BO‘LAJAK PEDAGOG KADRLARNI IJODIY FIKRLASHGA O‘RGATISH TEXNOLOGIYALARI

Аннотация

Maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarning ijodiy fikrlashini shakllantirishga yordam beradigan pedagogik texnologiyalar haqida umumiy ma'lumot berilgan. Bu bo‘lajak o‘qituvchilarda ijodkorlikning shakllanish darajalari, ijodiy fikrlashidagi farqlar va tasvirlangan shakllar va o‘qitish usullarining ijodiy fikrlashni shakllantirishga ta'siri haqida yoritilgan. Kalit so‘zlar: ijodkorlik, ijodiy fikrlash, bo‘lajak o‘qituvchi, tafakkur turi, o‘qitish usuli, kasb-hunar ta'limi. Zamonaviy ta'lim tizimi o‘qituvchilardan nafaqat bilimlarni o‘rgatishni, balki o‘quvchilarning ijodiy tafakkurini rivojlantirishni ham talab qiladi. Bo‘lajak o‘qituvchilarning ijodiy fikrlash qobiliyatini shakllantirish ta'lim jarayonining eng muhim vazifalaridan biri hisoblanadi. Pedagogik texnologiyalar, shuningdek, ijodiy fikrlashni rivojlantirishning samarali vositalaridan biri sifatida ta'lim jarayonida keng qo‘llaniladi. Ushbu maqolada, bo‘lajak o‘qituvchilarning ijodiy fikrlashini shakllantirishga yordam beradigan pedagogik texnologiyalar haqida umumiy ma'lumot berilib, ijodkorlikning shakllanish darajalari, turli kurs talabalarining ijodiy fikrlashidagi farqlar va o‘qitish usullarining ijodiy fikrlashni shakllantirishga ta'siri tahlil etiladi. Metodologiya. Ijodiy fikrlashni shakllantirishda qo‘llaniladigan pedagogik texnologiyalarni tadqiq etish uchun bir nechta metodologik yondashuvlar ishlatiladi: 1. O‘qituvchilarning ijodiy fikrlashini rivojlantirish jarayonini kuzatish va baholashda eksperimentlar o‘tkazish, ijodiy fikrlashni shakllantiruvchi metodlarning samaradorligini aniqlash. 2. Talabalarga amaliy mashg‘ulotlar, guruh ishlarida ijodiy yondashuvlarni qo‘llash va muammolarni echishda ijodkorlikni rivojlantirish. 3. Pedagogik jarayonda ijodiy fikrlashni shakllantirishda muammolarni yechishga qaratilgan yondashuvni qo‘llash. Bu o‘qituvchilarga yangi g‘oyalar yaratish va muammolarni innovatsion tarzda hal qilish imkonini beradi. 4. Talabalar o‘z fikrlarini, hissiyotlarini va o‘rgangan narsalarini tahlil qilish orqali ijodiy fikrlashni rivojlantiradi. 5 MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference 5. Yaratilish jarayonida ijodkorlikni qo‘llab-quvvatlash uchun talabalar bilan kreativ vazifalar ustida ishlash, masalan, dizayn, teatr, musiqa yoki boshqa san’at sohalariga oid loyihalar yaratish. 6. Ushbu metodlar bo‘lajak o‘qituvchilarning ijodiy fikrlashini rivojlantirishga imkon beradi va o‘quv jarayonini yanada samarali qiladi. Natijalar. Talabalarning ijodiy tafakkurini rivojlantirish jarayoni o‘qituvchi va o‘quvchilarning tegishli, maxsus tashkil etilgan sharoitlarda o‘quv jarayonini tashkil etishning zarur shakllari va usullaridan foydalangan holda maqsadli o‘zaro ta'siri va hamkorligidan iborat. Bo‘lajak o‘qituvchilarning ijodiy tafakkurini shakllantirishga ularning ta’lim-tarbiya jarayonida noan’anaviy shakl va metodlar, innovatsion texnologiyalar, treninglar, konferensiyalar, ko‘rik-tanlovlar, munozaralar va boshqalarni qo‘llash yordam beradi, deb ta’kidlash qonuniydir. O‘quv, ilmiy va kasbiy-pedagogik vazifalarni shakllantirish va hal qilish bilan bog'liq bo‘lgan muammoli ta'lim tamoyillarini amalga oshirish ham o‘quvchilarning ijodiy tafakkurini rivojlantirish jarayonining samaradorligini oshirishga yordam beradi. Bo‘lajak o‘qituvchilarning asosiy kasbiy tayyorgarligi bosqichida o‘qitishning evristik usullari samarali bo‘lib, o‘quvchilarning ijodiy salohiyatini rivojlantirishni rag'batlantiradi va ularning fazilatlarini shakllantirishga yordam beradi.1 Muammolar va yechimlar Bo‘lajak o‘qituvchilarning ijodkorligini rivojlantirish muammosiga yetarlicha e'tibor berilmagan sharoitda o‘qitishni tashkil etishga bunday yondashuv o‘quvchilarning har tomonlama rivojlanishiga va ularning mustaqil ijodiy shaxs sifatida shakllanishiga salbiy ta'sir qiladi. Shunday qilib, bo‘lajak o‘qituvchilarga chet tilini o‘rgatish jarayonida ijodiy fikrlashni rivojlantirishning kompleks tizimini ishlab chiqish va o‘quvchilarning ijodiy qobiliyatini rivojlantirishga qaratilgan vazifalarni bajargan holda chet tili matnlari bilan ishlashni tashkil etish bo‘yicha uslubiy tavsiyalarni ishlab chiqish muhim ko‘rinadi. Asosan chet tilini o‘rganishning o‘ziga xos natijalariga erishishga qaratilgan vazifalarni bajaradilar: - yangi leksik birliklarni o‘rganish, - bir xil nutq va nutqning uslubiy ko‘nikmalarini rivojlantirish, 6 MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference - talabalarning ijodiy salohiyati va ijodiy fikrlash qobiliyatini ro‘yobga chiqarish bilan bog'liq vazifalar 10% dan ko‘p emas. Xulosa Bo‘lajak o‘qituvchilarning ijodkorligini rivojlantirish muammosiga etarlicha e'tibor berilmagan sharoitda o‘qitishni tashkil etishga bunday yondashuv o‘quvchilarning har tomonlama rivojlanishiga va ularning mustaqil ijodiy shaxs sifatida shakllanishiga salbiy ta'sir qiladi. Shunday qilib, bo‘lajak o‘qituvchilarga chet tilini o‘rgatish jarayonida ijodiy fikrlashni rivojlantirishning kompleks ti