BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARDA AQLIY TARBIYANI SHAKLLANTIRISH USULLARI

Аннотация

Одной из важных задач является формирование психического воспитания учителей начальных классов. Потому что педагог не только дает детям знания, но и развивает в них умение самостоятельно мыслить, решать задачи, критически мыслить. Ментальное образование помогает предоставить учащимся качественное образование, развить их мышление, решение проблем и творческое мышление. Kalit so‘zlar: Aqliy tarbiya, boshlang'ich sinflarda aqliy tarbiya,aqliy rivojlanish, aqlni rivojlantiruvchi o'yinlar. Keywords: Mental education, mental education in elementary grades, mental development, mind-developing games. Ключевые слова: Психическое воспитание, умственное воспитание в начальных классах, умственное развитие, развивающие игры. Aql-keng ma'noda sezish va idrok etishdan boshlanib tafakkur va hayotni o'z ichiga oladigan bilish jarayonlari yig'indisidir. Aqliy tarbiya - bu insonning aqliy qobiliyatlarini, fikrlash, tushunish va tahlil qilish qobiliyatlarini rivojlantirishga qaratilgan jarayon. Aqliy tarbiya, asosan, o‘qitish va bilim olish jarayonlari orqali amalga oshiriladi va u quyidagi asosiy jihatlarni o‘z ichiga oladi: Fikrlash qobilyatini rivojlantirish, bilim olish,tahlil qilish va sintez, ijodkorlik va innovatsiya.Aqliy tarbiya, shuningdek, spirtual, etika va 9 International scientific journal “Interpretation and researches” Volume 1 issue 4 (50) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2 ijtimoiy qadriyatlarni ham o‘z ichiga oladi. U insonni nafaqat bilimdon, balki ongli va mas'uliyatli shaxs sifatida tarbiyalashga yordam beradi. Aqliy tarbiya jarayoni nafaqat o‘qituvchilar, balki ota-onalar, jamiyat va barcha o‘quvchilarni o‘z ichiga oladi. Bu jarayonda interaktiv metodlar, muhokama, loyihalar va qiyinchiliklarga duch kelish kabi usullar ishlatilishi mumkin.Aqliy tarbiya-shaxsning har tomonlama taraqqiyoti, uni turmush va mehnatga tayyorlashning muhim tarkibiy qismi. Aqliy tarbiya bilimlarni to'plash, biror narsani tahlil va sintez qilish, narsa va hodisalarni taqqoslash hamda tasniflash, umumlashtirish, mavhumlashtirish, ularni bir tizimga solishni nazarda tutadi. Boshlang'ich sinflarda aqliy tarbiya, bolalarning o'sishga va rivojlanishga bo'lgan qiziqishini oshirish, fikrlash qobiliyatlarini shakllantirish va ijtimoiy ko'nikmalarni rivojlantirishga qaratilgan muhim jarayondir. Ushbu bosqichda aqliy tarbiyani amalga oshirish uchun bir nechta asosiy jihatlar va metodologiyalar mavjud.1. O'qitish uslublari: Interaktiv darslar: O'quvchilarning faol ishtirokini ta'minlash, muhokama va tajribalar orqali bilish jarayonini quvvatlash. 1.O'yinlar va faoliyatlar: Poyga, jumboq, mantiqiy o'yinlar va boshqa o'yinlar bolalar fikrlashini va ijodkorligini rivojlantiradi. 2. Fikrni rivojlantirish:Mantiqiy fikrlashni o'rgatish: Oddiy mantiqiy masalalar va savollar bilan ishlash, ularni hal qilishda o'quvchilarga yordam berish. Muammo yechish: Real hayotdagi muammolarga yechim topish jarayonida o'quvchilarni faol ishtirok etishga undash. 3. Ijodkorlikni rag'batlantirish: Ijodiy dasturlar: San'at, musiqa, va boshqa ijodiy faoliyatlar orqali bolalarning ijodiy tafakkurini rivojlantirish. G'oyalarni o'zgartirish: Bolalarga mavjud g'oyalarni yangi shakllarga keltirish imkoniyatini berish. 4. Samarali muloqot: Ijtimoiy ko'nikmalar: Guruhda ishlash, fikr bildirish va boshqalar bilan samarali muloqot qilishni o'rgatish. O'z his-tuyg'ularini ifoda etish: Bolalarga o'z his-tuyg'ularini va fikrlarini ifoda etish imkoniyatlarini yaratish. 5. Ota-onalar va jamiyat roli:Ota-onalar bilan hamkorlik qilish, bolalar tarbiyasida birgalikda harakat qilish. Jamiyatdagi turli tadbirlarda bolalarni ishtirok ettirish, ularga ijtimoiy tajribalar berish. Boshlang'ich sinflarda aqliy tarbiya bolalarning intellektual, ijtimoiy va emosional rivojlanishida muhim rol o'ynaydi. Shuningdek, bu jarayon, bolalarga kelajakda o'z bilim va ko'nikmalarini muvaffaqiyatli qo'llash uchun zarur asoslarni tayyorlaydi. Aqliy rivojlanish — insonning aql-idrok, fikrlash qobiliyati va hissiy intilishlarini o'sishi, bilim va ko'nikmalarni rivojlantirish jarayoni. Bu jarayon yoshga qarab o'zgaradi va turli davrlarda turlicha shakllanadi. Aqliy rivojlanish: Kognitiv rivojlanish: O'rganish, tushunish, mantiqiy fikrlash va muammolarni hal qilish qobiliyatlarining o'sishi. Hissiy rivojlanish: Insonning emosional holatlari, boshqalar bilan munosabatlari, o'z his-tuyg'ularini tushunish va boshqarish qobiliyati. Ijtimoiy 10 International scientific journal “Interpretation and researches” Volume 1 issue 4 (50) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2 rivojlanish: Ijtimoiy muhitda muloqot qilish, turli ijtimoiy rollarni bajarish va ijtimoiy qoidalarni o'zlashtirish. Aqliy rivojlanish jarayoni tirik organizm sifatida insonning hayoti davomida davom etadi va ta'lim, tajriba, muhit va ijtimoiy aloqalar orqali ta'sirchanlik qila oladi. Yaxshi aqliy rivojlanish insonning hayot sifatini oshiradi va kelajakdagi muvaffaqiyatlariga olib keladi. Hozirgi vaqtda o'quvchilarni aqliy faoliyatini rivojlantir