O‘QUVCHILARNI KASB-HUNARGA YO‘NALTIRISHDA MEHNAT QILISH ODOBINI O‘RGATISH

Аннотация

Har bir inson u yoki bu kasbni yoki bir necha kasb-hunarni egallashi mumkin, «Bir yigitga qirq hunar ham oz» degan maqolning mazmunida ham bir necha kasbni egallash hayotiy ehtiyoj ekanligiga ishora etiladi. Har bir kasbning, hunarning o‘ziga xos mashaqqati va lazzati bor. Uning mashaqqatini matonat tinimsiz izlanish, sabr-toqat bilan yenggan insongina, uninglazzatidan bahra oladi. Kelajakda rohat vafarog‘atdayashaydi. Kalit sо‘zlar: Kasb – hunar, milliy an‘analar, ijodkorlik, qobiliyat, fanlararo aloqalar, umum mehnat ko‘nikmavamalakalari, texnologiya. Аннотатсия: Каждый человек может освоить однуили несколько профессий,и пословица «Одному молодому человеку сорока профессий мало» также говорит о том, что овладение несколькими профессиями является жизненной необходимостью. Каждая профессия и ремесло имеют свои сложности и удовольствия. Только тот, кто преодолевает трудности с упорством, неустанным стремлением и терпением, может наслаждаться ее радостями. В будущем онбудет житьвкомфортеиудобстве. Ключевые слова: Профессия - ремесло, национальные традиции, творчество, способности, междисциплинарные связи, общетрудовые навыки и квалификация, технология. Annotation: Each person can master one or more professions, and the proverb "Forty professions are not enough for one young man" also says that mastering several professions is a vital necessity. Each profession and craft has its difficulties and pleasures. Only he who overcomes difficulties with perseverance, tireless striving and patience can enjoy its joys. In the future, hewill livein comfort and convenience. Keywords: Profession - craft, national traditions, creativity, abilities, interdisciplinary connections, general work skills andqualifications, technology. O‘zbekistonning boy madaniy merosi, milliy qadriyatlari, mehnat va kasb-hunar madaniyati o'quvchilarni kasbga yo'naltirishda muhim rol o'ynaydi. Milliy an'analardan foydalanish orqali o'quvchilarda kasb –hunargabo‘lgan qiziqishlari shakillanaboshlaydi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «Umumiy o‘rta ta’lim muassasalari o‘quvchilarini xorijiy tilva zamonaviy kasblarga o‘qitish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»2024 yil 2 fevraldagi PQ-53-son qarori ijrosini ta’minlash hamda umumiy o‘rta ta’lim muassasalari o‘quvchilarini kasb-hunarga yo‘naltirish, maktabga tadbirkorlik sub’ektlarini manfaatli hamkorlik asosida jalb etish maqsadida Vazirlar Mahkamasi tomonidan bir qancha qarorlar ishlab chiqilgan. Shu boisdan yoshlarning ma’naviy, axloqiy, jismoniy, ruhiy ehtiyojlarini hisobga olgan holda ularni har tomonlama kasb-hunar tanlashga mustaqil tayyorlash dolzarb muammodir. www.wordlyknowledge.uz ILMIYMETODIK JURNAL JOURNAL OFIQRO –ЖУРНАЛ ИҚРО –IQRO JURNALI –volume 14,issue02,2025 ISSN:2181-4341, IMPACT FACTOR( RESEARCH BIB )–7,245,SJIF–5,431 Yoshlarni kasb-hunar tanlashga tayyorlashda har bir o‘g‘il-qiz shaxsidagi individual xususiyatlar majmuasini nazarda tutib, ularning ruhiyatidagi tug‘ma imkoniyatlar, hayot davomida tarkib topgan va mustahkamlanib, xarakteriga aylanib qolgan ma’lum bir kasb-hunarga nisbatan bo‘lgan layoqat, moyillik, iqtidor, iste’dod, qobiliyat, qiziqish va aql-zakovat ustunliklariga qarab kasb-hunar tanlashga yo‘naltirish bugungi kunimizning xarakterli belgilaridan biri hisoblanadi. O‘quvchi yoshlarni kasb-hunarga yo‘naltirishda ularning ma’naviy-axloqiy qiyofasidagi insoniy fazilatlar bilan ta’limiy xarakterdagi xislatlar majmuasi o‘rtasidagi o‘zaro moslikning qay darajada tanlayotgan kasb-hunarga tayyorlashda fan o‘qituvchilari, sinf rahbarlari, ota-onalar va mahalla faollarining shaxsiy namunasi va hamkorlikda amalga oshiriladigan tadbirlar kasbga tayyorlashning hozirgi kundagi dolzarb masalalaridan biridir. Maktab o‘quvchilarini kasb-hunarga bo‘lgan intellektual va ma’naviy ehtiyojlarini mukammalroq qondirish maqsadida ishlab chiqarish korxonalariga, kasb-hunar haqida ma’lumot beruvchi o‘quv markazlariga, jahon andozalari talablariga javob beradigan zavod va fabrikalarga ekskursiyalar uyushtirish, ilg‘or kasb-hunar vakillari bilan uchrashuv kechalari tashkil etish, o‘quvchilardagi kasb-hunarga oid tasavvur va tushunchalarini kengaytirishga alohida imkoniyat yo‘llarini ochadi. Tajribali pedagoglar har bir kasb-hunarning ijtimoiy mohiyatini yoshlar tomonidan qanday tushunib anglashlarini, ular kasb-hunar egasi sifatida kimlargadir kerakli odam sifatida, Vatan, el, yurt uchun fidoyi mehnat qilish ularning muqaddas burchlari ekanligini qalbdan his etuvchi hushyor murabbiy, barkamol pedagog sifatidafaoliyat ko‘rsatishi zarur. Pedagog o‘quvchilarni kasb-hunarga yo‘naltirishda ilm-fan uchun chanqoq bo‘lgan, yangiliklarga intilib yashaydigan, milliy g‘ururi yuksak, favqulodda holatlarda o‘zini namoyon eta biladigan qobiliyatli yoshlarni aniqlashda psixologik, pedagogik tadqiqotlarning ilmiy tavsiyalarini nazarda tutib, tadbirkorlik asosida yondashadigan ijodkor, izlanuvchan, zukko, ziyrak, aql-zakovat egasi bo‘lishilozim. Qadimdan ota-bobolarimiz bola tarbiyasida mehn