PIRLS DASTURI ASOSIDA NAZORAT TOPSHIRIQLARINI YARATISH VA ULAR USTIDA ISHLASH TEXNOLOGIYASI

Аннотация

This article is devoted to the study of the technology of creating control tasks and working with them based on the PIRLS (Progress in International Reading Literacy Study) program. This program is an international study aimed at assessing reading and writing competencies, and on its basis there is a need to develop new methods and methodologies for monitoring students' reading skills. The article analyzes methodological approaches to creating tasks through the PIRLS program and technologies for effective assessment of these tasks. Keywords: PIRLS program, control tasks, reading competence, assessment technology, methodology, educational monitoring, pedagogical methods. Kirish. Hozirgi kunda ta'lim tizimi global miqyosda o'zgarmoqda, va ta'lim sifatini baholash, uning samaradorligini oshirish borasida turli xil xalqaro tadqiqotlar va baholash dasturlari ishlab chiqilmoqda. Bu jarayonlarda PIRLS (Progress in International Reading Literacy Study) dasturi muhim o‘rin tutadi. PIRLS dasturi o‘quvchilarning o‘qish va tushunish ko‘nikmalarini baholashga qaratilgan xalqaro tadqiqot bo‘lib, ta'lim tizimlarining samaradorligini aniqlashda muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqola PIRLS dasturi asosida nazorat topshiriqlarini yaratish va ularda ishlash texnologiyasini tahlil qilishga qaratilgan. Adabiyotlar tahlili: PIRLS dasturi o'qish bilimlarini baholashda dunyo bo'ylab keng qo'llaniladigan asbobdir. Ushbu dastur orqali o'quvchilarning o'qish va tushunish darajasi o'lchanadi va ularning o'qish ko'nikmalarini baholashda ilmiy va amaliy jihatlarni o'rganish imkonini yaratadi. Metodologiya. Nazorat topshiriqlarini yaratish va ularda ishlash texnologiyasini aniqlashda quyidagi metodlar qo'llaniladi: 1.Analitik metod: PIRLS dasturi asosida o'quvchilarning o'qish ko'nikmalarini tahlil qilish va ularning tajribalarini o'rganish. Bu metod yordamida o'quvchilarning o'qish faoliyatini o'lchash uchun zarur bo'lgan statistik ma'lumotlar to'planadi. 2.Eksperimental metod: PIRLS dasturining turli xil topshiriqlarini yaratish jarayonida o'quvchilarning natijalarini tahlil qilish orqali yangi nazorat topshiriqlari sinovdan o'tkaziladi. Bu metodning maqsadi o'qish kompetensiyalarini aniqlash va ularni samarali ravishda o'lchash usullarini ishlab chiqishdir. 3.Tajriba va amaliyot metodlari: O'qituvchilar va o'quvchilarning faoliyatlarini o'rganish, o'qish va tushunish darajalarini baholashda amaliy mashg'ulotlar va sinovlar o'tkaziladi. 157 Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research ISSN: 3060-4745 IF(Impact Factor)10.41 / 2024 Volume 2, Issue 3 PIRLS dasturi haqida umumiy ma'lumot. PIRLS dasturi har to‘rt yilda o‘tkaziladi va o‘quvchilarning o‘qish kompetensiyalarini baholaydi. U dunyoning turli burchaklaridagi davlatlar tomonidan amalga oshiriladigan va o‘quvchilarning o‘qishdan tushunish darajasini baholashga qaratilgan bir nechta o‘quv topshiriqlaridan iborat. Dastur, asosan, o‘quvchilarning matnni tushunish va unga nisbatan savollarni javoblash qobiliyatini aniqlashga yordam beradi. Nazorat topshiriqlari yaratish texnologiyasi. PIRLS dasturi asosida nazorat topshiriqlarini yaratishning asosiy maqsadi o‘quvchilarning o‘qish va tushunish ko‘nikmalarini aniq va to‘liq baholashdir. Buning uchun turli xil texnologiyalar va metodologiyalar qo‘llaniladi: 1. Topshiriqlarni turlarga ajratish Nazorat topshiriqlari bir necha turga ajratiladi: tanlov savollari, ochiq javobli savollar, matndan keltirilgan ma'lumotlarni qiyoslash va tahlil qilish, hamda izohli javoblar berish. Ushbu topshiriqlarni yaratishda o‘quvchilarning bilim darajalariga mos keladigan savollarni tuzish muhim hisoblanadi. 2. Matnni tanlash va tahlil qilish Topshiriqlarni yaratishda o‘quvchilarning o‘qish qobiliyatlarini baholashga yordam beradigan matnlar tanlanadi. Bu matnlar turli janrlarda (hikoya, maqola, ilmiy tadqiqotlar) bo‘lishi mumkin. Matnlar o‘quvchilarning turli mavzulardagi bilimlarini va qobiliyatlarini o‘lchashga imkon beradi. 3. Metodologik yondashuvlar Topshiriqlarni yaratishda va baholashda metodologik yondashuvlar muhim ahamiyatga ega. Ushbu yondashuvlar orqali o‘quvchilarning bilim darajasi, ularning tushunish darajasi va o‘qishga bo‘lgan motivatsiyasi aniqlanadi. Shuningdek, sinov topshiriqlari va baholash mexanizmlarini ishlab chiqish davomida, o‘quvchilarga turli xil o‘qish qobiliyatlarini talab qiladigan topshiriqlar taqdim etiladi. 4. Ma'lumotlarni yig‘ish va tahlil qilish. Topshiriqlarning muvaffaqiyatli amalga oshirilishi uchun ma'lumotlarni to‘plash va tahlil qilish jarayoni amalga oshiriladi. Bu ma'lumotlar orqali o‘quvchilarning o‘qish ko‘nikmalarini o‘lchash va ularning kuchli va zaif tomonlarini aniqlash imkonini beradi. Bundan tashqari, o‘quvchilarning qobiliyatlariga qarab, ularga mos topshiriqlarni yaratish mumkin bo‘ladi. Nazorat topshiriqlari orqali ishlash texnologiyasi. Nazorat topshiriqlarini yaratishning asosiy bosqichlari tugagach, o‘quvchilar bilan ishlash jar