Ретроспективный анализ больных с челюстно — лицевой травмой, осложненной поражением корешков лицевого и тройничного нервов в период 2017-2020 гг, находившихся на лечении в сфрснпмцто

Аннотация

оқибатида юз соҳасидаги нерв тутамлари ҳам ши- Determination of the frequency of the formation кастланади. Асаб толалари бевосита ёки билво- of the peripheral nervous system in patients with сита шикастланиб, жағ суяклари синишида фраг- maxillofacial trauma, assessment of examination ментлар орасидаги нерв толаларининг узилиши of patients, evaluated in 299 patients who applied туфайли пенетрацион жараёнлар юзага келади [5, with maxillofacial trauma to the SFRSNPMTSTO. 7, 8]. The frequency and nature, principles of treatment Уч шохли (сенсор) ва юз нерви (матор) тола­ of the formation of the peripheral nervous system in ларининг шикастланиши кўп ҳолларда юз соҳаси maxillofacial trauma is studied from the history of the травмалари билан боғлик бўлиб, улар касалланиш disease. даражасига мое равишда 34,1 ва 14,3% ни таш­ Keywords: maxillofacial trauma, nerves injuries, кил қилиб, нутқ, юз соҳасида сезги, чайнаш ва trigeminal nerve, facial nerve. ютишдаги ўзгаришларга олиб келиши мумкин. Юз ва оғиз атрофида периферик асаб толалари зичли- Мавзунинг долзарблиги. Юз-жағ соҳасида уч- ги тананинг бошқа аъзоларига нисбатан юқори райдиган жароҳатлар статистик жиҳатдан умумий бўлиб, тананинг бошқа соҳаларига нисбатан оро- жароҳатларнинг 3-8% ни ташкил килади. Юз-жағ факал соҳаларда оғриқ сезиш даражаси юқори шикастланишлари йўл-транспорт ҳодисалари, бўлади [1,4,10]. Нерв толалари шикастланишида маиший турмушда, спорт ўйинлари вақтида юз ўтказувчанлик хусусиятининг бузилиши бемор- бериши мумкин. Юз-жағ соҳасидаги жароҳатлар да гипертезия, парестезияни юзага келтириши юмшоқ тўқималар ҳамда суяк тўқималарига за- мумкин. Баъзи ҳолатларда сезги реакцияларидан рар етказиши мумкин. Одатда, бундай жароҳатлар ташқари сурункали оғриқ синдроми, невропатик WWW.TSDI.UZ 103 ПРЕДМЕТ ОБСУЖДЕНИЯ В МЕДИЦИНСКОЕ 1-расм. Пастки жағ на ёноқ суяги синиши МСКТ тасвирлари. (аллодиния, гиперпатия ва гипералгезия) реакци- ри билан стационар шароитда даволанган бемор- ялар юзага келади. ларда юз ва уч шохли нерв тутамлари жароҳатла- Уч шохли нервнинг перЬферик шохлари, яъни нишини ретро спиктив таҳлилини ўтказиш. пастки алвеоляр нерв кўп ҳолларда пастки жағ су­ Тадқиқот материаллари ва текширув усулла- яги синишларида, ёноқ-кўз комплекси синиқлари- ри. Ушбу мақсадга эришиш учуй 2017-2020 йиллар да эса инфроорбитал асаб толалари шикастланиши давомида РИТОИАТМСФ юз-жағ жароҳатлари ва юзага келади [9]. Юз нервларининг шикастланиши нейротравма оқибатлари бўлимининг архив мате­ пастки жагнинг тана, бурчак, бўғим бошчаси, қу- риаллари маълумотларни таҳлил кил и иди ва юз-жаг лоқ олди сулак бези соҳасидаги юмшоқ тўқима- суяклари жароҳатлари билан даволанган 229 нафар ларнинг шикастланишига боғлиқ. беморнинг касаллик тарихи ўрганилди. Юз-жаг Периферик нерв толаларини анатомик зарарла- соҳасидаги жароҳатлар билан даволанган беморлар ниши нейропроксия, аксонотмезис, нейротмезис бўлимга даволаниш учуй мурожаат қилган бемор- турларига бўлиниб, асаб толаларининг сенсор ва ларнинг 31,9% ташкил кцлди. Стационар шароитда матор функциясини бузилиши билан кечади ҳамда даволанган беморлар сони, юз-жаг соҳасида шика- даражасига қараб юз сезгиси ва функциясининг стланишларининг анатомик жойлашуви, ўтказилган бузилиши вақтинча, доимий, қисман, тўлиқ, енгил консерватив ва оператив даводан, жарроҳлик амали- ёки оғир бўлиши мумкин [3,6]. ётидан кейинги асоратлар учраш частотаси, бемор- Юз нервларининг зарарланиши беморнинг ларнинг меҳнатга лаёқатлисизлик ва стационарда да- ижтимоий ҳаётига катта таъсир кўрсатади, бу воланишнинг ўртача кунлари статистик усуллардан эса бемор мимик мушаклар ҳаракати бузили- фойдаланиб таҳлил кил и иди. шига оли6 келади. Юқори қовоқ харакатининг Тадқиқот натижалари. Юз-жаг суяклари жа- чекланиши натижасида кўзни тўлиқ ёпилмасли- роҳатлари билан даволанган 229 нафар беморнинг ги (лагофтальм) узок вақт сақланиб туриши кўз касаллик тарихи таҳлили, клиник-лаборатор ва қуриш синдромига олиб келади, бу эса беморда рентгенологик текширувларга асосланиб, муқад- кўриш қобилиятининг йўқолишига олиб келади. дам жароҳат олган ёки юз-жаг соҳасидан невро­ Бу таъсирларнинг барчаси беморнинг ижтимо­ логик хасталиклар оқибатида асаб танқислигини ий фаолиятини чеклайди. Юқорида келтирилган келтириб чиқарувчи ҳар қандай тизимли касал- маълумотлардан шуни хулоса қилиш мукинки, ликлар, жумладан асаб тизими сенсор ва мотор юз-жағ соҳасидаги жароҳатларда асаб толалари функциясига таъсир қиладиган деабитик невропа­ жароҳатланиши, уларнинг кечиши, клиникаси, тия, склероз, юз нерви неврити, параплигия ушбу эрта ташхислаш, даволаш ва реабилитация дав- тадқиқот мақсадига киритилмади. рларидаги юз-жағ жарроҳлари ва жарроҳ сто- Таҳлил қилинган 229 та касаллик тарихи ген­ матологларнинг масалага ёндашуви муаммони дер жиҳатдан 97 нафар эркак бемор (86%)ни ва 32 долзарблигидан далолат беради. нафар (14%) аёл беморларга тўғри келиб, шундан Тадқиқотнинг мақсади. 2017-2020 йилларда 18 ёшгача бўлган беморлар 145 (63,3%) нафарни, Республика Ихтисослаштирилган Травматология 31-50