Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
TALABA-YOSHLARNI SPORT MASHG‘ULOTLARIGA QIZIQISHINI YANADA OSHIRISHNING AHAMIYATI
SPORTNING O‘RNI. · OSHIRISHNING AHAMIYATI
Современная наука и исследования · 2025
Аннотация
Ushbu maqolada talabalarning jismoniy tarbiya bilan shug‘ullanishga bo‘lgan zaif motivatsiyasining asosiy sabablari, shuningdek, ushbu muammoni hal qilishning mumkin bo‘lgan usullari ko‘rib chiqiladi.. Kalit so‘zlar: sport, jismoniy faollik, motivatsiya, salomatlik. Jismoniy tarbiya va sport har bir inson hayotining ajralmas qismi bo‘lib, bu yoshlik davrida ayniqsa muhimdir. Hozirgi vaqtda jismoniy tarbiya va sportga motivatsiya muammosi aniq. Talabalarga jismoniy holati va sog‘lig‘i yomonligi sababli mashq qilish tavsiya etiladi. Bu nafaqat salomatlik uchun, balki mukammal jismoniy tayyorgarlik, to‘liq jismoniy rivojlanish va o‘ziga ishonch uchun ham zarurdir. Imkoniyatlari juda keng bo‘lgan jismoniy tarbiya bularning barchasiga yordam berishi mumkin. Jismoniy faollik uchun motivatsiya etishmasligining asosiy sabablaridan biri aynan sportga bo‘lgan munosabat va uning foydasidir. Sportga ijobiy munosabatni shakllantirish bolalikdan boshlanishi kerak va bu yerda ota-onalar katta rol o‘ynaydi. Bolaning keyingi hayoti va sog‘lig‘i ota-onalarning bolasini sport bilan shug‘ullanishga qanchalik ijobiy ta’sir ko‘rsatishiga bog‘liq. Lekin, afsuski, aksariyat hollarda ota-onalar farzandiga sport madaniyatini singdirish muhimligini ham bilishmaydi. Agar ota-onalar farzandini sportga ko‘niktira olmasa, ta’lim muassasalari ikkinchi darajali rol o‘ynashi kerak. Ammo bu yerda ham o‘qituvchilar va o‘qituvchilar vaqt yetishmasligi tufayli har doim ham to‘g‘ri motivatsiya qila olmaydi, har bir kishiga individual yondashuvni bering va hamma uchun mos kelmasligi mumkin bo‘lgan umumiy usullardan foydalaning. Talabalar, ayniqsa ta’limning boshlang‘ich bosqichida, yoshlarning eng zaif qismi hisoblanadi. Chunki ular o‘quv yukining ortishi, jismoniy faollikning pasayishi, talabalar hayotining nisbiy erkinligi hamda ijtimoiy va shaxslararo muloqotdagi muammolar kabi qiyinchiliklarga duch keladilar. Shu bilan birga, bugungi yoshlar mamlakatimizning asosiy mehnat zaxirasi bo‘lib, kelajakda ota-onaga aylanishadi. Ularning salomatligi va farovonligi butun xalqimizning salomatligi va farovonligi uchun muhimdir. Shu sababli, zamonaviy yoshlarning jismoniy 395 “YANGI O‘ZBEKISTONDA MUHANDIS KADRLAR TAYORLASHNING ISTIQBOLLARI VA 2025-YIL YOSHLARNING IJTIMOIY - SIYOSIY FAOLLIGINI OSHIRISHNING DOLZARB MASALALARI” 28-29-MART Respublika ilmiy-texnik konferensiyasi mashqlarga bo‘lgan motivatsiyasi, qiziqishlari va ehtiyojlarini o‘rganish katta ahamiyatga ega. Sportga qiziqishga aniq ta’sir ko‘rsatadigan sabablarni tabiatiga ko‘ra uch guruhga bo‘lish mumkin: 1. Tashkiliy xarakterdagi sabablar. 2. Uslubiy xususiyatga ega bo‘lgan sabablar. 3. Shaxsiy xususiyatga ega bo‘lgan sabablar. Ushbu muammoni turli mualliflar o‘rganib chiqqan va ularning fikriga ko‘ra: Uslubiy xususiyatdagi sabablar orasida: tavsiya etilgan yuklar bilan jismoniy imkoniyatlar o‘rtasidagi nomuvofiqlik o‘rtacha 41% ni tashkil qiladi. Shaxsiy sabablar orasida: o‘z jismoniy tayyorgarligining pastligi 32% ga teng. Tashkiliy xarakterdagi sabablar orasida: qiziqishlar bo‘yicha faoliyatning etishmasligi 36% ni tashkil etadi. Birinchi ikki guruh sabablariga tashqi omillar ta’sir qilishi mumkin bo‘lsa, shaxsiy sabablar faqat insonning o‘zi tomonidan hal qilinadi. Ko‘plab ilmiy-amaliy tadqiqotlarning natijalari shuni ko‘rsatadiki, sport mashg‘ulotlari hali talabalar uchun dolzarb ehtiyojga yoki shaxsiy qiziqishga aylanmagan. Shunga ko‘ra, o‘quvchilarni faol jismoniy tarbiya va sport mashg‘ulotlariga jalb etishda sub’ektiv va ob’yektiv omillar muhim rol o‘ynaydi. Ob’yektiv omillar- o‘quv rejasiga qo‘yiladigan talablar darajasi, o‘quvchilarning sog‘lig‘i, mashg‘ulotlarning chastotasi va davomiyligi, hissiy muhiti, moddiy-texnik baza holati, jismoniy tarbiya bo‘yicha o‘quv jarayonining yo‘nalishi hamda mashg‘ulotlarning mazmuni. Sub’yektiv omillar - bu shaxsning ichki istaklari va shaxsiy qarashlariga bog‘liq sabablar bo‘lib, sportga qiziqishda muhim rol o‘ynaydi. Ular orasida motivatsiya, ma’lum bir sport turiga qiziqish, shaxsiy maqsadlar, ishtiyoq va iroda hamda o‘ziga ishonch kabi omillar mavjud. Masalan, sog‘lom turmush tarziga intilish yoki musobaqalarda g‘alaba qozonish istagi kabi ichki sabablar insonning muntazam mashq qilishiga turtki bo‘lishi mumkin. Shu sababli, sub’yektiv omillarni hisobga olish sport mashg‘ulotlariga jalb qilishda katta ahamiyatga ega. Jismoniy tarbiya bilan shug‘ullanish motivlarini shartli ravishda umumiy va xususiyga bo‘lish mumkin. Umumiy motivlarga o‘quvchilarning umuman jismoniy tarbiya bilan shug‘ullanish istagi kirsa, xususiy motivlarga sevimli sport turi bilan shug‘ullanish yoki qiziqarli mashqlar bajarish istagi tegishli. Talabalarning jismoniy tarbiya darslariga borishining ijobiy va salbiy motivlari ham mavjud: ijobiy motivlar darslardan mamnunlik, jismoniy rivojlanish va sog‘lig‘ini mustahkamlash istagi bilan bog‘liq bo‘lsa, salbiy motivlar kredit olish yoki dars qoldirgan taqdirda muammoga duch kelmaslik kabi sabablarni o‘z ichiga oladi. Shundan
Доказательный фрагмент
«Ushbu maqolada talabalarning jismoniy tarbiya bilan shug‘ullanishga bo‘lgan zaif motivatsiyasining asosiy sabablari, shuningdek, ushbu muammoni hal qilishning mumkin bo‘lgan usullari ko‘rib chiqiladi..»
Образец извлечения
Демо-превьюUshbu maqolada talabalarning jismoniy tarbiya bilan shug‘ullanishga bo‘lgan zaif motivatsiyasining asosiy sabablari, shuningdek, ushbu muammoni hal qilishning mumkin bo‘lgan usullari ko‘rib chiqiladi.. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- jismoniy faollik, sport, motivatsiya, salomatlik.
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025