KONSTITUTSIYADA YOSHLARGA OID HUQUQLAR VA MAJBURIYATLAR

Аннотация

Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasining yangi Konstitutsiyasida yoshlarga berilgan huquqlar va ularga yuklatilgan majburiyatlar yoritiladi. Yoshlarga oid davlat siyosatining yangi tamoyillari va amaliyotdagi o‘zgarishlar tahlil qilinadi. Yoshlarga oid huquqlarni himoya qilish va ularga keng imkoniyatlar yaratish uchun yangi Konstitutsiya qanday choralar ko‘rganligi ko‘rsatiladi. Annotation: This article discusses the rights granted to young people in the new Constitution of Uzbekistan and the duties assigned to them. It analyzes the new principles of state policy toward youth and the changes in practice. The measures taken by the new Constitution to protect youth rights and provide them with broad opportunities are highlighted. Kalit so‘zlar: Yoshlar, Konstitutsiya, huquqlar, majburiyatlar, ta’lim, ishlash, ijtimoiy himoya. Keywords: Youth, Constitution, rights, duties, education, employment, social protection. Yoshlar — har bir davlatning kelajagi, jamiyatning faol qatlamini tashkil etadigan guruhdir. O‘zbekistonda yoshlar siyosati va ularga oid huquqlarni ta’minlashga katta ahamiyat qaratilmoqda. 2023-yilda yangilangan Konstitutsiya yoshlarning huquqlarini yanada mustahkamlash va ularning rivojlanishiga yanada keng imkoniyatlar yaratish uchun yangi me’yorlarni joriy etdi. Yoshlar huquqlari Yangi Konstitutsiyaga ko‘ra, yoshlarning huquqlari quyidagi asosiy tamoyillar orqali kafolatlanadi: Ta’lim huquqi: Har bir yoshga ta’lim olish, bilim olish va kasb-hunar o‘rganish huquqi taqdim etiladi. Bu huquq barcha yoshlar uchun teng imkoniyatlarni ta’minlashga qaratilgan. ~ 235 ~ Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali Impact Factor: 8.2 | 2181-3035 | № 1(59) Ishlash huquqi: Yoshlar uchun ish bilan ta’minlanish, kasb-hunar o‘rganish va mehnat qilish huquqi kafolatlangan. Yangi Konstitutsiyada yoshlarning iqtisodiy erkinligini ta’minlash uchun yangi mexanizmlar joriy etildi. Ijtimoiy himoya huquqi: Yangi Konstitutsiya yoshlarni ijtimoiy himoya qilish, ularga sog‘lom va xavfsiz yashash sharoitlarini yaratish bo‘yicha alohida chora- tadbirlar belgilaydi. Yoshlarning majburiyatlari Yoshlar o‘z huquqlari bilan birga, quyidagi majburiyatlarni ham bajarishlari kerak: Jamiyatga foydali faoliyat: Yoshlar jamiyatga foydali faoliyat olib borishlari, davlat va jamiyat manfaatlarini ilgari surishlari kerak. Huquqiy mas’uliyat: Yoshlar qonunlarga rioya qilish, huquq va erkinliklarni hurmat qilishlari zarur. Madaniy va ma’naviy o‘sish: Yoshlar o‘z madaniy va ma’naviy rivojlanishiga e’tibor berishlari, axloqiy qadriyatlarni hurmat qilishlari kerak. Yoshlar siyosatining yangi tamoyillari 2023-yilda yangilangan Konstitutsiyada yoshlar siyosati va ularga berilgan imkoniyatlarga alohida e’tibor qaratilgan. Davlat yoshlarning o‘z potensialini to‘liq ro‘yobga chiqarishi uchun zarur sharoitlarni yaratadi. Yangi Konstitutsiyada quyidagi tamoyillar ko‘rsatilgan: Yoshlarni rivojlantirishga qaratilgan dasturlar: Davlat tomonidan yoshlarni ta’lim, sport, mehnat va ijtimoiy sohalarda rivojlantirishga qaratilgan dasturlar amalga oshiriladi. Yoshlarning ijtimoiy faolligi: Yoshlar siyosati yoshlarning jamiyatda faol ishtirok etishi, ularning o‘z fikrini bildirish va fuqarolik jamiyatini rivojlantirishda ishtirok etishiga imkon yaratadi. Yoshlar uchun ijtimoiy infratuzilma: Yoshlarning ma’naviy va jismoniy rivojlanishini qo‘llab-quvvatlash uchun ijtimoiy infratuzilma, sport maydonchalari, madaniy markazlar va kutubxonalar tashkil etiladi. Amaliy natijalar va istiqbollar Konstitutsiyadagi o‘zgarishlar yoshlar siyosatini yangi bosqichga ko‘tarish uchun mustahkam poydevor yaratdi. Yoshlarning huquqlari kengayishi bilan birga, ularning jamiyatdagi roli yanada ortib bormoqda. Bu borada davlat tomonidan amalga oshirilayotgan dasturlar va loyihalar yoshlarni jamiyatga yanada faol qo‘shilishiga yordam bermoqda. Xulosa: Yangi Konstitutsiyada yoshlar uchun yaratilgan huquqiy asoslar va imkoniyatlar ularning kelajagini ta’minlashga xizmat qiladi. Yoshlarning jamiyatdagi faolligi va ularga keltirilgan imkoniyatlar davlatning ijtimoiy rivojlanishdagi asosiy ~ 236 ~ Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali Impact Factor: 8.2 | 2181-3035 | № 1(59) ko‘rsatkichlaridan biri bo‘lib, mamlakatda barqaror va adolatli jamiyatni shakllantirishga katta hissa qo‘shadi. Foydalanilgan adabiyotlar: 1. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. Toshkent: «O‘zbekiston», 2023. 2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining yoshlar siyosatiga doir farmonlari. www.lex.uz. 3. Yoshlar va jamiyat: huquqiy tahlil. Toshkent, 2023. ~ 237 ~