PREPARING CHILDREN WITH DISABILITIES INVOLVED IN INCLUSIVE EDUCATION FOR FAMILY LIFE

Аннотация

In every step of history, there are heroic figures worthy of its own period, and each of them has the same actions and moves in the past. In the end, the future of the nation of the children was distributed in the form of a tool of the history of their ancestors. They respected people who were brave, intelligent, wise, brave, and took care of their country. The more distant the era is from us, the more wonderful feelings of wisdom, the values of the nation, the morals of courtesy will come closer to us, and we will be the source of our sense of date, the praise of our youth, and we will contribute to the progress of our national day. Key words: History, people, intelligent, culture, feelings, village, progress, respect. XX ÁSİRDİŃ 20 -30 JILLARINDA QARAQALPAQ XALQINIŃ MÁMLEKETLİK İSKERLERİ (A. DOSNAZAROV, Q. AWEZOV.). Tayrova Biybisanem Perdebay qızı Qaraqalpaqstan mámleketlik universiteti Magistratura bólimi Tariyx qánigeligi 1-kurs magistrant Abstrakt Tariyxtıń har bir basqıshında óz dáwirine layıq qaharman tulǵalar bar, olardıń har biri óz zamanı ortaǵa keltirgen mashqalalardı sheshiwde aynıqsha háreketleri, gúresleri menen kózge tuskeni ushın xalıq yadında óshpes iz qaldıradı. Sonıń ushında ózinin perzentlerin xalqınıń keleshegi ushın tarbiyalawda ata-babalarınıń tariyxın tiykarǵı qural retinde paylalanǵan. Olar baslap bergen jol menen júrip, aqıllı, dana, batır, eldiń ǵamxorshısı bolǵan insanlardı húrmetlegen. Olardıń dáwiri bizden qansha uzaqlasqan sayın, olardı danalıq hám ájayıp tuyǵıları, xalıqtıń arzıwı menen shiyelenisip baylanǵan, adep-ikramlılıq násiyatları bizge jaqınlasıp, sanasezimimizdiń ósiwine, ózligimizdi maqtap júriwimizge dárek bolıp milliy sanamızdıń rawajlanıwına óz úlesin qospaqta. Tayanısh sózler: Tariyx, xalıq, háreketler, awıl hu`rmet. Sovet rejimi óz hákimiyatın bekkemlep alǵannan keyin, onıń ózgeshelikleri kem-kemnen ashıqtan-ashıq kórine basladı. Bul jaǵday atap aytqanda, milliy respublikalardaǵı basshı xızmetkerlerge qatnasıqta anıq kórindi. Júzege kelgen hákimshilik-buyrıqpazlıq sisteması hám onıń basshı ózegi esaplanǵan Pútkil Awqamlıq kommunistrler (bolshevikler) partiyası — VKP(b) bul waqıtqa kelip «socializm tiykarlar»ın qurıwǵa keskin kiristi hám de jámiyettiń barlıq tarawlarında húkimdarlıq dárejesin iyeledi. A.Dosnazarov mámleket iskerligin “Qosshı” shólkeminen baslaǵan, keyininen xalıq xojalıǵı ushın kadrlar tayarlaw boyınsha qısqa múddetli kurslar ashqan. 1925-jılda Qaraqalpaq tolıq huqıqlı wálayatı Kompartiyasi wálayat komitetiniń juwapker (birinshi) xatkeri. 1925-jılda ol jańa álipbe jaratıw hám mekteplerde balalardı oqıtıw ushın eski kadrlardı tartıwda aktiv qatnastı. Mektepler ushın jańa sabaqlıqlar jaratıw usınısı menen shıqtı. Jaslar arasınan intalı ul- qızlardı Tashkent hám Moskva qalalarına oqıwǵa jiberdi. 1925-jılda onıń aktiv qatnası 66 menen Tórtkúl qalasında pedagogika hám awıl xojalıǵı texnikumlari dúzildi.[1:65] XX asirdiń 30-50-jılları sıyasıy baǵdarda dindi biykarlaw maqsetinde alıp barılǵan qataǵan siyasat aqıbetinde ata-babalarımızdıń teberik qolları menen qurılǵan xalqımızdıń biybaha estelikleriniń belgili bóleginiń joq bolıp ketiwine alıp keldi. Sonday-aq, xalqımızdıń tarıyxı, mádeniyatı hám ádebiyatı arab parsı imlasında jazılǵan kópshilik shıǵarmalar órtelip, joq etilip jiberildi. Xalqımızdıń ótmishtegi bir neshe ásirlik tarıyxın óz ishine qamtıytuǵın ruwxıy miyrasına bolǵan bunday bir tárepleme qatnas ruwxıy mádeniyatımızdıń rawajlanıwında óziniń tásirin jasamay qoymaydı. Qaraqalpaqstannıń mádeniyatın, ádebiyatın, dóretiwshiligin rawajlandırıwda belgili jámiyetlik isker, jazıwshı, dáslepki jurnalist sıpatında úlken úles qostı. Ol qarqalpaq ádebiyatın, ásirese dramaturgiyasın qáliplestiriwshilerdiń biri. Bul iste tek shólkemlestiriwshi emes, al dáslepki qaraqalpaq dramasınıń dóretiwshisi Qasım Áwezov 1897-jılı Shımbay rayonındaǵı házirgi Keńes sovxozınıń Kirov atındaǵı bóliminde tuwılǵan.1920-30-jılları Qaraqalpaqstanda, Qazaqstanda, Moskvada basshı orınlarda kóp jıllar islewine baylanıslı Q.Áwezov bir qansha rus jazıwshıları menen Qazaqstan hám. Orta Aziya jazıwshıları menen tanısıp, pikir almasıp, o'ziniń dóretiwshilik isine tájiriybe toplaydı. Qasım Áwezov 1925-jılı 16-jılǵı Shımbay waqıyası haqqında "Каракалпакстан к 10-летию Казахстана" (Alma-ata, 1930), "Qaraqalpaqstan mádeniyatı gúllenip rawajlanıw jolında" (1934) taǵı basqa miynetler jazadı. 1928-1932-jılları Qaraqalpaqstan jazıwshılar birlespesiniń jumısına aktiv qatnasadı. Onıń dramalıq bo'limine basshılıq etedi. 1932-jılı 19-iyun qararı menen Qaraqalpaqstan oblastlıq partiya komiteti QarAPP tı tarqatıp, Qaraqalpaqstan jazıwshılarınıń shólkemlestiriw komitetin du'zip, oǵan Qasım Áwezov baslıq, A.Begimov juwaplı xatket etip saylanadı.[2:88] Q.Áwezov A.S.Pushkinniń "Evgeniy Onegin" romanın awdarıwdı baslap, onnan ayrım úzindiler járiyalaydı. A.Nawayınıń "Farhad hám Shiyrin" dástanın awdarıwǵa qatnasadı. Hamza Hákimzada Niyaziydin qosıqlarınan awdarmalar daǵazalap baradı. Molerdin "Skape