XALQ HAYOTIDAGI HODISALARGA ETNOPEDAGOGIK YONDASHUV

Аннотация

Сегодня ни для кого из нас не секрет, что в жизни народа исчезают национальные традиции, ценности и обычаи. В этой статье мы поговорим о целенаправленных задачах, решаемых на пути воспитания молодого поколения, сохранения культурного наследия и укрепления духовного единства в обществе, а также о роли этнопедагогикивэтомнаправлении. Ключевые слова: народная педагогика, этнопедагогика, реформы, ценность, инвестиции, психологические взгляды,первичноеопределение Annotation: Today, it is no secret to any of us that national traditions, values ​ ​ and customs are disappearing in the life of the people. Through this article, we will talk about the purposeful tasks carried out in the way of educating the young generation, preserving cultural heritage and strengthening spiritualunity in society, andtherole ofethnopedagogy inthisdirection. Key words: folk pedagogy, ethnopedagogy, reforms, value, investment, psychological views, primary definition Barchamizga birdek ma’lumki, dunyo bo’ylab barcha rivojlanayotgan mamlakatlar qatori bizning yurtimizda ham bir qator islohotlar o’tkazilmoqda. Yurtimiz kundan kunga turfa zamontalab rivojlanishlar bilan boyib borayotgani yaxshi albatta. Lekin bir qatorda investitsiyalar avj olgan bir vaqtda milliy qadriyat va an-analarimizning asta-sekinlik bilan yo’q bo’lib borayotgani o’z o’rnidakishi ko’nglini hunob qiladi O’z navbatida bilishimiz kerak bo’lgan narsalardan biri bu xaqimiz orasida pedagogik va psixologik qarashlarning qay darajada to’g’ri ekanligi kundek ravshan. Quyida ushbu iboraga berilgan birlamchi ta’rifni keltirish maqsadga muvofiq: Xalq pedagogikasi – bu xalqning asrlar davomida to‘plangan hayotiy tajribasi, urf-odatlari, qadriyatlari va an’analari asosida shakllangan tarbiya usullari va vositalari majmuasidir. U og‘zaki ijod, madaniy meros va turmush tarzi orqali avloddan-avlodga o‘tib keladi. Xalq pedagogikasi tarbiya va ta’limdamilliy qadriyatlarga asoslangan amaliy tajribani o‘z ichiga oladi. Shu o’rinda uningvazifalari bilan tanishamiz. Xalq pedagogikasiningvazifalari: www.wordlyknowledge.uz ILMIYMETODIK JURNAL JOURNAL OFIQRO –ЖУРНАЛ ИҚРО –IQRO JURNALI –volume 14,issue02,2025 ISSN:2181-4341, IMPACT FACTOR( RESEARCH BIB )–7,245,SJIF–5,431 1. Axloqiy tarbiya: Insonni halollik, vatanparvarlik, mehnatsevarlik, kattalarga hurmat, va kichiklarga mehr-oqibat kabi qadriyatlar asosidatarbiyalash. 2. Madaniy merosni saqlash: Xalqning urf-odatlari, an’analari, va og‘zaki ijod namunalarini kelajak avlodga yetkazish. 3. Amaliy ko‘nikmalarni o‘rgatish: Hayotda qo‘llaniladigan hunarmandchilik, dehqonchilik va boshqako‘nikmalarni yosh avlodga o‘rgatish. 4. Milliy o‘zlikni shakllantirish: Yoshlarni o‘z milliy madaniyatiga hurmatli va sadoqatli shaxslar sifatidatarbiyalash. 5. Ijtimoiy birdamlikni mustahkamlash: Jamoat hayotidagi o‘zaro yordam va hamjihatlik ruhini rivojlantirish. 6. Tabiatga munosabatni o‘rgatish: Atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiatni asrash va undan oqilona foydalanish ko‘nikmalarini singdirish. Xalq pedagogikasi zamonaviy ta’lim tizimi uchun boy manba bo‘lib, tarbiya jarayonini milliy ruhda tashkil etishga xizmat qiladi. Hozirgi kunda kelajak avlodning yuqori qulayliklarda shod-xurramlikda unib o’sishi uchun barcha shart-sharoitlar yaratilgan. Shunday bo’lsa ham yoshlarimiz orasida milliy urf- odatlarimizning yo’qolib ketishi global muammolardan biri sanalmoqda. Barcha zamonlarda bo’lgani kabi biz ta’kidlayotgan Etnopedagogik yondashuvning ham aholi kundalik turmush tarzidao’z yechimlari mavjuddir. Etnopedagogik yondashuv deganda, xalq hayotidagi hodisalarga milliy an’analar, urf-odatlar, qadriyatlar, vamadaniyat prizmasidan qarash, ularga milliy ruhda tarbiya berish nuqtai nazaridan yondashish tushuniladi. Bu yondashuv orqali yosh avlodga o‘zxalqining ma’naviy merosi, tarixi, hamda madaniyati asosidata'lim vatarbiya berish amalga oshiriladi. Asosiy tamoyillari: 1. Milliy madaniyat va qadriyatlarga asoslanish: Har bir xalqning turmush tarzi va an’analari yoshlar tarbiyasidaasosiy manba sifatidaxizmat qiladi. 2. Madaniy xilma-xillikni hurmat qilish: O‘z xalqining madaniyatini qadrlash bilan birga, boshqa xalqlarning madaniy qadriyatlariga hurmat bilan qarash. 3. Amaliy hayotga bog‘liqlik: Xalq hayotidagi hodisalardan o‘rgatish va ulardan kundalik turmushdafoydalana olishnio‘rgatish. 4. Mahalliy an’ana va urf-odatlarni inobatga olish: Tarbiya jarayonida o‘z hududiga xos xususiyatlarni hisobga olish. Bu yondashuv ta’lim va tarbiya jarayonini yanada boyitib, o‘quvchilarni o‘z milliy o‘zligiga ega, jamiyatning ma’naviy asoslariga hurmatli shaxslar qilibshakllantirishga xizmat qiladi. Etnopedagogika xalq hayotida muhim o‘rin tutadi, chunki u insonlarni tarbiyalashda milliy an’analar, qadriyatlar va madaniy merosdan foydalangan holda jamiyatni rivojlantirishga xizmat www.wordlyknowledge.uz ILMIYMETODIK JURNAL JOURNAL OFIQRO –ЖУРНАЛ ИҚРО –IQRO JURNALI –volume 14,issue02,2025 ISSN:2181-4341, IMPACT FACTOR( RESEARCH BIB )–7,245,SJIF–5,431 qiladi. Etnopedagogika xalq