YOSH GANDBOLCHILARGA O‘QUV-MASHG‘ULOT O‘TKAZISH TAMOYILLARI

Аннотация

This article analyzes the principles of conducting training sessions for young handball players. The study examines sessions for the 12-14 and 15-17 age groups, based on which physical, psychological, and technical changes are analyzed. The sessions were tailored to the needs of each age group, with individual and group approaches helping to develop the athletes' motivation and technical skills. Keywords: youth athletes, training sessions, principles, motivation, psychological condition, physical preparedness, technical skills, age groups, effectiveness, methodology. 5 98 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Dolzarbligi. Yosh sportchilarga o‘quv-mashg‘ulotlar o‘tkazishda samarali metodikalar va tamoyillarning yo‘qligi, noto‘g‘ri qo‘llanilishi sportchilarning natijalari va rivojlanishiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Shu sababli, yosh sportchilarning jismoniy, psixologik va texnik ko‘nikmalarini shakllantirishda to‘g‘ri o‘quv-mashg‘ulotlar o‘tkazishning ahamiyati katta. Yosh gandbolchilarga mos yondashuvlarni ishlab chiqish va ilmiy asosda o‘quv-mashg‘ulotlarni tashkil etish muhimdir. Tadqiqotning maqsadi. Yosh gandbolchilarga o‘quv-mashg‘ulotlarni samarali tashkil qilish tamoyillarini ishlab chiqish va ularning samaradorligini tahlil qilish. Tadqiqot vazifalari: 1. Yosh sportchilarga o‘quv-mashg‘ulotlar o‘tkazish tamoyillarini tahlil qilish. 2. O‘quv-mashg‘ulotlarning jismoniy va psixologik ta’sirini o‘lchash. 3. Yosh sportchilarning motivatsiyasi va ishonchini oshirishga qaratilgan metodikalarni ishlab chiqish. 4. O‘quv-mashg‘ulotlar samaradorligini baholash va tahlil qilish. Tadqiqotning natijalari va ularning muhokamasi. O‘quv-mashg‘ulotlar va metodikalar asosida ilmiy manbaalarga tayanib tahlil o‘tkazildi. Avvalgi tadqiqotlar va amaliy tajribalar asosida yangi yondashuvlar ishlab chiqildi. 12-14 yosh hamda 15-17 yosh guruhlarida o‘quv-mashg‘ulotlar o‘tkazildi. Har bir guruhda mashg‘ulotlar jismoniy tayyorgarlik, psixologik motivatsiya va texnik ko‘nikmalarni rivojlantirishga qaratildi. Jismoniy o‘zgarishlar (masalan, kuch, chidamlilik), psixologik holat (motivatsiya, ishonch) va texnik ko‘nikmalarni o‘lchash uchun maxsus testlar va o‘lchovlar qo‘llanildi. Tadqiqot natijalari statistik usullar yordamida tahlil qilindi, shu jumladan, o‘quv- mashg‘ulotlarning samaradorligi va sportchilarning o‘zgarishlari bo‘yicha o‘lchovlar solishtirildi. Tadqiqot 12-14 yosh va 15-17 yoshdagi yosh guruhlarda amalga oshirildi. Har bir guruhda o‘quv-mashg‘ulotlari mos metodika asosida tashkil etildi. Mashg‘ulotlar o‘z ichiga jismoniy, texnik va psixologik mashg‘ulotlarni oladi. Har bir mashg‘ulotda yosh sportchilarning yoshi, jismoniy tayyorgarlik darajasi va ehtiyojlari hisobga olindi. 5 99 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Individual yondashuv (12-14 yosh): Har bir sportchining ehtiyojlari va jismoniy tayyorgarlik darajasi hisobga olinadi. Mashg‘ulotlar maxsus dasturlar asosida tuziladi, shaxsiy maqsadlarga erishish uchun moslashtirilgan metodlar qo‘llaniladi. Bunda individual texnikalar, kuch va chidamlilikni oshirishga qaratilgan mashqlar, shuningdek, psixologik holatni yaxshilash uchun motivatsiya bilan ishlash usullari (masalan, sportchini shaxsiy maqsadlariga erishishga rag‘batlantirish) qo‘llanadi. Jismoniy mashqlar: Har bir sportchi uchun maxsus, uning jismoniy holatiga moslashtirilgan mashqlar. Bu mashqlar individual kuch va chidamlilikni oshirishga qaratilgan bo‘ladi. Masalan, shaxsiy mushak guruhlarini rivojlantirish, tezlikni oshirish va kuchli futbol texnikalarini shakllantirish uchun alohida mashqlarni bajarish. Psixologik yondashuv: Individual maqsadlar qo‘yish, o‘zini rivojlantirish va maqsadlarga erishishda rag‘batlantirish. Sportchini yuqori motivatsiya bilan ta'minlash uchun psixologik treninglar va o‘ziga bo‘lgan ishonchni oshirishga qaratilgan usullar (masalan, muvaffaqiyatni boshdan kechirish, o‘z ustida ishlash). Psixologik o‘zgarishlarni o‘lchashda sportchilarning motivatsiya darajasidagi o‘zgarishlar aniqlanadi. Buning uchun psixologik testlar yoki motivatsion so‘rovlar o‘tkaziladi. Guruh yondashuvi (15-17 yosh): Bir nechta sportchi birgalikda mashg‘ulotlarda ishtirok etadi. Bu yondashuvda guruhning umumiy natijalariga erishish uchun hamkorlik va motivatsiya muhim o‘rin tutadi. Guruh mashg‘ulotlarida texnik ko‘nikmalarni birgalikda ishlash, tezkor qarorlar qabul qilish, jismoniy tayyorgarlikni oshirishga qaratilgan umumiy mashqlarni bajarish 6 00 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ uchun maxsus dasturlar ishlab chiqiladi. Guruhdagi o‘zaro aloqalar va sportchilar o‘rtasidagi raqobat ruhini oshirish uchun motivatsion elementlar qo‘llanadi. Jismoniy mashqlar: Guruh bilan birgalikda o‘tkaziladigan mashg‘ulotlar, ji