O‘QUVCHILARNI NO‘ANANAVIY BAHS MUNORAZALI DARS ORQALI KASB-HUNARGA YO‘NALTIRISH

Аннотация

в статье рассматриваются идеи о том, как направить учащихся в профессию с помощью нетрадиционных дебатов на уроке муноразали в качестве развивающего урока. Ключевые слова: урок, методика, карьера, виды профессий, интерактивное образование, маленький гуру. Annotation: the article describes ideas about directing students to the profession through a non-traditional debate munorazali lesson as a lesson development. Keywords: lesson, methodology, career, types of profession, interactive education, little guru. Kasbga yo‘naltirish umumiy o‘rta ta’limning asosiy vazifalaridan biri bo‘lib, o‘quvchilarga maktabga kelgan paytidan boshlab kasb-hunar va ularning o‘ziga xosliklari haqida tushuncha berish hamda ularning individual imkoniyatlariga mos keladigan kasbga qiziqish uyg‘otishni ko‘zda tutadi. Kasb-hunar tarbiyasi o‘quvchilarga mehnatning mohiyatini chuqur anglatish, ularda mehnatga ongli munosabat, shuningdek, muayyan ijtimoiy-foydali harakat yoki kasbiy ko‘nikma va malakalarini shakllantirishga yo‘naltirilgan pedagogik faoliyat jarayoni bo‘lib, ijtimoiy tarbiyaning muhim tarkibiy qismlaridan biri hisoblanadi. Kasb-hunar tarbiyasida quyidagi mezonlarni asos qilib olish maqsadga muvoifq. Bular: - o‘quvchilar tomonidan mehnatning ijtimoiy ahamiyatini tushunilishi; - ularning ixtiyoriy ravishda mehnat qilishlari; - ularda mehnat qilmay hayot kechiruvchilarga nisbatan nafrat uyg‘otish; - o‘quvchilarda mehnat va mehnat ahliga hurmat tuyg‘ularini qaror toptirish; - ularda mehnatda javobgarlikni his etish tuyg‘usini tarbiyalash; - ularning mehnatga ongli munosabatda bo‘lishlariga erishish; - mehnatda ijodkorlikni qo‘llab-quvvatlash; ~ 13 ~ Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali Impact Factor: 8.2 | 2181-3035 | № 4(62) - o‘quvchilarda jamiyat va umumxalq mulkini ko‘z qorachig‘iday asrash tuyg‘ularini shakllantirish; - mehnatda do‘stlik, o‘rtoqlik va hamkorlikka erishish; - o‘quvchilarning mehnatni go‘zallik manbai sifatida tushunishlariga erishish va boshqalar. Yuqoridagi mezonlar asosida o‘quvchilarni bo‘lg‘usi kasbiy faoliyatga tayyorlash jarayonini barcha ta’lim-tarbiya ishlarini mustahkam aloqada, hozirgi zamon talablariga mos holda olib borish taqozo etiladi. Shu jumladan boshlang‘ich sinf o‘quvchilarni kasb-xunarga yo‘naltirishda quyidagi no‘ananaviy bahs munorazali darsni taqdim etamiz. Mavzu: Kim bo‘lsam ekan. Maqsad: A) Ta’lmiy- o‘quvchilarga kas-xunar haqida tushuncha berish; B) Tarbiyaviy – o‘quvchilarni mehnatsevarlik ruhida tarbiyalash; S) Rivojlantiriuvchi – kasb-hunarga bo‘lgan qiziqishlarnini rivojlantirish Dars turi: Yangi bilim beruvchi Dars tipi: Noananaviy sahnalashtrilgan bahs munorazali Dars jihozi: Didaktik tarqatma materiallar, boshqotirmalar, turli kasbga oid rasmlar, texnik vosita (DVD) Dars vaqt taqsimoti Darsning borishi 3 daqiaqa 1-shart “Tanishuv” 5 daqiaqa 2-shart “Kasb-hunar haqida klaster tuzish” 5 daqiaqa Video taqdimot 10 daqiaqa 3-shart. kasb-hunar haqida sherlar 6 daqiaqa 4-shart. Boshqotirani yechish. 8 daqiaqa 5-shart.Donishmandlar fikrini va maqollarni tahlil qilish 5 daqiaqa O‘quvchilarni baholash va uyga vazifa 3 daqiaqa ~ 14 ~ Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali Impact Factor: 8.2 | 2181-3035 | № 4(62) Darsning borishi ( 3 daqiaqa) Tashkiliy qism: Salomlashish; Davomatni aniqlash O‘quvchilarga noananaviy usul bilan dars o‘tganda, quyidagi qoidalarga rioya qilish kerakligi tushuntiriladi. 1.Intizom 2.O‘zao hurmat 3.Hamkorlikda ishlash 4.Bir-birining fikrni tinglag. 5.Chaqqonlik 6.Bilimdonlik 7.Vaqtdan unumli foydalanish O‘quvchilar beshta kasbiy guruhlarga bo‘linishadi. 1. Uchuvchi 2. Tikuvchi 3. Haydovchi 4. Shifokor 5. O‘qituvchi 1-shart “Tanishuv” Guruh sardorlari o‘z guruhlarni tanishtiradilar. 1. bizning guruh “Uchuvchi” bizning shior: Samoliyotda uchuvchi, Shamollarni quchuvchi, Pastlab uchb, shunday der: -Salom Vatan, ona yer! 2. Bizning guruh “Tikuvchi” bizning shior: Tikuvchi ko‘p ter to‘kar, Tikuvchi ko‘ylak tikar Yubka shim-u kamzulcha, Sarafan, xalat nimcha. 3. Bizning guruh “Haydovchi” bizning shior: ~ 15 ~ Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali Impact Factor: 8.2 | 2181-3035 | № 4(62) Mashinada poezda Tramvayda temir izda Ziyrak, mohir haydovchi Tashir yuk va yo‘lovchi 4. Bizning guruh “Shifokor” bizning shior: Dard bor doyda darmon bor, Buni bilar shifokor, Orangizda bo‘lsa bemor Tuzatishga u tayyor. 5. Bizning guruh “O‘qituvchi” bizning shior: Bilim olib chinakam, O‘rgatamiz xarf, raqam. Hammaga berar ta’lim, O‘qituvchi muallim. 2-shart “Kasb-hunar haqida klaster tuzish” Masalan: Arra, eshik Taxta randa, Duradgor Kitob Palov Kasblar sho‘rva O‘qituvchi Oshpaz Cho‘mich Jurnal Maktab Qozon tovoq Kasblar haqida o‘quvchilarga video taqdim etiladi. Fermerlik kasbi (chorvador, dehqonlar) haqidagi video taqdimot namoish etiladi. ~ 16 ~ Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali Impact Factor: 8.2 | 2181-3035 | № 4(62) 3-shart: Guruhdagi o‘quvchilar kasb-hunar haqida sherlar yod olishgan, hozir ular shu she’rlarni namoyish qilishadi, marhamat! O‘sib-o‘