Особенности управления персоналом в акционерных обществах

Аннотация

One of the most pressing problems today is the employment and the creating new jobs for population. This article describes the importance of creating sustainable jobs, as well as the organizational and economic mechanisms for creating jobs. Key words: sustainable jobs, employment, investment, unemployment Кириш. Республикамизда аҳолини иш Россиялик олим О.Г. Кузнецовиииг таъ- билан бандлигини таъминлаш ва бунинг учун кидлашича, янги иш ўринлари сонини илмий- иш ўринларини яратиш долзарб масалалардан техник тараққиёт, янги ишлаб чикариш корхо- бири ҳисобланади. наларининг ишга туширилиши, фаолият юрита- Ҳозирда иш ўринларининг асосан тўртдан ётганларини эса кўллаб-кувватлаш асосида уч қисми кичик бизнес ва хусусий тадбиркор- ошириб бориш мумкин. [11] ликни, яъни касаначилик, якка тартибдаги тад- Нидерландиялик тадқиқотчидлар Карен биркорлик ва ўз-ўзини банд қилишни ривож- Ван Дама, Тинка Ван Вууренб ва София Кемрс лантириш асосида яратилмоқда. Бу ҳолат эса олиб борган тадқиқотларга кўра барқарор иш барқарор иш билан бандлик муаммоларини ўринлари меҳнат бозорига энди кириб келган бартараф этмайди[1]. ёшлардан кўра узоқ йиллардан буён фаолият Республикада ҳар йили ўртача 350-370 юритаётганлар учун жуда катта аҳамиятга эга. минг кишига меҳнат ресурслари сонининг оша- Чунки ёшларларнинг мобиллик даражаси юқо- ётганлиги, шунингдек, хусусий секторда яра- ри бўлиб тез-тез иш жойларини алмаштириша- тилган иш ўринларининг қисқа муддат давоми- ди. Мобиллик даражаси юқори бўлмаган, ёши да йўқотилаётганлиги барқарор ва самарали катта бўлган кадрлар иш ўрнини йўқотса янги янги иш ўринларини яратишни тақазо этмоқда. иш ва касбга кўникиши бир мунча қийин кеча- [2]. ди. Шунингдек йўқотилган иш ўрни билан бир- Аҳолининг барқарор бўлмаган ва норас- галикда янги иш жойини топгунга қадар кадр- мий иш билан бандлиги вақтинчалик даромад ларнинг каръераси ва меҳнат стажида узулуш- келтириб, доимий ва барқарор иш билан банд- лар юзага келади. Бу ҳолат даромадсиз қолиш, лигини, муносиб меҳнат шароитида фаолият турмуш тарзининг пасайиши ва келажакда кам юритишини, меҳнат стажи ва карьераси кафо- миқдордаги пенция олиш каби ижтимоий муам- латламайди. Шу сабабли бугунги кунда ишсиз моларни юзага келтиради. [12] ёшлар ва аёллар, меҳнат мигрантлари ва норас- Корхона ва ташкилотларнинг барқарор мий секторда бандлар учун барқарор иш ўрин- фаолият юритиши асосида барқарор иш ўрин- ларини яратиш долзарб ҳисобланади. ларининг яратилиши ҳар иккала томон иш бе- Илмий адабиётлар таҳлили. Иш ўрни ва рувчи ва ишга ёлланиб ишловчи учун ҳам му- янги иш жойларини ташкил этиш бўйича бир ҳимдир. АҚШлик тадқиқотчи Меган Р. Нолман қанча иктисодчи олимлар ўз фикр ва мулоҳаза- олиб борган тадқиқотига кўра Ёлланиб ишлов- ларини билдиришган. чиларнинг барқарор корхона ва ташкилотлар Иқтисодчи олим академик Қ. Абдурахмо- билан меҳнат шартномасини имзолаши ва улар- новнинг тарифига кўра иш ўрни бу ишлаб чиқа- нинг узоқ муддатга доимий иш билан бандлиги- риш маконининг бир қисми бўлиб, унда барча нинг кафолатланиши ишчи ходимларнинг ушбу асосий ва ёрдамчи технологик ускуналар, мосла- корхона ва ташкилотга бўлган садоқати ошиши, малар, асбоблар, иш мебеллари, махсус қурилма- ишдан қониқиш даражасининг ўсиши ва макси- лар жойлашган бўлиб, улар муайян турдаги иш- мал потенциал билан фаолият юритишига олиб ларни бажариш учун мўлжалланган. Иқтисодий келади. [5] Натижада меҳнат унумдорлиги ошиб жиҳатдан иш ўрни инсоннинг юксак меҳнат корхона иқтисодий самарадорликка эришади унумдорлигига эришиши, ўзи ва оиласининг ҳамда барқарор иш билан бандлик таъминла- яхши яшаши учун етарли бўладиган даромад нади[13]. топиш манбаидир[9]. Буюк британиялик олим Андров Смитс Профессор А.Ш. Назаровнинг тарифига фикрича корхона ва ташкилотлардаги ходимлар кўра иш ўрни ишлаб чиқариш ҳудудининг битта учун бериладиган иш ҳақи ва яратилган меҳнат иш бажарувчига ёки бир гуруҳ ишчиларга ажра- шароитларидан ходимлар ўрта ва юқори дара- тиб берилган ҳамда маҳсулот ишлаб чиқариш жада қониқиш ҳосил қилиши уларнинг ушбу иш ёки хизмат кўрсатиш учун керакли бўлган меҳ- ўрнида доимий қолиш истагини оширади[14]. нат куроллари ва меҳнат предметлари билан етарли таъминланган майдонга аталади"[10]. Иқтисодиёт ва таълим / 2021 йил, 4-сон 296 ДЕМОГРАФИЯ. МЕҲНАТ ИҚТИСОДИЁТИ Барқарор иш ўринлари ташкил этишнинг ташкилий-иқтисодий механизмлари Иқтисодий Ташкилий Инвестициялар иш берувчиларни давлат томонидан ижтимоий рағбатлантириш Марказлашган инвестициялар Марказлашмаган инвестициялар Хусусий секторни самарали ривожлантириш Корхона маблағлари Бюджет маблағлари жамғармалар Аҳоли маблағлари ишбилармонлик ва қулай инвестиция муҳитини таъминлаш Тўғридан тўғри хорижий инвестиция ва редитлар Тўғридан тўғри хорижий инвестициялар Тижорат банклари кредитлари ва бошқа қарз маблағлари 1-расм. Барқарор иш ўринлари ташкил этишнинг ташкилий-иқтисодий механизмлари Манба: Муаллиф томомидан ишлаб чиқилган Иқтисодиёт ва таълим / 2021 йил, 4-сон 297 ДДЕЕММООГГРРААФФИИЯЯ. .М МЕЕҲҲННААТТ И ИҚҚТТИИССООДДИИЁЁТТИИ Буюк британиял