Подвиг 11 героев Востока, проявивших героизм в сражениях при обороне Сталинграда

Аннотация

Ключевые слова: В этой статье описывается пример мужества, Сталинград, проявленного сыновьями Узбекистана на полях сражений высота 115,2, в ходе Сталинградской стратегической оборонительной стратегическая оборона, операции и операции по окружению противника. стратегическое окружение, В частности, во время обороны Сталинграда на высоте операция, 115,2 группа из 11 бойцов из Средней Азии под бой, командованием Михаила Кабрибова в течение 12 дней атака, сражалась с противником, численность которого в 30 раз пулемет, превышала их собственную. Враг неоднократно атаковал миномет, военное мастерство, высоту, обороняемую этими бойцами, обстреливал её из боевая техника. пулемётов, миномётов и орудий. Однако ничто не могло заставить воинов оставить свои позиции. Они не пропустили врага и тем самым создали условия для успеха своего батальона. В память о погибших бойцах эта высота была названа «Высота 11 героев Востока». Hammamizga ma’lumki, Ikkinchi jahon urushi O‘zbekiston uchun o‘ta muhim va sinovlarga boy voqea bo‘lgan. Bunda nafaqat umumiy g‘alaba uchun jonini fido qilgan ko‘plab o‘zbekistonliklarning jasorati, balki respublikamiz butun sobiq Sovet Ittifoqiga ko‘rsatgan ma’naviy jasorat namunasi haqida ham gapirish o‘rinlidir. Gap xalqimizning buyuk G‘alabaga qo‘shgan hissasi hali to‘liq o‘rganilmaganligi haqida bormoqda, ammo keyingi yillarda ushbu yo‘nalishda juda katta ishlar amalga oshirila boshlandi. Xususan, ilgari yopiq bo‘lgan arxiv hujjatlarini, ilmiy jamoatchilik uchun ma’lum bo‘lmagan materiallarni o‘rganish uchun imkoniyat yaratildi. Bu borada sobiq Ittifoq respublikalari va chet ellardagi arxiv tashkilotlari, muzeylar va fondlar, tarixchi olimlar va mutaxassislar, keng jamoatchilik bilan hamkorlik kuchaytirildi. Ilmiy izlanishlar natijasida xalqimizning Ikkinchi jahon urushidagi ishtiroki haqida, qahramon ajdodlarimiz haqida juda muhim yangi ma’lumotlarga ega bo‘ldik. Hozirgi vaqtda ular ommaviy axborot vositalarida, kitob va albomlarda keng yoritib borilmoqda. 2023-yil 3-fevral kuni Stalingrad jangida erishilgan g‘alabaning 80 yilligi nishonlandi. Stalingrad jangi Ikkinchi jahon urushining eng yirik janglaridan biri bo‘lib, jang Moskva yoki Kursk janglari kabi urushda tub burilish yasadi. 1942-yil iyulida boshlangan ushbu jangning eng muhim pallasi o‘sha yilning avgusti bo‘ldi – o‘sha oyda sovet qo‘shinlari jangda burilish yasab, nemislar ustidan g‘alaba qozona boshladi [1]. Jang 1943-yil fevralida sovet qo‘shinlarining to‘liq g‘alabasi bilan yakunlandi. Qaqshatqich zarbaga uchragan Gitler Germaniyasi bu jangdan so‘ng o‘ziga kelolmadi va chekina boshlab, pirovardida mag‘lub bo‘ldi. Stalingradda olib borilgan janglarda Samarqand va Farg‘onada tuzilgan 90 va 94-o‘qchi diviziyalarning jasorati jaranglagan edi. Stalingrad yaqinidagi janglarda 270 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 6 № 1 (2025) / ISSN 2181-1415 o‘zbekistonliklardan iborat 33-gvardiya va 112-o‘qchi diviziyalari, boshqa ko‘plab bo‘linmalar va harbiy qismlar qahramonona jang qildilar. Lekin o‘zbeklar jasoratining yaqqol namunasi bu Stalingrad mudofaasida 115,2 tepaligida 21 Armiya 76 o‘qchi diviziya 216 gvardiya o‘qchi polki vzvod komandiri Mixail Naftalievich Kabribov boshchiligida O‘rta Osiyolik jangchilardan iborat 11 kishi o‘zlaridan 30 marotaba ko‘p bo‘lgan dushman bilan 12 kun davomida qahramonona jang qilishgani tillarda doston bo‘ldi. 40 nafar askardan iborat vzvodning 90 foiz tarkibini o‘zbeklar tashkil etgan [2]. Don daryosining o‘ng sohilidagi bu bir parcha yerga Oliy Bosh qo‘mondonlik qarorgohi juda katta ahamiyat kasb etgan edi. Front kartalarida uni harbiychasiga belgilab, ustiga 115,2 raqamni yozib qo‘yishgandi. Qarorgoh vakillari va Janubi-G‘arbiy front qo‘mondoni mana shu joydan, Kletsk rayonidan Stalingrad jangining hal qiluvchi bosqichi boshlanishi kerak deb hisoblardilar [3]. O‘sha kezlar Kletsk qishlog‘ining nomi gazeta sahifalaridan tushmay qolgandi. Informbyuro ma’lumotlari “Kletsk rayonida og‘ir janglar bo‘lmoqda” degan xabarlar bilan boshlanardi. Marshal G.K. Jukov “Esdaliklar va mulohazalar” kitobida shunday yozgan: “13, 14, 15-sentyabr kunlari stalingradliklar uchun mashaqqatli, nihoyatda og‘ir kunlar bo‘lgan edi. Dushman hech narsa bilan hisoblashmay shahar xarobalaridan yorib o‘tib qadamma- qadam Volgaga yaqinlashardi. Odamlarning bardoshi tugagandek edi. Lekin dushman oldinga tashlangan hamon 62 va 64-armiyalarimizning shonli jangchilari uni ro‘parasidan o‘qqa tutdilar. Shahar xarobalari qal’aga aylandi. Biroq kuch soat sayin kamayib borayotgan edi. ...To‘la ishonch bilan dadil aytamanki, Stalingrad fronti qo‘shinlarining qat’iy qarshi zarbalari, aviatsiyaning to‘xtovsiz zarbalari bo‘lmaganda Stalingradning boshiga yana ham og‘ir kunlar tushardi” [4]. Bu bir parcha yerni urushgacha hech qanday nom bilan atashmasdi. Cho‘lda oppoq bo‘lib ko‘rinadigan tepalik gumbaziga bo‘r surtib qo‘yilgandek edi. Front kartalarida uni harbiychasiga belgilab, ustiga 115,2 raqamni yozib