Основные направления развития сферы услуг в Узбекистане

Аннотация

Ушбу мақола “хизмат” тушунчасини кўриб чиқиш ва батафсил ўрганишга бағишланган, шунингдек, ушбу атаманинг муаллифлик тарифи берилган, Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатиш соҳасининг ривожланиш тенденцияси таҳлил қилинган, таҳлил натижаларига асосан республикада хизматлар соҳасини ривожлантиришнинг асосий йўналишлари таклиф этилган. Калит сўзлар: фаолият, неъмат, хизмат, хизмат кўрсатиш соҳаси, юқори технологик хизматлар, инновацион фаоллик. ОСНОВНЫЕ НАПРАВЛЕНИЯ РАЗВИТИЯ СФЕРЫ УСЛУГ В УЗБЕКИСТАНЕ Саттаров Шуҳрат Ҳасанович - Проректор Ташкентский государственный аграрный университет Аннотация. Данная статья посвящена рассмотрению и детельному изучению понятия “услуга”, а также дается авторское определение данного термина, проанализированы тенденции развития сферы услуг в Республике Узбекистан, по результатам анализа предложены основные направления развития сферы услуг в стране. Ключевые слова: деятельность, благо, услуга, сфера услуг, высокотехнологичные услуги, инновационная активность. THE MAIN DIRECTIONS OF DEVELOPMENT OF THE SERVICE SECTOR IN UZBEKISTAN Sattarov Shuhrat Hasanovich - Tashkent state agrarian university vice rector Annotation. This article is devoted to the consideration and detailed study of the concept of “service”, and the author’s definition of this term is given, analyzed the development trends of the service sector in the Republic of Uzbekistan, based on the results of the analyses, the main directions of the development of the service sector in the country are proposed. Key words: activity, benefit, service, service sector, high-tech services, innovative activity. Кириш. Жаҳон иқтисодиёти жадал сурат- лари иқтисодиётнинг бошқа тармоқ ва соҳа- ларда ривожланаётган ҳозирги даврда халқаро ларида яратиладиган қўшимча қиймат занжи- меҳнат тақсимотида юқори даромад келтираёт- рининг ажралмас таркибий манбаи сифатида ган ва ривожланиш тенденциясига эга бўлаёт- ҳам алоҳида рол ўйнайди. ган хизмат кўрсатиш соҳасининг экспорт ҳажми Шу боис, мамлакатимиз хизмат бозорини 6 триллион долларни[1], ривожланган давлат- ривожлантириш, хизматлар ҳажми ва турлари- лар ЯИМдаги улуши 70-82¿ни ташкил этмоқ- ни кўпайтириш, сифатини яхшилашга қаратил- да[2]. Хизматлар соҳаси аҳолининг ижтимоий ган чора-тадбирларга давлатимиз раҳбари ва яшаш шароитлари ва мамлакат иқтисодиёти- ҳукумати томонидан қабул қилинган бир қатор нинг ривожланиш даражасига бевосита таъсир ҳуқуқий-меъёрий актларда, жумладан, Ўзбекис- кўрсатади. Шу боисдан ҳам, ҳар қандай жамият тон Республикасини янада ривожлантириш иқтисодиётида кўрсатиладиган хизматлар ўзи- бўйича Ҳаракатлар стратегиясида “...хизмат кўр- нинг кенг қирралиги ва ўзаро боғлиқлиги сатиш соҳасини жадал ривожлантириш, ... кўрса- жиҳатидан илмий-тадқиқот ишларини рақамли тилаётган хизматлар таркибини, энг аввало иқтисодиёт талабларига мос тарзда тизимли, уларнинг замонавий юқори технологик турлари мақсадли ва манзилли ташкил қилишни тақозо ҳисобига тубдан ўзгартириш”га алоҳида урғу этади. берилмоқда[3]. Шуни қайд этиш лозимки, рақамли иқти- Адабиётлар таҳлили. Ҳозирги кунда жа- содиёт шароитида инновацион ахборот-комму- ҳон иқтисодиётида хизматлар соҳасининг ўрни никация воситалари ва технологияларнинг жа- тобора ўсиб бормоқда. Йилдан йилга ушбу со- дал татбиқ этилиши хизмат бозори таркибига ҳада олиб борилаётган илмий тадқиотлар сони кирувчи ҳар бир хизмат кўрсатиш соҳасининг ҳам кўпайиб, хизматлар соҳасини ўрганиш бў- фаолиятини, бир томондан айри ҳолда, иккинчи йича турли ёндашувлар пайдо бўлмоқда. Лекин томондан эса, кўпроқ унинг бошқа соҳа хизмат- шунга қарамай, хизмат тушунчаси бўйича олим- лари билан ўзаро боғликлик ва таъсир этиш йў- лар ўртасида яхлит умумий ёндашувлар мавжуд налишларини ҳам инобатга олган ҳолда тадқиқ эмас. Иқтисодиёт назариясида хизмат тушунча- этишни талаб қилади. Чунки, бу соҳа хизмат- сидан фойдаланиш асосчиси Адам Смит ҳисоб- Иқтисодиёт ва таълим / 2021 йил, 4-сон 386 ХИЗМАТ КЎРСАТИШ ланади, у хизматларни инсон фаолияти натижа- Хизмат тушунчасининг мазмуни тўғриси- сида пайдо бўлади ва улар фойдали таъсирга эга да турли муаллифларнинг фикрларини ўрганиш бўлган пайтдан бошлаб йўқолади деб ҳисобла- натижасида, ушбу тушунчанинг аниқ тарифи ган [4]. йўқлигини пайқаш мумкин. Баъзи муаллифлар К.Маркс А.Смитнинг хизматлар бўйича хизматни ҳаракат сифатида, бошқалар фаолият қарашларини ўрганиб, уни янада такомиллаш- ёки инсон фаолияти натижаси деб таъкидласа- тирган. У хизмат тушунчасини ишлаб чиқариш лар, яна бошқалар хизматни истеъмолчининг жараёни натижаси сифатида тасвирлаб, қуйида- маълум эҳтиёжларини қондирадиган неъмат гича тариф берган: “Бу ибора, умуман, ҳар қан- сифатида тушунадилар. дай бошқа меҳнат сингари, бу меҳнат берадиган Юқорида келтирилган фикр ва мулоҳаза- махсус истеъмол қийматидан бошқа нарсани ларга асосланган холда таъкидлаш мумкинки, англатмайди, аммо ушбу меҳнатнинг махсус хизмат – бу махсус билим ва малакага эга бўлган истеъмол қиймати бу ерда “хизматлар” деган бир томоннинг бошқасига таклиф қилиши мум- ўзига хос номини о