GANDBOL IXTISOSLIGI TALABALARINING TEXNIK TAYYORGARLIK DARAJASINI NAZORAT VA TAHLIL QILISH

Аннотация

This article presents the results of a study aimed at monitoring and analyzing the technical preparation level of students specializing in handball. During the experiment, a pedagogical trial was conducted based on a specially developed training program. 5 41 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ The results showed a significant improvement in the effectiveness of technical actions, particularly in passing, 7-meter throws, and defensive movements. Keywords: technical preparation, pedagogical experiment, control tests, physical training, 7-meter throw, defensive movements, training program, testing, athlete development. Dolzarbligi. Gandbolda individuallik quyidagicha amalga oshiriladi: yoshi, jinsi, o‘yin ampluasiga qarab, antopometrik biologik holat. Tayyorgarlik o‘sishining asosiy shartlaridan biri mashg‘ulot yuklamalarini oqilona oshirishdir. Faqat bu holda yuklama darajasi shug‘ulanuvchi ish qobiliyatini hisobga olgan holda beriladi. Mashg‘ulot yuklamalarini shunday tanlash lozimki, unda har bir shug‘ullanuvchiga individual, guruh gandbolchilariga ushbu bosqichdagi ish qobiliyatini Hisobga olib beriladi. Talabalarning jismoniy tayyorgarliklarini hisobga olib mashqlar shiddatini oshirishga qaratish zarur. Shug‘ullanuvchilarning dinamik xarakterdagi mashqlarni xar hil tempda bajarishga o‘rgatish maqsadga muvofiqdir. Shu boisdan zamonaviy sport musobaqalarida o‘zaro raqobatning keskinlashuvi va sport natijalarining to‘xtovsiz o‘sib borishi o‘quv-mashg‘ulot jarayoniga yangicha ilmiy nazar bilan yondashishni taqozo etadi. Yuksak maxorat, keng va psixofunksional imkoniyatlarga ega yosh, iqtidorli hamda raqobatbardosh sportchilarni tayyorlash muammosi muqobil va samarador pedagogik texnologiyalarni ishlab chiqish zaruriyatini kuchaytirmoqda. Tadqiqotning maqsadi. Gandbol ixtisosligi talabalarining gandbol sport turi bo‘yicha jismoniy, texnik tayyorgarligini rivojlantirish va ko‘nikma, malakalarini aniqlash. Tadqiqot vazifalari: 1. Ilmiy adabiyot manbaalarini tahlil etish va ilmiy-uslubiy tajribalarni umumlashtirish. 2. Pedagogik kuzatishlar va nazorat testlari qabul qilish. 3. Tajriba va kuzatish natijalarini matematik statistik usullar orqali tahlil qilish. Biz tomondan berilgan mashqlarni tadqiqotimiz davomida tajriba guruhimizning mashg‘ulotlariga joriy qildik, olib borilgan ilmiy tadqiqot ishlari tahlil qilindi, tadqiqotdan oldingi olingan natijalar tadqiqotdan keyingisi bilan solishtirildi hamda matematik statistik usullari bilan olingan maʼlumotlar tahlil qilindi. Tadqiqotning natijalari va ularning muhokamasi. Tadqiqotimizda ishtirok etgan nazorat va tajriba guruhlari tarkibiga kirgan 1-bosqich ixtisoslik talaba qizlarning jismoniy, texnik tayyorgarlik va o‘yin mashqlarini o‘z ichiga olgan pedagogik tadqiqot davomida qanday shakllanishi mumkinligini nazoratga oldik. 5 42 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ 1-bosqich ixtisoslik talaba qizlarining jismoniy, texnik tayyorgarligini maxsus testlar yordamida pedagogik tajriba o‘tkazildi. Natijalar quyidagi jadvalda keltirildi. 1-bosqich ixtisoslik gandbolchilarning texnik tayyorgarlik ko‘rsatkichlari 2x20 metr himoya 7 metrlik jarima 30 soniyada to‘pni devorga turishda Ko‘rsatkichlar to‘pini uzatish/ilib olish, soni harakatlanish, uloqtirish, soni sekund tajriba 27,33±1,64 4,26±0,78 24,81±0,74 boshida Tajriba tajriba 35,09±1,66 6,51±0,53 22,68±0,59 guruhi oxirida P Р 0,05 Р>0,05 Р>0,05 Maxsus ishlab chiqilgan tayyorgarlik dasturi gandbolchilarning texnik tayyorgarlik darajasini oshirishga yordam berdi. Yakuniy natijalar tajriba guruhi gandbolchilarining jarima to‘pini uloqtirish va gandbolchi himoya turishida harakatlanish testlari bo‘yicha ko‘rsatkichlarida ishonchli o‘sish sodir bo‘lganligini ko‘rsatdi. Tajriba yakuniga ko‘ra, jarima to‘pini uloqtirish bo‘yicha o‘rtacha guruh qiymati 49,5%ga, gandbolchi himoya turishida harakatlanishning o‘rtacha tezligi esa 8,3%ga o‘sdi. To‘pni devorga uzatish ko‘rsatkichi tajriba guruhida 25%ga ko‘paydi, bu esa natija ishonchli o‘sganligi to‘g‘risida guvohlik beradi. Xulosa. Tajriba guruhi gandbolchilari tajriba oxirida texnik tayyorgarlikni rivojlanish darajasiga ko‘ra, o‘z tengdoshlari nazorat guruhiga nisbatan ancha yuqori natijalarni ko‘rsatdilar. O‘z navbatida, nazorat guruhi sportchilarining texnik tayyorgarlik ko‘rsatkichlarida ham ijobiy o‘zgarishlar kuzatildi, ammo ular statistik ishonchli bo‘lmadi. Pedagogik tajriba jarayonida olingan natijalar gandbolchilar tayyorgarlik mashg‘uloti bo‘yicha biz ishlab chiqqan tajriba uslubiyati samaradorligini tasdiqladi. 5 43 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ