеза, мысль, рассуждение, идея, предположение, суждения. Annotation: This article is dedicated to the study of the concept of logical thinking, as well as the analysis of its content and essence. The article examines the philosophical, psychological, and pedagogical aspects of logical thinking, its importance in everyday life, and its role in the education system. In addition, it discusses the development of logical thinking and its role in social and practical activities. The article offers scientifically grounded recommendations on methods and ways of developing logical thinking for students and learners. 88 THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF PEDAGOGICAL SCIENCES International scientific-online conference Keywords: thinking, language, speech, logical thinking, sensation, perception, imagination, cognitive activity, understanding, hypothesis, thought, reasoning, idea, assumption, judgments. Tafakkur - inson aqliy faoliyatining yuksak shakli, obyektiv voqelikning ongda aks etish jarayoni hisoblanib, qadim zamonlardan boshlab, doimiy ravishda falsafiy, pedagogik, psixologik, fiziologik tadqiqotlar ilmiy qiziqishlari doirasida asosiy obyektlardan biri sifatida o‘rganilib kelingan. Tafakkur atrof muhitni, ijtimoiy hodisalarni, voqelikni bilish quroli, shuningdek, inson faoliyatini amalga oshirishning asosiy sharti sanaladi. U sezgi, idrok, tasavvurlarga qaraganda voqelikni to‘la va aniq aks ettiruvchi yuksak bilish jarayonidir. Tafakkur - inson miyasining alohida funksiyasi. Uning nerv fiziologik asosi birinchi va ikkinchi signal sistemalarining o‘zaro munosabatidan iborat. Tafakkur jarayonida insonda fikr, mulohaza, g‘oya, faraz kabilar vujudga keladi va ular shaxsning ongida tushunchalar, hukmlar, xulosalar shaklida ifodalanadi. Tafakkur til va nutq bilan chambarchas bog‘liq ravishda namoyon bo‘ladi. Fikrlash faoliyati nutq shaklida namoyon bo‘ladi. Nutq aloqasi jarayonida insonning hissiy mushohada doirasi kengayib qolmay, orttirilgan tajriba boshqa kishilarga ham beriladi. Inson o‘zining tafakkuri, nutqi hamda ongli xatti- harakati bilan boshqa mavjudotlardan ajralib turadi. U fikr yuritish faoliyatida o‘zida aks ettirgan, idrok qilgan, tasavvur etgan narsa va hodisalarning haqiqiyligini aniqlaydi, hosil qilingan hukmlar, tushunchalar, xulosalar chin yoki chin emasligini belgilab oladi. Inson tafakkuri orqali voqelikni umumlashtirib, bavosita (bilvosita) aks ettiradi, narsa va hodisalar o‘rtasidagi eng muhim bog‘lanishlar, munosabatlar, xususiyatlarni anglab yetadi. Binobarin, inson muayyan qonun, qonuniyat va qoidalarga asoslangan holda ijtimoiy voqea va hodisalarning vujudga kelishi, rivojlanishi hamda oqibatini oldindan ko‘rish imkoniyatiga ega. Tafakkur ko‘pgina fan sohalari (falsafa, mantiq, jamiyatshunoslik, pedagogika, fiziologiya, kibernetika, biologiya)ning tadqiqot obyekti hisoblanadi. Psixologiyada tafakkur voqelikni umumlashtirish darajasiga, muammoni yechish vositasi xususiyatiga, holatlarning inson uchun yangiligi, shaxsning faollik ko‘rsatish darajasiga ko‘ra bir necha turlarga (ko‘rgazmali harakat, ko‘rgazmali obrazli, amaliy, nazariy, ixtiyoriy, ixtiyorsiz, mavhum, ijodiy va h.k.) ajratib tadqiq qilinadi. 89 THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF PEDAGOGICAL SCIENCES International scientific-online conference Ijtimoiy hayotda, ta’lim jarayoni va ishlab chiqarishda odamlar o‘rtasidagi aloqa va munosabatlar ham tafakkur yordamida namoyon bo‘ladi. Jamoada tanqidiy qarash, o‘zini o‘zi tanqid, baholash, tekshirish, o‘zini o‘zi tekshirish, nazorat qilish, o‘zini o‘zi nazorat qilish, guruhiy mulohaza yuritishdan iborat tafakkur sifatlari vujudga keladi. Insonning inson tomonidan idrok qilinishi ham tafakkur bilan uzviy aloqadadir. Ijodiy ishlar, kashfiyotlar, ixtirolar, takliflar tafakkurning mahsuli hisoblanadi. Psixologiya tafakkurning filogenetik (insoniyat paydo bo‘lishi davri), ontogenetik (kishi umri davomida) bilishga oid tarixiy jihatlarini ham o‘rganadi. Hozirgi zamon fanining juda ko‘p murakkab masalalari tafakkurdagi mantiqiy jarayonlarni yanada chuqurroq o‘rganishni taqozo etmoqda. Antik davr faylasuflari Arastu, Demokrit, Suqrot, Epikur tafakkurni ruhiyat hamda taassurotlar birligi sifatida e’tirof etgan holda, tafakkur qonuniyatlari, shakllarini birinchilardan bo‘lib tasniflaganlar. Yangi davr faylasuflari Dj. Lokk, F.Bekon, K.Galvesiy, D.Yumlar es