TABIIY VA TEXNOGEN XUSUSIYATLI FAVQULODDA VAZIYATLAR VA ULARDA HARAKAT QILISH

Аннотация

This article provides detailed information on the characteristics of natural and man-made emergencies, their types, and the correct way to act in each type of emergency. The article analyzes the impact of natural emergencies such as earthquakes, hurricanes, floods, and fires, as well as man-made emergencies such as industrial explosions, radiation pollution, and chemical pollution. It also discusses what safety measures the population should take in emergency situations, evacuation routes and methods for providing medical care, and ensuring safety. The article also emphasizes the importance of correct action and preparation in each case. Keywords: Emergencies, Natural emergencies, Man-made emergencies, Earthquakes, Hurricanes, Floods, Fires, Explosions, Radiation pollution, Chemical pollution, Safety measures, Evacuation, Medical care, Ensuring security. ЧРЕЗВЫЧАЙНЫЕ СИТУАЦИИ ПРИРОДНОГО И ТЕХНОГЕННОГО ХАРАКТЕРА И ДЕЙСТВИЯ В НИХ Аннотация. В статье представлена подробная информация о характеристиках чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера, их типах, а также о том, 1672 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 3 как правильно действовать при каждом типе чрезвычайных ситуаций. В статье анализируется воздействие чрезвычайных ситуаций природного характера, таких как землетрясения, ураганы, наводнения и пожары, а также чрезвычайных ситуаций техногенного характера, таких как промышленные взрывы, радиационное загрязнение и химическое заражение. В нем также рассматриваются меры безопасности, которые необходимо соблюдать населению в чрезвычайных ситуациях, пути эвакуации и оказания медицинской помощи, а также методы обеспечения безопасности. В статье также подчеркивается важность правильных действий и готовности к любой ситуации. Ключевые слова: Чрезвычайные ситуации, Природные чрезвычайные ситуации, Техногенные чрезвычайные ситуации, Землетрясения, Ураганы, Наводнения, Пожары, Взрывы, Радиационное загрязнение, Химическое загрязнение, Меры безопасности, Эвакуация, Медицинская помощь, Обеспечение безопасности. Favqulodda vaziyatlar – bu kutilmagan va odatdagi normal sharoitlarni buzadigan, aholi va atrof-muhitga zarar etkazadigan hodisalardir. Tabiiy favqulodda vaziyatlar yer silkinishlari, to'fonlar, yong'inlar, suv toshqinlari va boshqa tabiiy hodisalarni o'z ichiga olsa, texnogen favqulodda vaziyatlar inson faoliyatining natijasi sifatida yuzaga keladi, masalan, sanoat inshootlaridagi portlashlar yoki radiatsiya chiqindilari. Ushbu maqolada tabiiy va texnogen favqulodda vaziyatlarning xususiyatlari va ularda to'g'ri harakat qilish yo'llari haqida so'z yuritamiz. Tabiiy favqulodda vaziyatlar tabiatning kuchli kuchlari natijasida yuzaga keladi. Ushbu hodisalar odatda keng miqyosda bo'lib, katta miqdordagi jonli va jonsiz mavjudotlarga zarar etkazadi. Tabiiy favqulodda vaziyatlar quyidagilarga bo'linadi: 1. Yer silkinishlari (zilzila) Yer silkinishlari yerning qattiq qismidagi harakatlar natijasida yuzaga keladigan zilzila hodisasidir. Bu tabiiy favqulodda vaziyatlarning eng xavfli va kutilmagan turlaridan biridir. Zilzila sodir bo'lganda, u yer yuzasidagi strukturalarga zarar etkazadi, ko'plab odamlar jarohatlanadi va inshootlar vayron bo'ladi. Zilzila o'zgarishlari ko'pincha kuchli shovqin va tebranishlar bilan kechadi, shuning uchun aholi ularni oldindan his qilishi va tayyorgarlik ko'rishi mumkin. Zilziladan keyin yuzaga keladigan o'zgarishlar va qiyinchiliklar, masalan, portlashlar, yong'inlar, suv toshqinlari va boshqa qo'shimcha tabiiy ofatlar, muammolarni yanada kuchaytirishi mumkin. 2. To'fonlar va bo'ronlar To'fonlar va bo'ronlar kuchli shamollar, yomg'irlar va havo o'zgarishlari natijasida yuzaga keladigan favqulodda vaziyatlardir. 1673 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 3 Ushbu hodisalar odatda iqlim o'zgarishlari va tabiiy sharoitlarning noaniqligi bilan bog'liqdir. To'fonlar, ayniqsa dengiz yoki okean sohillarida, katta qirg'oq bo'ylab bo'lib o'tishi mumkin, bu esa odamlar va uylarga katta zarar keltiradi. Bo'ronlar esa quruqlikda keng tarqalgan va ob-havo tizimlaridagi tez o'zgarishlar natijasida yuzaga keladi. Kuchli shamollar ko'plab daraxtlarni ag'darib tashlashi, elektr tarmoqlarini uzishi va yong'inlarni keltirib chiqarishi mumkin. 3. Suv toshqinlari Suv toshqinlari – bu daryolar, ko'llar yoki dengizlar darajasining oshishi, natijada suvning o'z joyidan chiqib ketishi va yashash joylarini bosib ketishidir. Bu hodisalar yomg'irlarning ortiqcha yog'ishi yoki muzliklarning erishi bilan bog'liq bo'lishi mumkin. Toshqinlar odatda aholi punktlariga katta zarar keltiradi, ularning uylarini va infrastrukturalarini buzadi, shu bilan birga o'lik va yaralanganlarni keltirib chiqaradi. Toshqinlar tez rivojlanadigan hodisalar bo'lib, ularga qarshi oldindan tayyorlanish juda muhimdir. 4. Yong'inlar O'rmon yong'inlari, qishloqlarda yoki sanoat hududlarida yuzaga keladigan yong'inlar tabiiy favqulodda vaziyatlarga kiradi. O'rmon yong'inlari ko'pincha qurg'oqchi