Международная практика налогового стимулирования

Аннотация

Мазкур мақолада корхоналарнинг инновацион-инвестицион фаолиятини солиқлар воситасида тартибга солиш, хусусан рағбатлантиришнинг халқаро амалиёти ёритилган. Шунингдек, солиқ имтиёзлари ва преференцияларнинг янги шакллари, уларнинг ижобий ва афзаллик жиҳатлари тадқиқ этилган. Солиқлар воситасида рағбатлантиришнинг хориж тажрибасини Ўзбекистонда қўллаш имкониятлари таҳлил қилинган. Тадқиқотлар натижасида тегишли илмий хулосалар шакллантирилиб, илмий таклиф ва амалий тавсиялар ишлар чиқилган. Калит сўзлар: солиқлар, инвестиция, кредит, солиқ имтиёзлари, инвестицион солиқ кредити, солиқ кредити, солиқ чегирмаси, инвестицион чегирма, амортизация ажратмалари. МЕЖДУНАРОДНАЯ ПРАКТИКА НАЛОГОВОГО СТИМУЛИРОВАНИЯ Гиясов Сарвар Аъзамович - и.о доцент кафедры Финансы и бухгалтерский учёт Ташкентского государственного университета доктор философии по экономическим наукам (PhD) Аннотация. В данной статье приведена международная практика налогового регулирования, в частности стимулирования инновационно-инвестиционной деятельности предприятий. А также исследованы новые формы, положительные и преимущественные аспекты налоговых льгот и преференций. Проведен анализ возможностей применения зарубежного опыта налогового стимулирования в Узбекистане. В результате исследований сформированы соответствующие научные выводы и разработаны научные предложения и практические рекомендации. Ключевые слова: налоги,инвестиция, кредит, налоговые льготы, инвестиционных налоговый кредит, налоговый кредит, налоговый вычет, инвестиционный вычет, амортизационные отчисления. INTERNATIONAL PRACTICE OF TAX INCENTIVES Giyasov Sarvar Azamovich - Associate Professor of Finance and Accounting Department Tashkent State University Doctor of philosophy in economic sciences (PhD) Annotation. This article describes the international practice of tax regulation, in particular, the promotion of innovative and investment activities of enterprises. New forms, positive and preferential aspects of tax benefits and preferences are also studied. The analysis of the possibilities of applying foreign experience of tax incentives in Uzbekistan is carried out. As a result of the research, relevant scientific conclusions were formed and scientific proposals and practical recommendations were developed. Keywords: taxes, investment, credit, tax benefits, investment tax credit, tax credit, tax deduction, investment deduction, depreciation deductions. Кириш. Инновацион ва инвестицион фао- рибаси ҳамда амалиётини ўрганиш муҳим аҳа- лиятни солиқлар воситасида рағбатлантириш мият касб этади. Солиқ имтиёзлари иқтисодиёт- муаммолари ва мазкур фаолиятларни ривож- ни тартибга солишнинг жаҳонда энг кенг тар- лантиришни тадқиқ этишда, илғор хориж таж- қалган билвосита усулларидан бири ҳисоблана- Иқтисодиёт ва таълим / 2021 йил, 4-сон 132 МОЛИЯ ВА С ОЛИҚЛАР ди. Улар нафақат алоҳида иқтисодий вазифа- рини камайтириш ёки кечиктириш мақсади ларни ҳал қилиш, балки миллий иқтисодиёт бўлган солиқ имтиёзлари ҳисобланади[2]. Мар- рақобатбардошлиги ўсиши, илм-фан ва техника голин, Фоломьев ва Яковец каби инвестицион соҳасига хусусий капитал жалб қилинишини фаолиятни давлат томонидан тартибга солиш таъминлайди. Дарҳақиқат, иқтисодиёти ривож- муаммолари билан шуғулланувчи замонавий ланган мамлакатларда инвестицияларни фаол муаллифлар - ўзларининг ишларида солиқлар жалб этишда ҳамда инновацион фаолиятни ри- воситасида тартибга солишни инвестицион вожлантиришни солиқлар орқали рағбатланти- фаолиятни фаоллаштиришдаги механизмлари- ришда солиқ имтиёзлари ва преференциялар- дан бири сифатида кўриб чиқадилар [3]. дан самарали фойдаланиб келинмоқда. А.Макрушина солиқ имтиёларини йирик- Ўзбекистонда ҳам сўнгги йилларда бу бо- лаштирилган уч гуруҳга таснифлайди: солиқдан рада қатор ислоҳотлар амалга оширилиб, инди- озод қилишлар, солиқ чегирмалари ва солиқ видуал солиқ имтиёзларини тақдим этилишига кредитлари. Муаллифнинг бу таснифи солиқ барҳам бериш ҳамда самарасиз солиқ имтиёзла- имтиёзларини имтиёзлар усули билан фарқлаш рини аниқлаш ва бекор қилишга доир муайян имконини беради. Шунингдек, ушбу таснифда ижобий натижаларга эришилмоқда. Аммо, инно- солиқ имтиёзлари инновация фаолиятининг вацион-инвестицион фаолият учун мўлжаллан- муайян босқичида рағбатлантириш объектига ган солиқ имтиёзлари ва преференцияларни таъсири тамойилига кўра таснифланади: тад- ягона тизимлаштирган ҳолда янги таҳрирдаги қиқот, амалга ошириш, тижоратлаштириш [4]. Солиқ кодексига киритиш, шунингдек, солиқ Г.Соболева ва В.Яковлеваларнинг тадқи- имтиёзлари самарадорлигини ядана ошириш, қотлар натижаларида илмий тадқиқот ва таж- соғлом рақобат муҳитига салбий таъсирини ол- риба конструкторлик ишларини амалга оши- дини олиш ҳамда солиқлар воситасида рағбат- риш учун солиқ кредитлари солиқлар воситаси- лантиришнинг энг самарали ва мақбул шаклла- да рағбатлантиришнинг энг асосий чоралари- рини татбиқ этишни таъминлашда илғор хал- дан бири сифатида бизнес ва инновацион фао- қаро амалиётни тадқиқ этиш алоҳида аҳамиятга лиятга сезиларли ижоби