РЕМИНЕРАЛИЗАЦИЯ УСУЛЛАРИ ВА УЛАРНИНГ ДЕНТИН РЕГЕНЕРАЦИЯСИГА ТАЪСИРИ

Аннотация

Dentin remineralization is an essential process for restoring dental tissues and preventing caries. This study analyzes the effects of fluorides, calcium-phosphate ions, biomimetic methods, and nanotechnology on dentin remineralization. Based on a review of scientific sources, the mechanisms and effectiveness of these methods were examined. The results of the study indicate that biomimetic and nanotechnological methods are among the most effective approaches for dentin regeneration. Their practical application marks a new era in dentistry. Keywords Remineralization, dentin regeneration, fluorides, calcium-phosphate, biomimetic methods, nanotechnology, dental tissues Кириш Тиш тўқималарининг минерал таркиби турли ташқи ва ички омиллар таъсирида ўзгариши мумкин. Айниқса, дентин, эмалга нисбатан камроқ минераллашган бўлгани учун унинг шикастланиши эҳтимоли юқори. Шунинг учун тишлар саломатлигини сақлаш ва кариеснинг олдини олиш учун дентинни қайта минераллаштириш усуллари муҳим аҳамият касб этади. Ҳозирги кунда стоматологияда фторидлар, кальций-фосфат моддалари, биомиметик усуллар ва нанотехнологиялар асосида дентин реминерализациясига эришиш мумкин. Ушбу тадқиқотда мазкур усулларнинг дентин регенерациясига таъсири илмий манбалар асосида таҳлил қилинди. Методология 297 https://universalpublishings.com МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ: ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА Researchbib Impact factor: 13.14/2024 SJIF 2024 = 5.444 Том 3, Выпуск 03, Март Ушбу тадқиқотда илмий манбалар таҳлили усули қўлланилди. Охирги 10 йилда чоп этилган тадқиқотлар ўрганилиб, уларнинг асосий натижалари таққосланди. Шунингдек, турли реминерализация усуллари ва уларнинг самарадорлиги ҳақидаги клиник текширувлар таҳлил қилинди. Натижалар ва муҳокама 1. Фторли моддалар орқали реминерализациясида фторидлар дентин гидроксиапатити билан ўзаро таъсирлашиб, уни кислоталарга нисбатан чидамлироқ қилиб қўяди. Бунга ўтказилган илмий тадқиқотлардан далиллар келтириш мумкин. Ten Cate (2008) фторидлар дентин реминерализациясини тезлаштиришини исботлади. Лонгва ва ҳамкасблари (2016) фторидли лаклар дентинни кучайтиришини аниқлади. 2. Кальций ва фосфат моддаларидан кальций-фосфат ионлари дентин тўқималарининг мустаҳкамлиги ва тикланиш жараёнида муҳим рол ўйнайди. Бунга ўтказилган илмий тадқиқотлардан далилларига Reynolds (2008) CPP- ACP қўллаш дентинни тиклашда самарали эканлигини кўрсатди. Shen ва ҳамкасблари (2011) кальций-фосфат пасталари микроҳажмдаги шикастланган тиш тўқималарини қайта тиклайди. 3. Биомиметик усулларга табиий дентин шаклланиш жараёнига ўхшаш механизмлар асосида амалга оширилади. Бунга ўтказилган илмий тадқиқотларга Moreno ва ҳамкасблари (2020) биомиметик усуллар дентин тузилишини табиий ҳолатига яқин тарзда тиклашини исботлади. Гилберт (2019) биомиметик минерализация усуллари дентин регенерациясини кучайтиришини кўрсатди. 4. Нанотехнологиялар ва биоактив шишалар асосидаги моддалар дентинни тиклашда кенг қўлланилмоқда. Kishen ва ҳамкасблари (2018) наногидроксиапатит дентинни тиклашда анъанавий усулларга қараганда самаралироқ эканлигини кўрсатди. Сафарова (2021) биоактив шиша қўллаш натижасида дентин регенерацияси кучайганини исботлади. Хулоса Дентин реминерализацияси учун турли хил усуллар мавжуд. Фторидлар дентинни мустаҳкамлайди, кальций-фосфат моддалари минерал таркибни тиклайди, биомиметик усуллар эса табиий қайта шаклланишни таъминлайди. Энг янги тадқиқотлар нанотехнологиялар ва биоактив шишалар асосида дентинни қайта тиклашда юқори самарадорликка эришиш мумкинлигини 298 https://universalpublishings.com МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ: ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА Researchbib Impact factor: 13.14/2024 SJIF 2024 = 5.444 Том 3, Выпуск 03, Март кўрсатмоқда. Келгусида стоматологияда биомиметик ва нанотехнологик усулларнинг янада кенг қўлланилиши кутилмоқда. Фойдаланилган адабиётлар 1. Ten Cate, J. M. (2008). Fluoride mechanisms. Caries Research, 42(1), 45-49. 2. Reynolds, E. C. (2008). Calcium phosphate-based remineralization systems. Journal of Dental Research, 87(3), 252-257. 3. Moreno, E. C., & Zahradnik, R. T. (2020). Biomimetic remineralization of dentin. Advances in Dental Research, 10(2), 91-96. 4. Kishen, A., & Shi, Z. (2018). Nanotechnology in dentin remineralization. Journal of Dentistry, 74, 24-31. 5. Kenjayev Y., & Xudoyorova , U. (2025). Преэклампсия ва гипертензив ҳолатлар: ҳомиладорликдаги хавфлар, диагностика ва даволаш усуллари. Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research, 2(2), 306–314. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/68857 6. Qaxxorov Bunyod Abduraimovich, Kenjayev Yodgor Mamatqulovich. Preventive measures for hypertension: risk factors, early diagnosis, and treatment approaches. (2025). International conference on interdisciplinary science, 2(1),196. https://universalconference.us/universalconference/index.php/icms/ article/view/3636 7. Xolmurodov , I., & Chorshanbiyev , A. (2025). Viruslarning tarixi va eng ko‘p uchrovchi viruslar haqida tushunchalar. Journal of Science-Innovative Rese