BASLAWISH KLASSLARDA MUZIKA OQITIWDIŃ MAZMUNI HÁM METODIKASI

Аннотация

The article gives extensive information about the efforts of teachers of music disciplines at present, the advantages of introducing innovative technologies into the education system in the modern world and their importance. Keywords: music, song, teaching, science, tools, innovation, art, method, and culture. ЗНАЧЕНИЕ НАЦИОНАЛЬНОЙ МУЗЫКИ НА УРОКАХ МУЗЫКИ В ШКОЛАХ Аннотация. В статье даны обширные сведения об усилиях преподавателей музыкальных дисциплин в настоящее время, преимуществах внедрения инновационных технологий в систему образования в современном мире и их важности. Ключевые слова: музыка, песня, педагогика, наука, инструменты, инновация, искусство, метод, культура. Házirgi glaballasıw dáwirinde tálim sistemasına innavacion texnologiyalardıń dúnya júzinde keń tarqalǵanı sebepli oqıwshılardıń logikalıq, kreativlik hám erkin pikirlew kónlikpelerin payda etiw arqalı jas awladtı jahan standartı talabına juwap beretuǵın dárejege jetkeriw búgingi kúnniń baslı wazıypalarınıń biri esaplanadı. Xalıq bilimlendiriw tarawında oqıwshılardı hár tárepleme rawajlanġan, salamat insan etip tarbiyalaw máselelsi áhmiyetli bolıp tabıladı. Mámleketmizdiń gárezsizlikke erisiwi menen tálim- tárbiya protsesine ayırıqsha itibar qaratıldı. Sabaq procesinde xalqımızdıń milliy ùrp-ádet, qadriyatlarınan paydalanıwġa keń mùmkinshilikler jaratıldı. Respublikamızdıń gárezsizlikke erisiwi menen xalıq bilimlendiriw tarawında tùpkilikli ózgerisler ámelge asırıldı. Hùkimetimiz tárepinen qabıl etilgen Kadrlar tayarlaw milliy baġdarlamasınıń tolıq iske asırılıwında pedagoglardıń roli ayırıqsha. 169 NEW RENAISSANCE 2025 APRIL INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE VOLUME 2 | ISSUE 4 Sebebi, keleshek áwladtı turmısqa tayarlaw wazıypası jùkletilgen. Sоlay eken hár bir xalıq bilimlendiriw xızmetkeri kámil insandı tárbiyalawda óz ùlesin qosıwı kerek. Bunda keleshek jas áwladlarımız tálim-tárbiya almaqta. Oqıwshılarda házirgi zamanımızġa say ádep-ikramlılıq mùnásebetlerdi qáliplestiriw zárùr. Mámleketimiz tárepinen qabıl etilgen «Háreketler strategiyası»nda hám 2019 jıl 19 mart kúni Prezidentimiz Sh.М.Мirziyaeв tárepinen belgilep berilgen jaslar tárbiyasına baylanıslı 5 tashabbus boyınsha jumıs alıp barıw hám jaslardıń tálim-tárbiyası máselelsine ayırıqsha itibar berilmekte. Ulıwma orta bilim beriw mekteplerinde oqıwshılar barlıq pánler boyınsha tıyanaqlı bilim aladı hám sol boyınsha kónlikpelerge iye boladı. Hár qanday qánigeliktiń ózine tán ózgeshelikleri boladı. Muzıka oqıtıwshısı házirgi zaman talaplarına juwap bere alıwı ushın ózi de hár tárepleme jetilisken-dùnyaġa ilimiy kóz-qarasları qáliplesken óz kásibiniń mamanları bolıwı kerek. Muzıka oqıtıwshısı sabaq beriw menen birгеlikte tárbiyalıq islerdi de alıp baradı. Muzıka sabaġı tийykarınan jas áwladlardı gózzallıq sezimlerine жеteklewshi ilim-tarawı bolıp espalanadı. Sonıń ushında V.A.Suxomlinskiy «Muzıka-bul tárbiyashı hám balalardıń ruwxıy birligin payda etiwshi eń qolaylı jaġday hám muzıka adamlardıń haq kewilligin ashıwġa járdemlesedi, jas áwladlardı gózzallıq dùńyasına baslaydı»-dep jazġan edi. Muzıka oqıtıwshısı oqıwshılarda isenim, estetikalıq lázzet, joqarġı sezimtallıqqa baslaġan isin aqırına jetkeriw, sabırlılıq h.t.b. unamlı pazıyletlerdi qáliplestiriwshi oqıtıwshı hám tárbiyashı bolıp esaplanadı. Muzıka oqıtıwshısı óz qániygeliginiń mamanı bolıw menen birlikte jámiyettiń rawajlanıwınıń hám onıń qáliplesiwine óziniń bay tájiriybesi sezgirli uqıplılıġı estetikalıq joqarı jalġanlıġı menen basqa kásip iyelerinen ajıralıp turadı. Muzıka oqıtıwshısınıń jeke sıpatları haqqında:-muzıka oqıtıwshısı saz áspabında sheber oynay alatuġın sazende (muzıkant) bolıwı shárt. Ol óziniń uqıplılılġı menen notalardı sol`fedjio etip oqıy alatuġın sonıń menen qatar logikalıq dóretiwshilik (improvizatsiya) uqıplarġa da iye bolıw kerek. Muzıka oqıtıwshısı óziniń jaġımlı dawısı menen oqıwshılarġa emotsiyalıq tásirler jasaw hám dirijerlıq uqıplıqqa da iye sonday-aq muzıka sawatı, muzıka ádebiyatı, tariyxı ulıwma muzıka tilin tùsinetuġın onı talqılap analiz ete alatuġın uqıplıqlarına da iye bolıwı kerek. “Bala jumıstıń kópliginenen emes, al onıń bir qıylılıǵınan sharshaydı”-dep K.D.Ushinskiy aytqanınday, balalar kúndelikli birdey, dástúriy sabaqlardan jalıǵıwı múmkin, biraq hár bir sabaq interaktiv metodlardan paydalanılıp,imkaniyatı bolǵanınsha axborat texnologiyalardan da paydalanıp ótilse oqıwshılardıń aqılıy, intellektuallıq, kommunikativlik, sheriklikte birge islesiw qábiletleri asıp baradı. 170 NEW RENAISSANCE 2025 APRIL INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE VOLUME 2 | ISSUE 4 Ullı kompozitor Dm. Shostakovich «Ullı muzıka iskusstvosın suyiń ҳám qádirleń. Ol sizlerge oylawdın, oylawdın putin bir duńyasın ashıp beredi. Ol siziń ruwxıy duńyańızdı kusheytedi. Siz sol waқıtta jańasha duńyanıń sulıw ráń báreń táreplerin kóre alasız. Muzıka arqalı siz kórinbeytuġın kushlerdi tabasızlar» - degen edi. Muzıka da, ádebiyat, teatr, sùwretlew óneri siyaqlı adamnıń sana-sezimine, turmısı